Η άμεση εκλογή «δείχνει» τον διάδοχο

Ο καιρός που στο ΠΑΣΟΚ είχαν μία λύση για κάθε πρόβλημα έχει παρέλθει. Τώρα
πια, για κάθε λύση έχουν… πολλά προβλήματα. Και ίσως η πιο σημαντική «λύση»
που τους δημιουργεί προβλήματα αυτή την περίοδο, είναι η γνωστή και ως
«πρόταση Παπανδρέου» ιδέα της εκλογής του προέδρου του ΠΑΣΟΚ με καθολική
ψηφοφορία όλων των μελών του κόμματος.

Στις 10 Ιουλίου πρόκειται να πραγματοποιηθεί η Οργανωτική Συνδιάσκεψη του
κυβερνώντος κόμματος. Πρόκειται για μία «υποχρέωση» επιβεβλημένη από το
τελευταίο Συνέδριο του ΠΑΣΟΚ. Εκεί, οι πάντες είχαν συμφωνήσει να μη θίξουν
ζητήματα καταστατικού, τα οποία τα παρέπεμψαν σε αυτή την περίφημη
Συνδιάσκεψη.

Η απόφαση για τη μη συζήτηση καταστατικών αλλαγών – άρα, μη συζήτηση και της
πρότασης για αλλαγή στη διαδικασία εκλογής του προέδρου – είχε ληφθεί σχεδόν
ομόφωνα στην τελευταία συνεδρίαση του Εκτελεστικού Γραφείου πριν από το
Συνέδριο. Το «σχεδόν» αφορά τη στάση του υπουργού Εξωτερικών – ο οποίος για
πρώτη φορά σήκωσε το χέρι του και διαφώνησε με την εισήγηση της ηγεσίας.

Η αλλαγή που προτείνεται στον τρόπο εκλογής του προέδρου, είναι φανερό ότι –
αν υιοθετηθεί – θα φέρει τα πάνω κάτω στους εσωτερικούς συσχετισμούς του
ΠΑΣΟΚ: Κι αυτό επειδή θα είναι η πρώτη φορά έπειτα από πολλά χρόνια, που ο
πρόεδρος του κόμματος – θα είναι και ο διάδοχος του κ. Κ. Σημίτη – θα έχει την
απόλυτη κομματική νομιμοποίηση, κάτι που ίσχυσε μόνον για τον Ανδρέα
Παπανδρέου, για τον απλούστατο λόγο ότι ήταν ο ιδρυτής του ΠΑΣΟΚ.

Η εκλογή του διαδόχου του κ. Κ. Σημίτη από την κομματική βάση, θεωρείται ότι
θα του επιτρέψει να κινηθεί χωρίς να χρειαστεί να «διαπραγματευτεί» την
εξουσία του με κανέναν από τους επιφανείς παράγοντες του ΠΑΣΟΚ, ούτε και με
κανένα από τα «συστήματα εξουσίας» που έχουν αναπτυχθεί πέριξ του ίδιου του κ.
Κ. Σημίτη, αλλά και στη Χαριλάου Τρικούπη, ακόμα και στα «στρατηγεία»
κορυφαίων στελεχών.

Ο κ. Γ. Παπανδρέου – που προηγείται σταθερά σε όλες τις δημοσκοπήσεις τα
τελευταία χρόνια – έχει κάθε λόγο να θέλει να «περάσει» την πρότασή του. Η
οποία, προηγουμένως, ήταν μια πρόταση με την οποία… φλερτάρισε έντονα ο
ίδιος ο κ. Κ. Σημίτης!

Στο στενό επιτελείο του Πρωθυπουργού είχε γίνει πολύς λόγος για την υιοθέτηση
μιας τέτοιας διαδικασίας «άμεσης εκλογής» προέδρου του ΠΑΣΟΚ, αμέσως μετά το
Συνέδριο του ’99, όταν ο κ. Κ. Σημίτης είχε υποχρεωθεί να συμφιλιωθεί με την
ιδέα της συμπόρευσής του με μια ισχυρή εσωκομματική μειοψηφία. Τότε, οι στενοί
του συνεργάτες είχαν επιχειρήσει να προωθήσουν την ιδέα μιας νέας εκλογής του
από το σύνολο των κομματικών μελών, με το επιχείρημα ότι μια τέτοια διαδικασία
θα έθετε εκτός μάχης τους μηχανισμούς και θα αναδείκνυε πανίσχυρο τον κ.
Σημίτη. Η ιδέα δεν προχώρησε – κυρίως επειδή δεν είχε βρεθεί η κατάλληλη
φόρμουλα για την υιοθέτησή της πριν από το τελευταίο Συνέδριο. Έτσι, άνοιξε ο
δρόμος για τη μετάλλαξη της ιδέας αυτής σε «πρόταση Παπανδρέου».

Σημειώνεται ότι η άνοδος του Σημίτη είχε αρχίσει στο Συνέδριο του ’94, όταν –
μόνος από το Εκτελεστικό Γραφείο κι αυτός – είχε σηκώσει το χέρι του για να
διαφωνήσει στην καθιέρωση της δυνατότητας του γραμματέα του κόμματος να
μετέχει και στην κυβέρνηση. Το Συνέδριο είχε συνταχθεί μαζί του, «πληγώνοντας»
καίρια τις φιλοδοξίες του κ. Α. Τσοχατζόπουλου.

Με ένα τέτοιο παρελθόν, οι υπόλοιποι υποψήφιοι διάδοχοι του κ. Κ. Σημίτη –
όπως και τα ισχυρά στελέχη που θα ήθελαν να διαπραγματευτούν την προσωπική
τους θέση στη μετα-Σημίτη εποχή – αντελήφθησαν πολύ γρήγορα ότι η όποια
διαφωνία τους στην πρόταση για άμεση εκλογή του προέδρου, απλώς θα τους
εμφάνιζε να διαφωνούν με την ίδια τη βάση του ΠΑΣΟΚ, η οποία παραδοσιακά
θέλγεται από την αύξηση της «εξουσίας της». Κι αυτό, παρά την πανθομολογούμενη
αδυναμία της Χαριλάου Τρικούπη να ξεκαθαρίσει το μητρώο των μελών του ΠΑΣΟΚ,
αλλά και παρά την «ΠΑΣΟΚική» παράδοση των μαζικών εγγραφών μελών «μιας χρήσης»
πριν από κάθε Συνέδριο!

Έτσι, θεωρείται απίθανο ότι θα βρεθεί έστω και ένας που θα διαφωνήσει στην
Οργανωτική Συνδιάσκεψη με μια πρόταση που θα εμφανίζει το ΠΑΣΟΚ να κάνει
«άνοιγμα» στην κοινωνία. Ωστόσο, είναι πολύ πιθανό ότι εκεί θα επιχειρηθεί μια
«μεγάλη ντρίμπλα», που θα αλλάξει και πάλι την εικόνα των εσωκομματικών
συσχετισμών. Στους σχεδιασμούς της Χαριλάου Τρικούπη είναι να θεωρηθεί η
Οργανωτική Συνδιάσκεψη ως «εισηγητικό σώμα» για το επόμενο Συνέδριο του ΠΑΣΟΚ
– εν ολίγοις, να αποφασιστεί ότι απαιτείται και η συγκατάθεση του Συνεδρίου
για τέτοια αλλαγή.

Ωστόσο, μία τέτοια «ντρίμπλα» δεν αρκεί για να κλείσει το κεφάλαιο
«διαδοχολογία» που θα ανοίξει διάπλατα από το καλοκαίρι, καθώς για πρώτη φορά
στο ΠΑΣΟΚ θα γίνει ανοικτά συζήτηση για τις διαδικασίες της εκλογής του
προέδρου, και σε όλους θα είναι φανερό ότι οι διαδικασίες αυτές δεν θα αφορούν
τον κ. Κ. Σημίτη…