Ξανά από την αρχή οι άδειες της ΤV

Σε νέα προκήρυξη των έξι τηλεοπτικών αδειών εθνικής εμβέλειας
προσανατολίζεται, σύμφωνα με καλά ενημερωμένες πηγές, το ΕΣΡ. Ο βασικός λόγος,
προσθέτουν οι ίδιες πηγές, είναι ότι «με τα στοιχεία που έχει στη διάθεσή του
αυτή τη στιγμή το ΕΣΡ το πιθανότερο είναι ότι ο διαγωνισμός θα κηρυχθεί
άγονος».

Από το 1998 έχουν κατατεθεί οι αιτήσεις, με συνέπεια να έχουν αλλάξει από τότε
πολλά δεδομένα, μεταξύ των οποίων και οι μετοχικές συνθέσεις των καναλιών που
διεκδικούν τις άδειες. Ακόμη περισσότερο: υπάρχει πρόβλημα πόθεν έσχες με
ορισμένες υπεράκτιες (off shore) εταιρείες ή εταιρείες συμμετοχών (holding)
που εμφανίζονται ως μέτοχοι ορισμένων καναλιών. Τα στοιχεία, λέγεται, που
προσκομίζονται για να δικαιολογήσουν, όπως απαιτεί η νομοθεσία, το πόθεν έσχες
των εταιρειών αυτών, «είναι ανεπαρκή».

Προκειμένου να αρθεί το αδιέξοδο αυτό, θα προκριθεί μια «καθαρή λύση». Νέα
προκήρυξη των έξι τηλεοπτικών αδειών για σταθμούς πανελλαδικής εμβέλειας, ώστε
η κρίση να γίνει με στοιχεία του 2002. Ο φόβος νέων καθυστερήσεων θα
ξεπεραστεί με μια ταχεία προθεσμία ενός μηνός.

Το ενδιαφέρον είναι ότι αν πάμε σε νέα προκήρυξη, τις αιτήσεις θα κρίνει το
νέο ΕΣΡ, που θα προκύψει με πλειοψηφία 4/5 από τη Διάσκεψη των προέδρων στη
Βουλή. Πρόκειται για μια λεπτή διαδικασία που θα χειρισθεί ο πρόεδρος του
νομοθετικού σώματος Απόστολος Κακλαμάνης και η οποία θα απαιτήσει ευρύτερες
κομματικές συναινέσεις. Το πλεονέκτημα είναι ότι, εφόσον τις άδειες δώσει το
νέο ΕΣΡ, δεν θα απαιτείται έλεγχος νομιμότητας από πλευράς υπουργείου Τύπου,
γεγονός το οποίο θα επιταχύνει τις διαδικασίες.

Το 1998 αίτηση για άδειες πανελλαδικής εμβέλειας είχαν καταθέσει δέκα σταθμοί.
Πρόκειται για το Mega, τον Ant1, τον Alpha, το Star, το Alter, το Tempo, το
Μακεδονία TV, το Tele City, τον 902 και το Seven. Από τα επιχειρηματικά αυτά
σχήματα, μόνο δύο είναι εισηγμένα στη Σοφοκλέους. Πρόκειται για τις εταιρείες
Τηλέτυπος (Mega) και Ελεύθερη Τηλεόραση (Alter), ενώ μετοχές του Ant1
διαπραγματεύονται στη Νέα Υόρκη.

Από τα δημόσια μετοχολόγια των δύο εισηγμένων στο ΧΑΑ, είναι εμφανές ότι έχει
επέλθει μεταβολή στη σύνθεσή τους, σε σχέση με τα στοιχεία που υπεβλήθησαν το
1998. Το ίδιο, σύμφωνα με πληροφορίες, ισχύει και για τις μη εισηγμένες
εταιρείες που κατέχουν τους άλλους σταθμούς. Υποστηρίζεται μάλιστα ότι η
νομοθεσία περί προστασίας προσωπικών δεδομένων καλύπτει πλέον τις μετοχικές
συνθέσεις των μη εισηγμένων, ώστε να μην μπορούν να δημοσιοποιηθούν χωρίς
συναίνεση των μετόχων.

Την πρόθεσή του να προχωρήσει σε ταχεία εκκαθάριση του τηλεοπτικού τοπίου έχει
εκφράσει ο υπουργός Τύπου Χρ. Πρωτόπαπας. Έτοιμο είναι και το νομοσχέδιο για
τον βασικό μέτοχο, που υλοποιεί την επιταγή του νέου Συντάγματος να μην είναι
προμηθευτές του Δημοσίου πρόσωπα που έχουν ιδιοκτησιακή σχέση με τα ΜΜΕ. Ήδη
ολοκληρώνονται οι επαφές με κόμματα και φορείς, ενώ, σύμφωνα με πληροφορίες, ο
υπουργός θα συναντηθεί και με τους εκδότες. Το νομοσχέδιο πάει στο διευρυμένο
ΚΤΕ του ΠΑΣΟΚ την άλλη εβδομάδα, ενώ η προσδοκία στην οδό Ζαλοκώστα είναι να
έχει ψηφιστεί εντός του Απριλίου.

Όπως είναι γνωστό, πέραν των πανελλαδικής εμβέλειας αδειών, το ΕΣΡ προβλέπεται
επίσης να δώσει άδειες για τοπικά ή περιφερειακά κανάλια (στην Αττική,
παραδείγματος χάριν, θα είναι τέσσερα), καθώς και άδειες για συνδρομητικά και
επίγεια δορυφορικά κανάλια.

Όλα αυτά, επιπλέον των τριών κρατικών τηλεοπτικών καναλιών. Έτσι, το
τηλεοπτικό τοπίο σε μία χώρα δέκα εκατ. κατοίκων θα περιλαμβάνει πολύ
περισσότερα από δέκα κανάλια.

Πόσο αξίζουν τα «ουράνια οικόπεδα»

Οι άδειες πανελλαδικής εμβέλειας δεν δίνονται δωρεάν ούτε για απεριόριστο
χρόνο. Οι αιτούντες πρέπει να έχουν κεφάλαιο 1 δισ. δρχ. και να καταθέσουν
εγγυητική επιστολή 250 εκατ. δρχ. Το πιο ενδιαφέρον είναι ότι υποχρεούνται να
αποδίδουν κάθε χρόνο ως τέλος για την άδεια το 2% των ακαθάριστων εσόδων,
δηλαδή του τζίρου τους. Το ποσό δεν είναι ευκαταφρόνητο. Τα λεγόμενα «μεγάλα»
κανάλια έχουν τζίρο της τάξεως των 40 δισ. Αυτό σημαίνει ότι κάθε χρόνο θα
πρέπει να αποδίδουν τέλος της τάξεως των 800 εκατ. – ποσό που στην τετραετία
ανέρχεται στα 3,2 δισ. Στις χώρες του εξωτερικού, οι άδειες έχουν δεκαετή ή
και δεκαπενταετή ορίζοντα. Σε ό,τι αφορά την Ελλάδα λέγεται, πάντως, ότι στην
τετραετία τα υπάρχοντα κανάλια θα έχουν συγκεντρώσει πολύ περισσότερα μόρια
και έτσι θα υπερέχουν απέναντι σε νέους διεκδικητές, που θα είναι πολύ δύσκολο
να τους πάρουν τις άδειες.

Με αυτά τα δεδομένα, ενδιαφέρον παρουσιάζει και η επιχειρηματική αποτίμηση των
τηλεοπτικών αδειών. Μία ενδεικτική προσέγγιση αθροίζει τη διαφημιστική δαπάνη
με πηγή τους ισολογισμούς των καναλιών και την τοποθετεί στα όρια των 150 δισ.
ετησίως. Με ετήσια ανάπτυξη τάξεως 5% (που αν συνεχιστεί η ύφεση δεν μπορεί να
θεωρείται δεδομένη και συνιστά αισιόδοξη πρόβλεψη), η δαπάνη προβάλλεται
περίπου στα 182 δισ. και στην τετραετία φθάνει τα 720 δισ. – αν όλα εξελιχθούν
με τα σημερινά ισχύοντα. Περίπου 120 δισ. δηλαδή ανά άδεια.

Είναι αυτή η ορθή αποτίμηση των «ουράνιων οικοπέδων», όπως αποκαλούνται οι
τηλεοπτικές συχνότητες; Ενδεχομένως. Γιατί μπαίνουν θέματα δανεισμού των
καναλιών, που σε ορισμένες περιπτώσεις είναι πολύ βαρύς, αλλά και
επιχειρηματικής βιωσιμότητας, καθώς τα δέκα και πάνω κανάλια μπορεί να
θεωρηθούν υπερβολικά για το μέγεθος της ελληνικής αγοράς (στην Πορτογαλία,
παραδείγματος χάριν, είναι πολύ λιγότερα) με αποτέλεσμα να μην εξασφαλίζονται
υγιείς προϋποθέσεις ανταγωνισμού. Το επιχειρηματικό ρίσκο επιτείνεται επίσης
από το γεγονός ότι η ρύθμιση τής εν λόγω αγοράς καθυστερεί εδώ και περισσότερα
από δέκα χρόνια. Από αυτήν την άποψη δεν είναι τυχαίο ότι οι Αμερικανοί της
Time-Warner ήλθαν, είδαν και απήλθαν στα μέσα της δεκαετίας του ’90.