Όταν τα πρόστιμα πάνε με το… εισόδημα

Καθείς ανάλογα με τις δυνατότητές του, σε καθέναν ανάλογα με τις ανάγκες του.
Εντάξει, μόνο που βλέποντας το πρόστιμο που επεβλήθη στον Άνσι Βανιόκι για
υπερβολική ταχύτητα, πολλοί Φινλανδοί αναρωτιούνται μήπως το πνεύμα της
ισότητας τούς παρασύρει τελικά σε υπερβολές. Ο Βανιόκι έτρεχε με 75 χλμ. /ώρα
σε δρόμο που το όριο ταχύτητας ήταν 45 χλμ. /ώρα και του επεβλήθη πρόστιμο
690.000 φινλανδικών μάρκων (115.730 ευρώ)!

Ο λόγος είναι ότι στη Φινλανδία τα πρόστιμα της Τροχαίας υπολογίζονται όχι
μόνο βάσει της σοβαρότητας της παράβασης, αλλά και βάσει του εισοδήματος του
παραβάτη. Ο Βανιόκι είναι διευθυντικό στέλεχος της Nokia, της μεγαλύτερης
παγκοσμίως εταιρείας κινητών τηλεφώνων, και το πρόστιμο τού επεβλήθη βάσει του
εισοδήματός του το 1999. Μόνο που εκείνη τη χρονιά είχε πουλήσει μαζικά
μετοχές και το εισόδημά του είχε φτάσει τα 35 εκατομμύρια μάρκα (5,85
εκατομμύρια ευρώ). Βέβαια ένα δικαστήριο μείωσε αργότερα το πρόστιμο σε 35.000
μάρκα (5.850 ευρώ), αλλά όχι πριν υπάρξουν έντονες αντιδράσεις μεταξύ των
Φινλανδών.

«Κάτι σάπιο υπάρχει στο σύστημα των προστίμων και πρέπει να αλλάξει», λέει η
Λέενα Χάρκιμο, μία από τους 70 βουλευτές του 200μελούς Κοινοβουλίου που ζητούν
αλλαγή της νομοθεσίας. «Οι άνθρωποι είναι ίσοι ενώπιον του νόμου όποιο κι αν
είναι το χρώμα, η ηλικία ή το φύλο τους, και έτσι πρέπει να συμβαίνει και όσον
αφορά τον πλούτο». Η Φινλανδία δεν είναι πάντως η μόνη χώρα της Ευρώπης που
συνδέει το ύψος των προστίμων με το εισόδημα. Το ίδιο κάνουν και η γειτονική
Σουηδία, η Δανία και η Γερμανία για διάφορα αδικήματα. Αλλά αυτές θέτουν μια
οροφή – στη Σουηδία, για παράδειγμα, φτάνει τις 1.000 κορόνες (110 ευρώ).

Από το 1930

Το σύστημα ισχύει από τη δεκαετία του 1930. Καθώς όμως η χώρα γινόταν όλο και
πλουσιότερη στη δεκαετία του 1990 χάρη στις τεχνολογίες αιχμής, οι πολίτες της
άρχισαν να αγοράζουν Πόρσε και Χάρλεϊ Ντάβιντσον και άρχισε να δημιουργείται
θέμα με τα πρόστιμα για τις τροχαίες παραβάσεις. Πριν από δύο χρόνια, ο Γιάακο
και ο Άντι Ριτσόλα, δύο αδέλφια που πλούτισαν με εταιρείες στο Ίντερνετ,
αγόρασαν από μια Λαμποργκίνι των 330.000 ευρώ και δεν μπορούσαν να κρατήσουν
το πόδι τους μακριά από το γκάζι. Τον Νοέμβριο του 2000, στον Γιάακο επεβλήθη
πρόστιμο 513.000 μάρκων (83.800 ευρώ). Έναν χρόνο μετά, ο Άντι αναγκάστηκε να
πληρώσει 100.000 μάρκα (17.300 ευρώ). Αλλά ο Βανιόκι έσπασε όλα τα ρεκόρ με το
πρόστιμο των 690.000 μάρκων που του επεβλήθη επειδή τον περασμένο Οκτώβριο
υπερέβη το όριο ταχύτητας σε προάστιο του Ελσίνκι οδηγώντας την Χάρλεϊ
Ντάβιντσον. Αλλά ο 45χρονος αντιπρόεδρος του τμήματος κινητής τηλεφωνίας της
Nokia αντεπετέθη υποστηρίζοντας ότι η αστυνομία υπολόγισε το πρόστιμο με βάση
το εισόδημά του σε λάθος χρονιά. Θα έπρεπε, υποστήριξε, να το υπολογίσει με
βάση το εισόδημά του το 2000 που ήταν «μόλις» 4 εκατομμύρια μάρκα (684.260
ευρώ). Τον Φεβρουάριο, δικαστήριο του Ελσίνκι δέχθηκε τα επιχειρήματά του και
μείωσε το πρόστιμο.

Ο υπουργός Δικαιοσύνης Γιοχάνες Κόσκινεν υποστηρίζει πως το σύστημα θα πρέπει
να διατηρηθεί, αλλά να υποστεί και μερικές αλλαγές. «Θα πρέπει να εξετάσουμε
τη λήψη μέτρων για να βελτιωθεί η νομοθεσία χωρίς να καταστρέψουμε το σύστημα,
το οποίο είναι δίκαιο», τόνισε ο υπουργός.