Η χρηματοδότηση του νέου ΙΚΑ

Το μακροχρόνιο πλαίσιο χρηματοδότησης του νέου ΙΚΑ (στο οποίο θα ενταχθούν
μελλοντικά τα Ταμεία των μισθωτών) αναλύει το υπουργείο Οικονομίας σε ειδικό
κείμενο με τη μορφή των ερωταπαντήσεων, ενώ αύριο οργανώνεται η 24ωρη απεργία
της ΑΔΕΔΥ κατά των κυβερνητικών προτάσεων για το νέο Ασφαλιστικό.

Το κυβερνητικό πλαίσιο χρηματοδότησης του ΙΚΑ βασίζεται σε συγκεκριμένους
κανόνες και έχει συγκεκριμένη διάρκεια και δεσμευτικούς στόχους. Το ποσό το
οποίο θα χορηγείται, σύμφωνα με το αρμόδιο υπουργείο, θα υπερβαίνει αισθητά τα
ποσά της κρατικής ασφαλιστικής εισφοράς, δηλαδή τα ποσά που το κράτος είναι
υποχρεωμένο να καταβάλλει στο πλαίσιο της τριμερούς χρηματοδότησης. Από τον
κρατικό προϋπολογισμό προβλέπεται να χορηγείται τουλάχιστον το ποσό του
ελλείμματος του νέου ΙΚΑ ενώ ένα άλλο μέρος της χρηματοδότησης θα γίνεται με
τη μορφή ειδικών ομολόγων τα οποία θα αποθεματοποιούνται στο ΙΚΑ και θα
κλειδώνονται για όση περίοδο χρειάζεται με σταθερές και διασφαλισμένες
αποδόσεις, ώστε να μπορούν να καλύψουν τα ελλείμματα των επόμενων περιόδων.

Αναλυτικά, τα βασικά σημεία του κειμένου του υπουργείου Οικονομίας είναι τα
εξής:

1. Ποια είναι η βασική ιδέα του νέου τρόπου χρηματοδότησης του ΙΚΑ;

Με τις προτάσεις διαμορφώνεται ένα μακροχρόνιο πλαίσιο χρηματοδότησης, το
οποίο βασίζεται σε συγκεκριμένους κανόνες, έχει συγκεκριμένη διάρκεια και έχει
δεσμευτικούς στόχους.

Κατ’ αρχήν θα διατίθεται σε όλη τη διάρκεια της περιόδου των τριών δεκαετιών
μια σταθερή χρηματοδότηση. Η χρηματοδότηση αυτή υπολογίζεται με συγκεκριμένα
ποσά τα πρώτα χρόνια λειτουργίας του συστήματος (επειδή είναι πιο προβλέψιμα
τα ελλείμματα). Μετά διαμορφώνεται ως ένα σταθερό ποσοστό στο ακαθάριστο
εισόδημα.

Το ποσό το οποίο χορηγείται, και κατά την πρώτη και κατά τη δεύτερη περίοδο,
υπερβαίνει αισθητά τα ποσά της Κρατικής Ασφαλιστικής Εισφοράς.

Σκοπός της χρηματοδότησης είναι:

Πρώτον, να διασφαλισθεί απόλυτα και να εγγυηθεί την κάλυψη των αναλογιστικών
ελλειμμάτων του οργανισμού για όλη την περίοδο.

Δεύτερον, να διαμορφωθεί ένα αποθεματικό στον οργανισμό, το οποίο θα καλύπτει
τα μελλοντικά αναλογιστικά ελλείμματα, όταν αυτά αρχίζουν να διευρύνονται.

Η χρηματοδότηση γίνεται από τον κρατικό προϋπολογισμό, με μορφές οι οποίες
διασφαλίζουν και τους δύο επιδιωκόμενους στόχους. Έτσι, από τον κρατικό
προϋπολογισμό προβλέπεται να χορηγείται τουλάχιστον το ποσό του ελλείμματος,
ενώ ένα άλλο μέρος της χρηματοδότησης γίνεται με τη μορφή ειδικών ομολόγων, τα
οποία θα αποθεματοποιούνται στο ΙΚΑ και θα κλειδώνονται για όση περίοδο
χρειάζεται. Τα ομόλογα αυτά θα έχουν σταθερές και διασφαλισμένες αποδόσεις,
ώστε να μπορούν να καλύψουν τα ελλείμματα των επόμενων περιόδων.

Έτσι δημιουργείται ένα χρηματοδοτικό σχήμα αμοιβαίων δεσμεύσεων και
υποχρεώσεων, το οποίο δίνει μία σιγουριά στις χρηματοδοτικές σχέσεις μεταξύ
Ελληνικού Δημοσίου και Ιδρύματος Κοινωνικών Ασφαλίσεων για τρεις δεκαετίες.

2. Πώς υπολογίζονται και πώς κατανέμονται αυτά τα ποσά:

Η κυβέρνηση εκπόνησε το σχέδιο χρηματοδότησης των ελλειμμάτων του ΙΚΑ, το
οποίο διασφαλίζει τη βιωσιμότητα τουλάχιστον για τρεις δεκαετίες, δηλαδή μέχρι
το 2032. Την περίοδο αυτή το ΙΚΑ έχει πλέον επαρκή και αξιόπιστη χρηματοδότηση
για να αντεπεξέλθει στις διευρυνόμενες συνταξιοδοτικές υποχρεώσεις του.

Κάθε χρόνο το ΙΚΑ θα χρηματοδοτείται από τον κρατικό προϋπολογισμό με ποσά
υψηλότερα των ελλειμμάτων του. Ειδικότερα κατά την περίοδο 2003 – 2008 το ΙΚΑ
θα εισπράττει συγκεκριμένα ποσά ετησίως, τα οποία θα αντιστοιχούν κατά μέσο
ετήσιο όρο σε ποσοστό 1% του ΑΕΠ.

Κατά την περίοδο 2009 – 2032 το ΙΚΑ θα ενισχυθεί με σταθερό ποσοστό 1% του ΑΕΠ
ετησίως. Τα ποσά αυτά ξεπερνούν κατά πολύ τα ποσά που προβλέπεται να καταβάλει
το κράτος στο πλαίσιο της τριμερούς χρηματοδότησης.

3. Πέραν της διασφάλισης των συντάξεων για τα επόμενα 30 έτη, η κρατική
χρηματοδότηση του ΙΚΑ ύψους 1% του ΑΕΠ έχει άλλα πλεονεκτήματα;

Υπάρχουν τουλάχιστον άλλα δύο πλεονεκτήματα:

Πρώτον, η μεταφορά 1% του ΑΕΠ στη χρηματοδότηση των συντάξεων συμβάλλει στην
αναδιανομή του εισοδήματος.

Δεύτερον, το γεγονός ότι διατηρείται σταθερή η χρηματοδότηση στο 1% σημαίνει
πως όσο μεγαλύτερο είναι το ΑΕΠ τόσο μεγαλύτερη θα είναι και η χρηματοδότηση
του ασφαλιστικού συστήματος.

4. Μπορεί ο κρατικός προϋπολογισμός να ανταποκριθεί σε ένα τόσο υψηλό
ποσό χρηματοδότησης. Ποιες είναι οι συνέπειες για το δημόσιο χρέος;

Τα δημοσιονομικά ελλείμματα έχουν μετατραπεί σε πλεονάσματα και το δημόσιο
χρέος φθίνει. Οι υψηλοί αναπτυξιακοί ρυθμοί και το πρόγραμμα
αποκρατικοποιήσεων θα ενισχύσουν περαιτέρω αυτήν την τάση και θα επιτρέψουν
την εξοικονόμηση χρηματοδοτικών πόρων για το ασφαλιστικό σύστημα.

Η μείωση του δημόσιου χρέους παραμένει κεντρική δημοσιονομική προτεραιότητα,
ενταγμένη στον ευρύτερο σχεδιασμό του προϋπολογισμού. Το μείγμα της
χρηματοδότησης είναι τέτοιο, ώστε να διασφαλιστεί η μικρότερη δυνατή
επιβάρυνση του δημόσιου χρέους της Γενικής Κυβέρνησης. Πιο συγκεκριμένα, το
μέρος της χρηματοδότησης του ΙΚΑ για τη δημιουργία του αποθεματικού θα γίνεται
με ομόλογα ειδικού τύπου. Αυτά προστίθενται στο χρέος της Κεντρικής Κυβέρνησης
και το αυξάνουν. Προστίθενται όμως ισόποσα και στα περιουσιακά στοιχεία των
ασφαλιστικών οργανισμών και τα αυξάνουν. Έτσι, όταν δεν γίνεται ρευστοποίηση
ομολόγων, το χρέος της Γενικής Κυβέρνησης δεν μεταβάλλεται, γιατί η Γενική
Κυβέρνηση είναι το καθαρό άθροισμα Κεντρικής και Ευρύτερης. Κάθε χρόνο
προστίθενται στο χρέος της Γενικής Κυβέρνησης μόνο το μέρος του αποθεματικού
των ομολόγων, το οποίο ρευστοποιείται για την κάλυψη του ελλείμματος του
επόμενου έτους.

5. Μήπως γίνεται μεταφορά της επίλυσης του προβλήματος στις μελλοντικές
γενιές;

Δεν γίνεται καμία μεταφορά του προβλήματος και του χρέους στο μέλλον. Απλώς
δημιουργούνται ειδικές χρηματοδοτικές συνθήκες, ώστε να είναι εγγυημένες οι
αποδόσεις και να είναι δεσμευμένες οι υποχρεώσεις του Ελληνικού Δημοσίου.

Με το σύστημα αυτό το κόστος της χρηματοδότησης το επωμίζεται κάθε φορά η
«τρέχουσα» γενιά, ενώ γίνεται και κάποια μεταφορά του κόστους χρηματοδότησης
προς τα εμπρός και όχι προς τα πίσω.

Το «ειδικό αποθεματικό», στο οποίο στηρίζεται η χρηματοδότηση του ελλείμματος
του ΙΚΑ, δημιουργείται κυρίως από πόρους της πρώτης δεκαπενταετίας και
χρηματοδοτεί συντάξεις της δεύτερης δεκαπενταετίας, όταν βγαίνουν στη σύνταξη
αυτοί που εργάζονταν κατά την πρώτη. Συνεπώς, σε μεγάλο βαθμό, οι ίδιοι
πληρώνουν, μέσω της κρατικής χρηματοδότησης, για τις συντάξεις τους.

6. Τι θα γίνει με τα άλλα Ταμεία των μισθωτών;

Αρχίζοντας από το 2009, και άλλα Ταμεία θα ενταχθούν σταδιακά στο ΙΚΑ, ώστε να
δημιουργηθεί ένα ενιαίο Ταμείο Μισθωτών. Μέχρι τότε τα τυχόν ελλείμματά τους
θα καλύπτονται, όπως και σήμερα, από τον προϋπολογισμό. Η ένταξη των Ταμείων
αυτών στο ΙΚΑ θα χρηματοδοτηθεί κατά την περίοδο 2009 – 2014 και από την
κρατική χρηματοδότηση προς το ΙΚΑ με ποσά τα οποία δεν θα ξεπερνούν το 10% του
ετησίως καταβαλλόμενου ποσού.