Δρόμοι

Τις προάλλες…

… το διοικητικό συμβούλιο του «Δελτίου Ατομικών Επιστημόνων», που εδρεύει
στο Σικάγο, άλλαξε την ώρα που δείχνει το ρολόι της συντέλειας του κόσμου,
αυτό το σύμβολο του πυρηνικού κινδύνου. Οι επιστήμονες μετακίνησαν τους
δείκτες του από τα μεσάνυχτα παρά εννιά, στα μεσάνυχτα παρά επτά λεπτά,
φέρνοντάς τους, δηλαδή, στην ίδια θέση από την οποία είχαν ξεκινήσει την
αμείλικτη διαδρομή τους πριν από 55 χρόνια. Είναι η τρίτη φορά από το τέλος
του Ψυχρού Πολέμου, το 1991, που οι δείκτες αυτού του μακάβριου ρολογιού
μετακινούνται μπροστά.

Οι ατομικοί επιστήμονες…

… μετακινούν τους δείκτες του ρολογιού κάθε φορά που υπάρχουν είτε αρνητικές
είτε θετικές εξελίξεις. Τον τελευταίο καιρό πληθαίνουν ολοένα οι αρνητικές
εξελίξεις: δυσκολίες στον παγκόσμιο πυρηνικό αφοπλισμό, ανησυχίες για την
ασφάλεια των πυρηνικών υλικών, αμερικανική μονομέρεια στη διεθνή διπλωματική
σκηνή, αμερικανική απόσυρση από τη συνθήκη για τους αντιβαλλιστικούς
πυραύλους, αμερικανική υπονόμευση των διεθνών συμφωνιών που αποσκοπούν στον
περιορισμό των πυρηνικών, χημικών και βιολογικών όπλων, κρίση μεταξύ Ινδίας
και Πακιστάν, απόπειρες τρομοκρατών να χρησιμοποιήσουν πυρηνικά και βιολογικά
όπλα, μεγαλύτερη ανισότητα μεταξύ πλούσιων και φτωχών που εντείνει τον κίνδυνο
για βιαιότητες και πολέμους.

Το «Δελτίο»…

… το οποίο ιδρύθηκε από μια ομάδα επιστημόνων που μετείχαν στο Σχέδιο
Μανχάταν κατά την περίοδο του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, προειδοποιεί τον κόσμο
για τους πυρηνικούς κινδύνους από το 1945. Οι επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου
και οι κατοπινές και πιθανότατα άσχετες επιθέσεις με θανατηφόρα σπόρια
άνθρακα, λένε αυτοί οι επιστήμονες, ξεπέρασαν τα όρια των τρομοκρατικών
ενεργειών που είχαμε γνωρίσει έως τώρα και θα έπρεπε να είχαν θέσει τον κόσμο
σε επαγρύπνηση. Η τελευταία μετακίνηση των δεικτών του ρολογιού τους δείχνει
πόσο πολύ ανησυχούν που διαπιστώνουν πως ο κόσμος, αντί να βρίσκεται σε
επαγρύπνηση, μοιάζει αποκοιμισμένος. Άραγε τι θα χρειαζόταν να γίνει για να
γυρίσουν πίσω οι δείκτες;

Ένα πρώτο βήμα…

… για έναν ασφαλέστερο κόσμο θα ήταν ο περιορισμός του αμερικανικού και του
ρωσικού οπλοστασίου. Οι ατομικοί επιστήμονες προτρέπουν την Αμερική και τη
Ρωσία να αναγνωρίσουν επιτέλους τον τερματισμό του Ψυχρού Πολέμου και να
πάψουν πια να διατηρούν χιλιάδες πυρηνικά όπλα σε κατάσταση αυξημένης
ετοιμότητας. Αυτό είναι προϊόν του φόβου και της αβεβαιότητας του Ψυχρού
Πολέμου και αποτελεί έναν επικίνδυνο αναχρονισμό. Άλλα μέτρα θα μπορούσαν να
ενισχύσουν την παγκόσμια σταθερότητα: η απαγόρευση της στρατιωτικοποίησης του
Διαστήματος, η συμμόρφωση προς τη σύμβαση για την απαγόρευση των χημικών
όπλων, η επανάληψη των συνομιλιών για τα βιολογικά όπλα, ο περιορισμός των
μικρών όπλων και η απαγόρευση των ναρκών που κάθε χρόνο ακρωτηριάζουν ή
σκοτώνουν χιλιάδες ανθρώπους, κυρίως αμάχους. Δεν μπορούμε να περιμένουμε
άλλο. Μένουν μόνο επτά λεπτά για να δείξει το ρολόι του κόσμου μεσάνυχτα.