Φεύγουν κεφάλαια για αναδυόμενες αγορές

Αν κοιτάξει κανείς τον παγκόσμιο χρηματιστηριακό χάρτη, θα διαπιστώσει ότι η
συρρίκνωση του τζίρου και η πτώση των τιμών των μετοχών στη Σοφοκλέους
ακολουθούν την τάση που επικρατεί σε όλες τις ανεπτυγμένες αγορές. Την ίδια
στιγμή, οι αναδυόμενες αγορές παρουσιάζουν υψηλές αποδόσεις, ενώ τα διεθνή
κεφάλαια που εισρέουν καθημερινά σ’ αυτές αυξάνουν τη ρευστότητα.

Στην αναζήτηση άλλων αγορών βρίσκονται και τα ελληνικά κεφάλαια, γεγονός που
επιβεβαιώνεται τόσο από στελέχη private banking όσο και από το ισοζύγιο
πληρωμών. Από στοιχεία της Τραπέζης της Ελλάδος προκύπτει ότι στο δεκάμηνο
Ιανουαρίου – Οκτωβρίου 2001 ελληνικά κεφάλαια ύψους 1,17 δισ. ευρώ (400 δισ.
δραχμών) είχαν φύγει από τη χώρα, για να επενδύσουν σε μετοχές ξένων αγορών.
Την ίδια περίοδο παρατηρήθηκαν καθαρές εισροές ελληνικών κεφαλαίων 1,21 δισ.
ευρώ, που προήλθαν από ρευστοποιήσεις ομολόγων σε ξένες κεφαλαιαγορές.

Έτσι, υπήρξε μια καθαρή εισροή ελληνικών κεφαλαίων που επαναπατρίστηκαν,
συνολικού ύψους 36,7 εκατ. ευρώ (12,5 δισ. δρχ.).

Οι εκροές

Σύμφωνα με εκτιμήσεις τραπεζικών στελεχών, η παραπάνω εικόνα ανεστράφη τους
τελευταίους δύο μήνες του 2001, με αποτέλεσμα οι συνολικές καθαρές εισροές των
36,7 εκατ. ευρώ στο δεκάμηνο Ιανουαρίου – Οκτωβρίου 2001 να μετατραπούν σε
εκροές.

Το συνολικό τους ύψος εκτιμάται σε 586,9 εκατ. ευρώ (200 δισ. δρχ.) για
ολόκληρο το 2001.

Οι εκροές αυτές προήλθαν από φυγή ελληνικών κεφαλαίων ύψους 1,3 δισ. ευρώ (450
δισ. δρχ.) για αγορά μετοχών σε ξένες κεφαλαιαγορές και από εισροή ελληνικών
κεφαλαίων 0,74 δισ. ευρώ (250 δισ. δρχ.), που προήλθαν από ρευστοποίηση ξένων
ομολόγων.

Αντίθετα, οι συνολικές εισροές ξένων κεφαλαίων στην ελληνική αγορά μετοχών και
ομολόγων κατά το 2001 εκτιμώνται σε 10 δισ. ευρώ. Από αυτά, τα 2 δισ. ευρώ
αφορούν σε αγορές ελληνικών μετοχών και τα υπόλοιπα 8 δισ. ευρώ σε αγορές
ελληνικών ομολόγων.

Τα ίδια τραπεζικά στελέχη εκτιμούν ότι το 50% των ελληνικών κεφαλαίων (586,9
εκατ. ευρώ), που έφυγαν από τη χώρα, κατευθύνθηκαν σε αγορές της ευρωζώνης.

Περίπου το 30% επενδύθηκε σε αγορές της Μεγάλης Βρετανίας και το υπόλοιπο
ποσοστό σε άλλες αγορές (κυρίως ΗΠΑ και αναδυόμενες αγορές και λιγότερο σε
Ασία).

Τα διεθνή κεφάλαια

Αντίστοιχη πορεία είχαν και τα διεθνή κεφάλαια. Σύμφωνα με στοιχεία της
Salomon Smith Barney, από τις αρχές του έτους μέχρι τα μέσα Μαρτίου είχαν
εισρεύσει στις αναδυόμενες αγορές 554 εκατ. δολάρια, μολονότι τον Φεβρουάριο
είχαν σημειωθεί εκροές ύψους 300 εκατ. δολαρίων, οι οποίες όμως
χαρακτηρίστηκαν ως περιστασιακές. Επίσης, τα στοιχεία από έκθεση της Morgan
Stanley για τα αμερικανικά κεφάλαια είναι αποκαλυπτικά. Από την αρχή του έτους
έχουν εισρεύσει σε αναδυόμενες αγορές 309 εκατ. δολάρια, όταν την ίδια περίοδο
εξέρρευσαν 208 εκατ. δολάρια από ευρωπαϊκές αγορές. Σημειώνεται ότι πέρυσι
εξέρρευσαν από τις αναδυόμενες αγορές 1,6 δισ. δολάρια.

Επίσης, στις αρχές Μαρτίου πραγματοποιήθηκε στη Λατινική Αμερική η υψηλότερη
εισροή αμερικανικών κεφαλαίων (103 εκατ. δολάρια) από τον Ιούλιο του 1997.

Οι αιτίες

Γιατί, όμως, τα διεθνή κεφάλαια προτιμούν τις αναδυόμενες αγορές; Επικεφαλής
private banking, τραπεζικά και χρηματιστηριακά στελέχη αποδίδουν τις εισροές
κεφαλαίων σε αναδυόμενες αγορές στους εξής λόγους:

* Πρώτον, οι αποτιμήσεις τους είναι ελκυστικές. Ο λόγος τιμής προς
κέρδη (Ρ/Ε) στις περισσότερες αναδυόμενες αγορές βρίσκεται σε χαμηλά επίπεδα,
σε σχέση με τις ανεπτυγμένες αγορές, εάν λάβει υπόψη του κανείς τις αποδόσεις
που έχουν προσφέρει αλλά και αυτές που αναμένονται. Για παράδειγμα, ο λόγος
τιμής προς κέρδη (Ρ/Ε) της Ρωσίας είναι 6, όταν της Γερμανίας είναι 25 και της
Ελλάδας 14. Αντίστοιχα, της Νότιας Αφρικής είναι 10, της Ιαπωνίας είναι 19 και
της Αιγύπτου είναι 7. Τέλος, ο λόγος τιμής προς κέρδη της Αργεντινής, που
σήμερα βρίσκεται στο 32, αναμένεται του χρόνου να μειωθεί στο 7, όταν των ΗΠΑ
εκτιμάται ότι θα μειωθεί στο 18 από 22 που είναι σήμερα. Διευκρινίζεται ότι
όσο μικρότερος είναι ο λόγος τιμής προς κέρδη τόσο πιο ελκυστική είναι μια
αγορά.

* Δεύτερον, οι αποδόσεις των αναδυόμενων αγορών είναι υψηλότερες από
εκείνες των ανεπτυγμένων. Για παράδειγμα, το Χρηματιστήριο της Γαλλίας έχει
υποχωρήσει από την αρχή του έτους κατά 0,38% και της Ελλάδας κατά 9,57%, όταν
στην ίδια περίοδο το Χρηματιστήριο της Ρωσίας έχει προσφέρει απόδοση 33,54%,
της Ουγγαρίας 11,81%, του Μεξικού 15,88% και του Πακιστάν 47,21%.

* Τρίτον, εκτιμάται ότι η ύφεση της παγκόσμιας οικονομίας βρίσκεται στο
τέλος της και ύστερα από ένα στάδιο σταθερότητας θα έρθει η ανάκαμψη. Αυτό θα
ωφελήσει κυρίως τις αναδυόμενες αγορές, οι οποίες θα προσφέρουν ακόμη
μεγαλύτερες αποδόσεις. Όπως εξηγούν οι ειδικοί, στους δείκτες των αναδυόμενων
χρηματιστηρίων (όπως είναι ο Γενικός Δείκτης της Σοφοκλέους) συμμετέχουν σε
μεγάλο βαθμό εταιρείες που σχετίζονται με πρώτες ύλες. Αντίθετα, δηλαδή, με
ό,τι συμβαίνει, για παράδειγμα, στους δείκτες του Χρηματιστηρίου του Λονδίνου,
όπου τη μεγαλύτερη συμμετοχή έχουν φαρμακευτικές εταιρείες. Με την ανάκαμψη,
λοιπόν, της παγκόσμιας οικονομίας, εκτιμάται ότι θα ωφεληθούν οι εταιρείες που
σχετίζονται με τις πρώτες ύλες, καθώς θα αυξηθεί η ζήτησή τους. Άρα,
αναμένεται ότι θα αυξηθούν αντίστοιχα οι δείκτες στους οποίους συμμετέχουν.
Ενδεικτικό είναι ότι στο Χρηματιστήριο της Ζιμπάμπουε ο βιομηχανικός δείκτης
έχει αυξηθεί από την αρχή του έτους 4,51%, ενώ εκείνος των πρώτων υλών κατά
18,38%.

* Τέταρτον, μία ακόμη συνέπεια της ανάκαμψης στην παγκόσμια οικονομία
είναι η αύξηση της κατανάλωσης. Το γεγονός αυτό θα ωφελήσει κυρίως τις αγορές
της Ασίας, όπου στους δείκτες της συμμετέχουν σε μεγάλο βαθμό εταιρείες που
σχετίζονται με την κατανάλωση.

Το κόλπο της Ευρώπης

Μάλιστα, ορισμένοι αναλυτές πιστεύουν ότι η πρωτοβουλία του ελληνικού
Χρηματιστηρίου και του Χρηματιστηρίου του Λονδίνου, για τη δημιουργία μιας
κοινής αγοράς μετοχών μπλου τσιπ στην περιοχή, εντάσσεται αφενός στο πλαίσιο
των ευρωπαϊκών συμμαχιών και αφετέρου στην επίτευξη ενός κοινού στόχου: αύξηση
της ρευστότητας μέσω δημιουργίας μιας αναδυόμενης αγοράς μεταξύ των
ανεπτυγμένων της Ευρώπης.

Τι προτιμούν

Ποιες αναδυόμενες αγορές προτιμούν περισσότερο τα διεθνή κεφάλαια; Μέχρι
σήμερα υπήρχε ενδιαφέρον για τις αγορές τού Ισραήλ, αλλά τελευταία έχει
μειωθεί, ενώ έχει αυξηθεί σε μεγάλο βαθμό το ενδιαφέρον για την αγορά της
Ρωσίας.

Τα ελληνικά κεφάλαια προτιμούν κυρίως τις αγορές της Ρωσίας, της Βουλγαρίας,
της Ρουμανίας, της Πολωνίας, της Τσεχίας και της Τουρκίας. Λιγότερο προτιμούν
τις αγορές της Ασίας και ελάχιστα τις αγορές της Βραζιλίας και της Αργεντινής.
Από την Αφρική προτιμούν περισσότερο την αγορά της Αιγύπτου και της Νότιας Αφρικής.