Στην ελληνική προεδρία η «καυτή πατάτα» του Ασφαλιστικού από τους «15»

Ένα ευρωπαϊκο παιχνίδι… πόκερ για γερά νεύρα – ή, μάλλον, για γερά στομάχια
– παίρνει πάνω της η ελληνική προεδρία αναλαμβάνοντας το ασφαλιστικό «πακέτο»
της Ευρωπαϊκής Ένωσης – μαζί, βέβαια, με την υπόλοιπη οικονομικοπολιτική
ατζέντα.

Η… καυτή πατάτα του Ασφαλιστικού είναι ένα από τα δυσκολότερα προβλήματα της
Ευρώπης, καθώς και οι «15» αντιμετωπίζουν, σε μικρότερο ή μεγαλύτερο βαθμό, το
φάσμα της διόγκωσης των ελλειμμάτων λόγω της γήρανσης του πληθυσμού. Και,
βέβαια, οι αντιστάσεις προς τις μεταρρυθμίσεις είναι ισχυρές σε κάθε χώρα –
όπως ήταν και στην Ελλάδα, όταν επιχειρήθηκε, πέρυσι, ουσιαστική μεταρρύθμιση.

Η Ελλάδα, σε πρώτη φάση, θα πρέπει να συνεννοηθεί με την Κομισιόν, προκειμένου
να διαπιστώσει ποιες είναι οι προθέσεις τού κατ’ εξοχήν εισηγητικού οργάνου
της Ένωσης. Η πρώτη τέτοια συνάντηση θα γίνει στις 25 Απριλίου, αλλά, φυσικά,
θα είναι απλώς διερευνητική.

Ο συντονισμός

Το ζητούμενο για την Αθήνα είναι εάν θα επιδιώξει μια απόφαση για τον
πανευρωπαϊκό συντονισμό των μεταρρυθμίσεων στα ασφαλιστικά συστήματα ή όχι. Σε
περίπτωση που επιδιώξει το συντονισμό – όπως είναι η κατ’ αρχήν κατεύθυνση και
των «15» – θα πρέπει να διαμορφώσει ισορροπίες μεταξύ των κρατών-μελών που να
επιτρέπουν ένα συμβιβασμό έστω και στον ελάχιστο κοινό παρονομαστή.

Όπως έλεγε παραστατικότητα αρμόδια διπλωματική πηγή, «η μέθοδος είναι μάλλον
απλή: θα κάνουμε σκόντο σε αυτά που μπορεί εμείς οι ίδιοι να πιστεύουμε,
προσεγγίζοντας τις απόψεις της πλειοψηφίας – όποια κι αν είναι αυτή. Εν
συνεχεία, θα… εξαγοράσουμε κάποια μέλη να συμφωνήσουν με την πρόταση της
προεδρίας μας, δίνοντάς τους ικανοποίηση σε άλλα θέματα που τους αφορούν,
πέραν του Ασφαλιστικού. Κατ’ αυτόν τον τρόπο, θα μας μείνουν δύο, το πολύ
τρεις χώρες που θα εμμένουν σε “ακραίες” απόψεις. Αυτές θα πρέπει να τις
οδηγήσουμε σε απομόνωση».

Πρόκειται για μια κλασική ενδοκοινοτική διαπραγμάτευση, όπου όμως το ρόλο του
διαιτητή πρέπει να παίξει μια χώρα με οξυμένο το δικό της πρόβλημα του
Ασφαλιστικού, με σοσιαλιστική κυβέρνηση, και με τις κάλπες να μην απέχουν και
τόσο πολύ από το εξάμηνο της προεδρίας της.

Κι εδώ προκύπτει μια εγγενής αντίφαση: επιδιώκοντας μια επιτυχημένη προεδρία –
που σημαίνει λήψη αποφάσεων -, η ελληνική κυβέρνηση μπορεί να βρεθεί στη
δυσάρεστη θέση να προωθεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο «φόρμουλες» τις οποίες δεν
επιθυμεί καθόλου να υποστηρίξει στο εσωτερικό της χώρας. Ένα παράδειγμα: η
ενιαία αύξηση των ορίων συνταξιοδότησης στα 65 ή και παραπάνω χρόνια είναι
κάτι που η κυβέρνηση Σημίτη δε θέλει ούτε να το ακούσει. Μπορεί, όμως, οι κ.κ.
Αθνάρ, Μπερλουσκόνι κι ενδεχομένως κάποιοι ακόμη, που υποστηρίζουν αυτήν την
άποψη, να έχουν καταστεί πλειοψηφία μέχρι την άνοιξη του 2003. Τι θα κάνει,
λοιπόν, η Αθήνα; Θα επιδιώξει να ληφθεί απόφαση – μετριάζοντας κατά τι την
άποψη της πλειοψηφίας – ή θα επιμείνει στην εθνική της άποψη, διακινδυνεύοντας
μια αποτυχία της Συνόδου Κορυφής;

Αισιοδοξία

Στην κυβέρνηση αισιοδοξούν – είναι χαρακτηριστικό ότι ο κ. Σημίτης επανέλαβε
και χθες τη θέση του για «κοινωνική Ευρώπη» εν αντιθέσει προς την Ευρώπη «των
αγορών». Και βασίζονται, όπως λένε, και σε ένα γερό επιτελείο – αρχής
γενομένης από την αρμόδια επίτροπο της Ένωσης, Άννα Διαμαντοπούλου, στις
αρμοδιότητες της οποίας εμπίπτει το Ασφαλιστικό. Επίσης, ο αναπληρωτής
υπουργός Εξωτερικών, Τάσος Γιαννίτσης, έχει πείρα επί του θέματος τόσο από τη
θητεία του στο υπουργείο Εργασίας όσο και στο οικονομικό γραφείο του
πρωθυπουργού. Και, τέλος, ο υπουργός Οικονομίας και Οικονομικών, Νίκος
Χριστοδουλάκης, έχει «πάρει ζεστά» το θέμα, μετά τη Βαρκελώνη, ορίζοντας ομάδα
που θα διαχειριστεί το θέμα στο υπουργείο του.