Τα… ψάρια σώζουν ζωές!

Σωτήρια ψάρια: Η τακτική κατανάλωση λιπαρών ψαριών, όπως ο σολομός, ο ξιφίας και ο τόνος μειώνει σημαντικά τον κίνδυνο αφνίδιου καρδιακού θανάτου

Οι μελέτες αυτές – αμφότερες άντλησαν τα συμπεράσματά τους από μακροχρόνιες
παρατηρήσεις δεκάδων χιλιάδων ανθρώπων – αυξάνουν σημαντικά τις ενδείξεις ότι
η τακτική κατανάλωση ψαριών ωφελεί σημαντικά την υγεία. Ενώ οι περισσότερες
από τις προηγούμενες μελέτες αφορούσαν μόνον άνδρες, η μία από τις νέες
μελέτες κατέδειξε ότι και οι γυναίκες ωφελούνται εξίσου από την κατανάλωση
ψαριών. Η κυριότερη ωφέλεια, τόσο στους άνδρες όσο και στις γυναίκες,
προέρχεται από το γεγονός ότι το ψάρι μειώνει τον κίνδυνο του αιφνίδιου
καρδιακού θανάτου, μολονότι στη μελέτη που αφορούσε γυναίκες το ψάρι
προστάτευσε και από μη θανατηφόρες καρδιακές προσβολές.

Το πρόβλημα

Χιλιάδες άνθρωποι πέφτουν κάθε χρόνο θύματα του αιφνίδιου θανάτου – καταρρέουν
και πεθαίνουν μέσα σε μία ώρα, συχνά πριν προφτάσουν να εισαχθούν σε
νοσοκομείο. Στις περισσότερες περιπτώσεις πιστεύεται πως η αιτία είναι ο
ακανόνιστος καρδιακός ρυθμός που οφείλεται σε κάποια ήδη υφιστάμενη καρδιακή
νόσο. Ωστόσο, στις μισές περίπου περιπτώσεις ο πάσχων δεν γνωρίζει ότι πάσχει
από την καρδιά του. Δεν πονάει στο στήθος, ούτε είχε υποστεί έμφραγμα στο
παρελθόν. Ο αιφνίδιος θάνατος είναι το πρώτο σύμπτωμα του προβλήματός του.

Στην πρώτη μελέτη, που δημοσιεύεται αυτή την εβδομάδα στην επιθεώρηση «The New
England Journal of Medicine», η Άλμπερτ και οι συνάδελφοί της μελέτησαν την
εμπειρία περίπου 22.000 αρένων γιατρών που είχαν ενταχθεί το 1982 στο
πρόγραμμα Μελέτης της Υγείας των Γιατρών. Κανένας από αυτούς δεν παρουσίαζε
τότε καρδιοπάθεια και περίπου 15.000 είχαν επίσης δώσει εθελοντικά και δείγμα
αίματος. Στα 17 επόμενα χρόνια, 94 από τους άνδρες που είχαν δώσει δείγμα
αίματος και στη συνέχεια δεν είχε διαγνωσθεί να πάσχουν από καρδιακή νόσο,
πέθαναν αιφνιδίως. Οι ερευνητές επέλεξαν περίπου 180 επιζώντα μέλη της μελέτης
και τα συνέκριναν με εκείνα που πέθαναν. Συνέκριναν ιδιαίτερα τις
συγκεντρώσεις στο αίμα τους ουσιών που αποκαλούνται λιπαρά οξέα n-3, τα οποία
βρίσκονται κυρίως στα λίπη των ψαριών. Κατά μέσον όρο, οι άνδρες που πέθαναν
είχαν χαμηλότερες ποσότητες λιπαρών οξέων n-3 από εκείνους που δεν πέθαναν
αιφνιδίως. Όταν οι ερευνητές χώρισαν όλους τους άνδρες σε τέσσερις κατηγορίες
με βάση τη συγκέντρωση λιπαρών οξέων n-3 στο αίμα τους, οι άνδρες της
κατηγορίας με τη μεγαλύτερη συγκέντρωση παρουσίαζαν πέντε φορές μικρότερο
κίνδυνο να πεθάνουν αιφνιδίως σε σχέση με εκείνους της κατηγορίας με τη
μικρότερη συγκέντρωση.

Στη δεύτερη μελέτη, η οποία δημοσιεύεται στο προχθεσινό τεύχος της επιθεώρησης
«Journal of the American Medical Association», μια ομάδα με επικεφαλής την
Τζοάν Μάνσον, επίσης γιατρό στο νοσοκομείο «Brigham and Womens Hospital»,
μελέτησαν την εμπειρία 85.000 νοσηλευτριών. Διαπίστωσαν ότι όσο συχνότερα
έτρωγε ψάρι μια γυναίκα, τόσο λιγότερο πιθανό ήταν να υποστεί καρδιακή
προσβολή ή να πεθάνει από την καρδιά της. Μολονότι τα λιπαρά ψάρια, όπως ο
σολομός, ο ξιφίας και ο τόνος, είναι η μεγαλύτερη και ευκολότερη πηγή λιπαρών
οξέων n-3, υπάρχουν κι άλλες. Το λάδι του λιναρόσπορου ή των καρυδιών περιέχει
επίσης σημαντικές ποσότητες λιπαρών οξέων n-3.