Παιχνίδι για λίγους με χρυσά κέρδη

Κύκλωμα, που λειτουργεί για δικό του λογαριασμό ή για λογαριασμό τρίτων,
λυμαίνεται τους πλειστηριασμούς οι οποίοι διεξάγονται από τράπεζες, δημόσιους
οργανισμούς, ασφαλιστικά ταμεία και ιδιώτες, όπως προκύπτει από σχετική έρευνα
του ΣΔΟΕ. Χάρη στην αναξιοπιστία των μηχανισμών διεξαγωγής των πλειστηριασμών,
ακίνητα – χρυσάφι αλλάζουν χέρια έναντι πινακίου φακής.

Αυτοί που πλήττονται περισσότερο είναι οι ίδιοι οι οφειλέτες, αφού με τόσο
χαμηλό τίμημα αποκλείεται να ξεχρεώσουν τους πιστωτές τους και διατρέχουν τον
κίνδυνο οι τελευταίοι να τούς βγάλουν και άλλα περιουσιακά στοιχεία «στο
σφυρί», ώσπου να αποπληρωθούν.

Οι διαστάσεις του φαινομένου αυτού οδήγησαν το Σώμα Δίωξης Οικονομικού
Εγκλήματος να διερευνήσει τις κινήσεις των συγκεκριμένων προσώπων. Στην έρευνά
τους, τα στελέχη του ΣΔΟΕ εξέτασαν 1.132 υποθέσεις και συγκέντρωσαν δεκάδες
καταθέσεις υπαλλήλων σε υπηρεσίες τραπεζών, συμβολαιογράφων, αλλά και μελών
του κυκλώματος. Απευθύνθηκαν σε συμβολαιογράφους που τα ονόματά τους
υποδείχθηκαν από τις τράπεζες και τους ζήτησαν φωτοτυπίες των εκθέσεων
πλειστηριασμών ακίνητων, για τους οποίους είχαν επιληφθεί, κατά την τελευταία
τετραετία (1998 -2001) στην Αττική.

Τι αποκάλυψε η έρευνα

Η έρευνα αποκάλυψε ότι σε πάρα πολλές περιπτώσεις η τιμή κατακύρωσης
υπολειπόταν κατά πολύ της αντικειμενικής αξίας των εκπλειστηριαζόμενων
ακινήτων. Συγκεκριμένα:

* Το 39,1% επί του συνόλου, ή 441 ακίνητα, αγοράστηκε με τιμή μόλις κατά 1.000
δραχμές μεγαλύτερη από την τιμή εκκίνησης.

* Το 9,6%, ή 109 ακίνητα, αγοράστηκε με τιμή κατά 1% έως 10% πάνω από την τιμή
εκκίνησης.

* Το 18,6%, ή 211 ακίνητα, αγοράστηκε με τιμή κατά 10% έως 50% πάνω από την
τιμή εκκίνησης.

* Το 15,5%, ή 175 ακίνητα, αγοράστηκε με τιμή κατά 50% έως 100% πάνω από την
τιμής εκκίνησης.

* Μόνον το 17,3%, ή 196 ακίνητα, αγοράστηκε με τιμή μεγαλύτερη της
αντικειμενικής αξίας.

«Εδώ, πέραν του σοβαρού κοινωνικού προβλήματος, υπάρχει και εκτεταμένη
φοροδιαφυγή, διότι αρκετοί από αυτούς λειτουργούν κατ’ επάγγελμα, χωρίς να
έχουν κάνει έναρξη επιτηδεύματος, ενώ δεν εκδίδουν αποδείξεις παροχής
υπηρεσιών και γι’ αυτόν τον λόγο πρόκειται σύντομα να τους επιβληθούν
πρόστιμα», δηλώνει ο γενικός γραμματέας του ΣΔΟΕ, κ. Δ. Μπατζελής.

Χιλιάρικο και… εργοστάσιο

Η έρευνα έφερε στο φως συγκλονιστικές περιπτώσεις. Συγκεκριμένα:

* Εργοστάσιο στη Νέα Ερυθραία ξεκίνησε με τιμή εκκίνησης τα 700 εκατ. δρχ. και
κατακυρώθηκε… ένα χιλιάρικο παραπάνω, στα 700.001.000 δρχ., όταν η
αντικειμενική του αξία ήταν 1,4 δισ. δραχμές, δηλαδή υψηλότερη κατά 100% και η
εμπορική, φυσικά, πολύ μεγαλύτερη.

* Σε άλλη περίπτωση, αγροτεμάχιο στο Κορωπί βγήκε στον πλειστηριασμό με τιμή
εκκίνησης τα 175 εκατ. δρχ. και κατακυρώθηκε χίλιες δραχμές ακριβότερα, δηλαδή
100% κάτω από την αντικειμενική του αξία, που ήταν 350 εκατ. δρχ.

* Η έρευνα έδειξε, επίσης, ότι σε πάμπολλες περιπτώσεις συμμετείχαν ως
υπερθεματιστές τα ίδια πρόσωπα, τα οποία, όπως αποδείχθηκε από τις δηλώσεις
τους μετά την κατακύρωση, είχαν πλειοδοτήσει για λογαριασμό τρίτων. Για
παράδειγμα, κάποιος είχε πλειοδοτήσει την ίδια ημέρα για 10 ακίνητα, για
λογαριασμό 10 διαφορετικών «πελατών» του!

* Στις 1.132 εκθέσεις πλειστηριασμών ακινήτων που συγκέντρωσε το ΣΔΟΕ μέσω
συγκεκριμένων συμβολαιογράφων, μέτρησε γύρω στα 80 άτομα με πολύ συχνή
παρουσία στους διαγωνισμούς, τα οποία σε ελάχιστες περιπτώσεις ενεργούσαν για
τον εαυτό τους ή για συγγενικά τους πρόσωπα. Υπάρχει πρόσωπο που έχει
συμμετάσχει σε… 116 πλειστηριασμούς και πλειοδότησε μόνο σε 12, εκ των
οποίων τις δύο φορές λειτούργησε για λογαριασμό του και τις άλλες για
«πελάτες» του. Όλες τις υπόλοιπες ­ 112 φορές ­ έλαβε μέρος στη διαδικασία με
σκοπό να βγάλει ένα άκοπο «μεροκάματο» και να αποσυρθεί.

* Δύο άλλοι μετρούν 80 και 85 συμμετοχές σε διαγωνισμούς, χωρίς να έχουν πάρει
ούτε έναν, καθώς ακολουθούσαν την ίδια τακτική με τον προηγούμενο.

* Ορισμένοι έχουν κάνει περιουσία μέσα από τους πλειστηριασμούς. Γνωστό
«κοράκι» στην πιάτσα, γέμισε ούτε μία, ούτε δύο, αλλά… πέντε σελίδες της
φορολογικής του δήλωσης με ακίνητα, τα οποία, όπως αναφέρει, έχουν περιέλθει
στην κατοχή του μέσω κατακυρωτικών εκθέσεων, δηλαδή πλειστηριασμών.

Η ταυτότητά τους

Τα συγκεκριμένα πρόσωπα δηλώνουν άνεργοι, συνταξιούχοι, εισοδηματίες, ενώ
ανάμεσά τους συγκαταλέγονται και ευυπόληπτοι συμπολίτες μας, όπως ένας
δικηγόρος εν ενεργεία και ένας συνταξιούχος στρατιωτικός. Ενημερώνονται για τα
ακίνητα στην Αθήνα μέσω του Δελτίου Δικαστικών Δημοσιεύσεων, όπου
δημοσιεύονται δύο φορές την εβδομάδα, ενώ φορείς όπως οι τράπεζες, το Δημόσιο
και τα ιδρύματα δημοσιεύουν τη λίστα των ακινήτων στον οικονομικό, κυρίως,
Τύπο.

Τα άτομα αυτά ενημερώνονται και για τους πλειστηριασμούς στην επαρχία, όπου
ταξιδεύουν συχνά και συμμετέχουν σε δημοπρασίες σε όλη την Ελλάδα. Γι’ αυτό
και άνθρωποι του ΣΔΟΕ αναγνωρίζουν ότι το δείγμα των 1.132 πλειστηριασμών
είναι «σταγόνα στον ωκεανό», αφού κάθε χρόνο γίνονται χιλιάδες τέτοιοι
διαγωνισμοί σε όλη τη χώρα. Το ΣΔΟΕ θα συνεχίσει την έρευνα και προτίθεται να
υποβάλει προτάσεις στα αρμόδια υπουργεία για τη βελτίωση του σημερινού γενικού
πλαισίου διαδικασίας των αναγκαστικών πλειστηριασμών ακινήτων, που πάσχει
σοβαρά σε επίπεδο διαφάνειας.

Ας σημειωθεί ότι τα ακίνητα που εκπλειστηριάζονται έχουν συνήθως κατασχεθεί
λόγω οφειλών προς το Δημόσιο, για χρέη προς τράπεζες και προς ασφαλιστικά
ταμεία. Εξάλλου, συνήθης πρακτική κάποιων ιδιωτών είναι να κηρύσσουν πτώχευση,
ώστε να απαλλαγεί από βάρη το ακίνητό τους και να το πάρουν πίσω στον
πλειστηριασμό, ελεύθερο από οφειλές.

Πώς βγαίνει το «μεροκάματο»

Τετάρτη, ώρα 12 το μεσημέρι, οδός Αρμοδίου 10, στο κέντρο της Αθήνας. Με την
έναρξη του πλειστηριασμού, κάθε ενδιαφερόμενος καταθέτει μία εγγύηση που
ισούται με το ένα τρίτο της τιμής της πρώτης προσφοράς. Τα «κοράκια»
συμμετέχουν και αυτά στη διαδικασία.

Η διαδικασία, αν και σπάνια τηρείται, προβλέπει ότι ο κήρυκας διαβάζει δυνατά
τα στοιχεία του ακινήτου που βγαίνει σε πλειστηριασμό και αμέσως αρχίζουν οι
προσφορές. Ο συμβολαιογράφος ξεκινά με την τιμή εκκίνησης, που ισούται με το
μισό της αντικειμενικής αξίας, και ρωτά αν υπάρχει άλλη προσφορά. Οι
συμμετέχοντες ανεβάζουν σταδιακά την τιμή.

Στη διάρκεια της διαδικασίας, κάποιοι πλησιάζουν τον ενδιαφερόμενο αγοραστή
και του προτείνουν να τους δώσει ένα ποσό για να αποσυρθούν. Αν ο αγοραστής
υπολογίσει ότι η διαμορφωμένη τιμή του ακινήτου, μαζί με το όποιο «μεροκάματο»
δώσει στα «κοράκια», είναι κάτω από την εμπορική αξία του ακινήτου, δέχεται.
Αυτός είναι ο ένας τρόπος με τον οποίο δουλεύουν οι επιτήδειοι.

Ο άλλος είναι να πλειοδοτούν κατ’ εντολήν και με χρήματα τρίτων, αφού σπανίως
δουλεύουν για τον εαυτό τους ή για συγγενικά τους πρόσωπα. Στην περίπτωση αυτή
πληρώνουν κάποιον «αέρα» στους υπόλοιπους, για να αποσυρθούν εκείνοι από τη
διαδικασία. Εφόσον, μάλιστα, έχει προηγηθεί συνεννόηση, εμφανίζονται ελάχιστοι
για να συμμετάσχουν στον πλειστηριασμό ή και μόνο ένας.

Και στη μία και στην άλλη περίπτωση «χειραγωγούν» την τιμή. Φυσικό επακόλουθο
είναι η τιμή κατακύρωσης να είναι ελάχιστα μεγαλύτερη από την τιμή της πρώτης
προσφοράς, αφού η χαμηλότερη διαφορά μεταξύ δύο «κτυπημάτων» είναι 5 ευρώ. Με
άλλα λόγια, μπορεί κανείς να πάρει το ακίνητο δίνοντας μόνο 1.704 δρχ. πάνω
από την τιμή εκκίνησης, η οποία ισούται με το μισό της αντικειμενικής του
αξίας! Ουσιαστικά, τζάμπα…