Η πτώση των τιμών δεν έκανε ελκυστικές τις μετοχές

Οταν οι τιμές των μετοχών στη Σοφοκλέους βρίσκονταν στα ύψη, όπως για
παράδειγμα το 1999 και στις αρχές του 2000, το ελληνικό Χρηματιστήριο
εμφανιζόταν, σε εκθέσεις ξένων επενδυτικών οίκων, μεταξύ των πιο ελκυστικών
αγορών μετοχών του κόσμου. Μάλιστα, το καλοκαίρι του 2000, η Salomon είχε
κατατάξει τη Σοφοκλέους στην τρίτη θέση, μεταξύ των πιο φθηνών αγορών του
κόσμου, με βάση τον λόγο τιμής προς κέρδη.

Από τότε μέχρι σήμερα, το γενικό επίπεδο τιμών έχει υποχωρήσει πάνω από 40%.
Θα μπορούσε κανείς να οδηγηθεί στο συμπέρασμα ότι η πτώση των τιμών θα έκανε
το ελληνικό Χρηματιστήριο ακόμη πιο ελκυστικό και ενδεχομένως θα το έφερνε
στην πρώτη θέση του σχετικού πίνακα. Τα πράγματα, όμως, είναι τελείως
διαφορετικά. Η Σοφοκλέους βρίσκεται τώρα στην τέταρτη θέση, δύο θέσεις
χαμηλότερα από τότε που ο Γενικός Δείκτης εκινείτο γύρω από τις 4.000 μονάδες,
και έχει μικρή διαφορά από την πέμπτη.

Γιατί συνέβη αυτό; Διότι οι υψηλές τιμές των μετοχών, το 1999 και το 2000,
συνοδεύονταν από υψηλή κερδοφορία και ­ κυρίως ­ από μεγάλες προσδοκίες για
την ανάπτυξη των ελληνικών επιχειρήσεων. Οι προσδοκίες αυτές διαψεύστηκαν, με
αποτέλεσμα να μειωθούν οι τιμές των μετοχών παράλληλα με τη συρρίκνωση της
κερδοφορίας που σημειώθηκε.

Οι ασφάλειες

Οι μέσοι όροι δίνουν μία γενική εικόνα, η οποία για ορισμένους κλάδους μπορεί
να είναι «μαγική». Το πλήγμα που δέχθηκαν ορισμένοι κλάδοι στην κερδοφορία,
δεν τους έφερε στην τέταρτη θέση της Ευρώπης (από πλευράς ελκυστικότητας) αλλά
στην… τελευταία. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί ο κλάδος των
ασφαλιστικών εταιρειών. Στην Ελλάδα παρουσιάζει τον μεγαλύτερο λόγο τιμής προς
κέρδη, ενώ στην Ευρώπη εμφανίζεται ως ελκυστικός κλάδος.

Στην Ελλάδα, η μεγάλη πτώση των κερδών των ασφαλιστικών εταιρειών οδήγησε στα
ύψη τον λόγο τιμής προς κέρδη (Ρ/Ε= 344,12). Την ίδια περίοδο, ο αντίστοιχος
δείκτης για τις μετοχές των ασφαλιστικών εταιρειών στην Ευρώπη ήταν, το 2001,
στο 24,8, ενώ για το 2002 προβλέπεται στο 13,5. Δηλαδή, παρουσιάζει μέτρια
ελκυστικότητα. Και αυτό, διότι αναμένεται αύξηση στα κέρδη των ευρωπαϊκών
ασφαλιστικών εταιρειών φέτος κατά 83,1%, έναντι μείωσης 36,8% πέρυσι.

Σύμφωνα με στοιχεία της Salomon Smith Barney, τα κέρδη ανά μετοχή των
ελληνικών εισηγμένων εταιρειών μειώθηκαν, το 2001, κατά 13,7%, όταν οι τιμές
των μετοχών υποχώρησαν κατά 28,1%. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη πτώση τιμών
μετοχών στην Ευρώπη, μετά το Χρηματιστήριο της Πορτογαλίας (-29,1%).

Στην τέταρτη θέση

Οι τιμές των μετοχών συνέχισαν την πτώση τους ­ κατά 9,3% από την αρχή του
έτους ­, αλλά ο ίδιος ξένος επενδυτικός οίκος προβλέπει ότι η Σοφοκλέους θα
παραμείνει στην τέταρτη θέση, από πλευράς ελκυστικότητας. Και αυτό, διότι
αναμένεται άνοδος των τιμών των μετοχών στο επόμενο δωδεκάμηνο, ενώ ταυτόχρονα
αναμένεται αύξηση στην κερδοφορία των εισηγμένων επιχειρήσεων στη χρήση του
2002.

Η ελκυστικότητα των αγορών συγκρίνεται με τον λόγο τιμής προς κέρδη (Ρ/Ε). Όσο
πιο μικρός είναι τόσο πιο ελκυστική είναι μια αγορά. Ο λόγος αυτός για τη
Σοφοκλέους, το 2001, ήταν 14,7, έναντι 9,7 του Χρηματιστηρίου της Αυστρίας,
13,9 της Ιρλανδίας και 14,3 του Βελγίου.

Για φέτος αναμένεται άνοδος των μετοχών εταιρειών μεγάλης κεφαλαιοποίησης κατά
16% και αύξηση της γενικής κερδοφορίας των επιχειρήσεων κατά 12,8%. Ο λόγος
τιμής προς κέρδη για τη Σοφοκλέους υπολογίζεται, για το 2002, σε 13. Ο λόγος
αυτός κατατάσσει τη Σοφοκλέους πάλι στην τέταρτη θέση, αφού ακολουθεί τα
Χρηματιστήρια της Αυστρίας, της Νορβηγίας και της Ιρλανδίας.

Στην Ευρώπη αναμένεται να αυξηθούν φέτος οι τιμές των βαριών χαρτιών κατά 16%
και τα κέρδη των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων κατά 20,3% φέτος και κατά 21,6% του
χρόνου. Στις εκτιμήσεις αυτές δεν έχουν ληφθεί υπόψη οι βρετανικές
επιχειρήσεις.

Επιλέγουν κλάδους

Χρηματιστηριακά στελέχη επισημαίνουν ότι δεν παίζει ρόλο τόσο η ελκυστικότητα
μιας αγοράς όσο η ελκυστικότητα ενός κλάδου. Αυτό είναι το κλειδί για τις
επενδυτικές αποφάσεις, καθώς η νέα τάση είναι η επιλογή των «καλύτερων»
μετοχών ενός κλάδου από πολλά Χρηματιστήρια. Δηλαδή, ο επενδυτής επιλέγει τον
κλάδο με τις μεγαλύτερες προοπτικές (π.χ. τράπεζες) και στη συνέχεια επιλέγει
τις «καλύτερες» μετοχές του συγκεκριμένου κλάδου, από τα Χρηματιστήρια που
επιθυμεί.

Στους κλάδους που θα προσφέρουν φέτος τις μεγαλύτερες αποδόσεις
περιλαμβάνονται οι τράπεζες (9,2%), οι χρηματοοικονομικές υπηρεσίες (9,5%), οι
ασφάλειες (9%), οι αυτοκινητοβιομηχανίες (8,3%), οι υπηρεσίες (8,7%) και οι
κατασκευαστικές (8,4%). Μεγάλη αύξηση κερδοφορίας, πάντως, αναμένεται στον
κλάδο της τεχνολογίας (97%).

Στη Σοφοκλέους εμφανίζονται ως ελκυστικές οι μετοχές στις τράπεζες, τις
τηλεπικοινωνίες, την ύδρευση, τα ναυπηγεία, την τηλεόραση και ψυχαγωγία, τον
ηλεκτρονικό εξοπλισμό και τη διαχείριση ακίνητης περιουσίας. Τι προβλέπεται,
όμως, για την κερδοφορία σε αυτούς τους κλάδους; Στις τράπεζες αναμένεται
φέτος αύξηση κερδών κατά 7,9%, στις τηλεπικοινωνίες κατά 20%, στα ΜΜΕ κατά
15,9%, στην τεχνολογία κατά 97% και στις κατασκευές κατά 10,8%.

Πανευρωπαϊκά, οι πιο ελκυστικοί κλάδοι, δηλαδή αυτοί για τους οποίους
προβλέπεται ο μικρότερος λόγος τιμής προς κέρδη, είναι η αυτοκινητοβιομηχανία,
οι τράπεζες, οι κατασκευές, οι χρηματοοικονομικές υπηρεσίες και οι ασφάλειες.
Το ίδιο ισχύει περίπου και για την Ελλάδα, με εξαίρεση τις ασφαλιστικές εταιρείες.