Μόδα κλέπτουσα…

Στην πασαρέλα του Balenciaga ο σχεδιαστής Νικολά Ζεσκιέρ ενθουσίασε τους διψασμένους για καινούργιες ιδέες ανθρώπους της μόδας με τα πάτσγουορκ κομμάτια του, που είτε εμπνεύστηκε είτε «αντέγραψε» αυτούσια (;) από τον εκλιπόντα Καϊζίκ Γουόνγκ (του οποίου το σχέδιο παρατίθεται, πάνω)

Το να σε αντιγράφουν είναι επιτυχία, είχε πει η Κοκό Σανέλ. Η πρόσφατη
επιτυχία των συλλογών του Τομ Φορντ στον Gucci και τον Rive Gauche Yves Saint
Laurent επιβεβαίωσε την άποψή της και πριν από λίγες μέρες ο Νικολά Ζεσκιέρ,
υπεύθυνος σχεδιαστής του οίκου Balenciaga, έδωσε μιαν άλλη διάσταση στο ζήτημα
αντιγραφής και επιρροών.

Η μόδα έχει γερό στομάχι και αντέχει. Ακόμα και τις αντιγραφές. Δεν είναι σαν
τη μουσική ή τη λογοτεχνία και τη ζωγραφική όπου το ελάχιστο ολίσθημα στην
ιδέα και το έργο του διπλανού δημιουργού στοιχίζει αποζημίωση πνευματικών
δικαιωμάτων και πολλή δημόσια φασαρία. Αντίθετα, στη μόδα, όταν τα ρούχα ενός
σχεδιαστή αντιγράφονται από άλλους ή από βιομηχανίες μαζικής παραγωγής ρούχων
χαμηλότερου κόστους, αυτό είναι ένδειξη επιτυχίας.

Επιτυχία βέβαια είναι και το να παρουσιάζεις μία συλλογή, τα στίφη των
δημοσιογράφων να ενθουσιάζονται και να γράφουν εγκώμια για το ταλέντο σου και
την ευρηματικότητά σου σε μια εποχή που η μόδα συνεχίζει την πορεία της μέσα
από αναβιώσεις παλαιότερων στυλ. Αυτή ήταν μέχρι σήμερα η εντύπωση που είχαν
από το 1997 για τον τριαντάχρονο σχεδιαστή Νικολά Ζεσκιέρ, υπεύθυνο σχεδιαστή
του Balenciaga, ο οποίος εδώ και έξι μήνες έγινε μέτοχος στον οίκο που
εξαγόρασε ο όμιλος του Gucci.

Όμως ένα αμερικανικό ηλεκτρονικό περιοδικό μόδας, το «Hintmag. com», αποκάλυψε
ότι «ο βασιλιάς είναι γυμνός». Ο Ζεσκιέρ που εισέπραξε εγκώμια για τη φετινή
καλοκαιρινή του συλλογή, όπου επιδόθηκε σε ένα μοντάζ πάτσγουορκ κομματιών,
«αντέγραψε» αυτούσια τη δουλειά ενός σχεδιαστή από το Σαν Φρανσίσκο, του
Καϊζίκ Γουόνγκ ­ αποκάλυψε το περιοδικό δημοσιεύοντας τη φωτογραφία από ένα
κομμάτι του Γουόνγκ σχεδιασμένο το 1973. Καθώς ο Γουόνγκ πέθανε το 1990 από
AIDS και δεν μπορεί να υπερασπιστεί ο ίδιος τις δημιουργίες του ή έστω να
νιώσει δικαιωμένος με αυτήν την πράξη αντιγραφής, ο Γάλλος σχεδιαστής ανέλαβε
να αποτίσει φόρο τιμής και παραδέχτηκε την πράξη του. «Ναι, το έκανα», δήλωσε
στους «New York Times». Αλλά νόμισα ότι αντέγραφα παλιά θεατρικά κοστούμια και
όχι έναν νεκρό σχεδιαστή.

Ωστόσο, ο επιμελητής του Μητροπολιτικού Μουσείου Μόδας της Νέας Υόρκης
Χάροντ Κόντα επεσήμανε κάτι πιο σημαντικό για τη δημιουργικότητα στον κόσμο
της μόδας: Τι έχουμε να πούμε για όλους αυτούς τους διάσημους σημερινούς
σχεδιαστές, των οποίων οι συλλογές είναι καρπός της δουλειάς ανώνυμων βοηθών;
Μήπως αυτό δεν είναι εξίσου άδικο;

«Λατρεμένο παιδί»

Ο Νικολά Ζεσκιέρ, ο οποίος έχει καταφέρει να αναστήσει τον οίκο Balenciaga και
να συνδέσει το όνομά του με την πρωτοπορία, ως σχεδιαστής που βγάζει τάσεις
και δίνει κατευθύνσεις και για άλλους συναδέλφους του, ξεκίνησε ως ένας από
τους βοηθούς του Ζαν Πολ Γκολτιέ. Στη συνέχεια πέρασε στον οίκο Balenciaga για
να σχεδιάζει ρούχα κηδειών και γκολφ σε Γιαπωνέζες πελάτισσες. Και τότε που οι
ιδιοκτήτες έψαχναν έναν αρχηγό δεν ήθελαν τον Ζεσκιέρ στον κοιμισμένο θρόνο
του Balenciaga. Ωστόσο, τον άφησαν να προσπαθήσει έστω για δύο σεζόν. Και ο
Ζεσκιέρ τα έδωσε όλα: στυλ μιλιτέρ, δεκαετία ’80 και «Πόλεμο των Άστρων»,
στενά παντελόνια και ευφάνταστα τοπ που παραπέμπουν στα φανταστικά έργα του
Ιουλίου Βερν, μπλούζες με μοτίβα αρ ντεκό. Κι έγινε λατρεμένο παιδί των
δημοσιογράφων, σταρ των περιοδικών, με θαυμαστές και μεγάλη πελατεία. Η
ιστορία του Ζεσκιέρ δεν τελείωσε με ένα «δάνειο» από έναν νεκρό. Η ίδια η μόδα
τού παρέχει πίστωση χρόνου…