Καβγάς διπλωματών – συμβούλων

Πριν από περίπου μία εβδομάδα, στην αίθουσα συσκέψεων του νεοκλασικού
κτιρίου της οδού Βασιλίσσης Σοφίας 5, συγκεντρώθηκαν τουλάχιστον τριάντα
διπλωμάτες και σύμβουλοι – και το «μενού» στο τραπέζι περιελάμβανε όλα τα
«καυτά» θέματα: Κυπριακό, ενταξιακή πορεία της Κύπρου, ευρωστρατός,
ελληνοτουρκικές σχέσεις.

Ο Γ. Παπανδρέου σε συνάντησή του με πρέσβεις αραβικών χωρών. Οι διπλωμάτες τον κατηγορούν ότι έχει έναν στρατό συμβούλων που τους «καπελώνουν»

Ωστόσο, ευθύς μόλις τελείωσε η εξάωρη σύσκεψη, δημιουργήθηκε στους διαδρόμους
του υπουργείου Εξωτερικών… μέγα θέμα. Και τούτο, για δύο λόγους. Ο ένας ήταν
ότι ο κ. Παπανδρέου, σε αντίθεση με άλλες συσκέψεις του είδους, εμφανίστηκε
περισσότερο προσανατολισμένος στο να «δώσει γραμμή», παρά να ακούσει
προβληματισμούς. Ο δεύτερος ήταν πως αμέσως ξέσπασαν διαφωνίες μεταξύ
διπλωματών και συμβούλων για το… πόση ώρα έμεινε ο υπουργός. «Μόνο δέκα
λεπτά. Ήρθε, είδε και απήλθε», ήταν η μία εκδοχή. «Δυο ολόκληρες ώρες και
άκουσε πέντε εισηγήσεις», η άλλη.

«Στρατός διπλωματών»

Ωστόσο, πίσω και από τα δύο «απόνερα» που προκάλεσε εκείνη η σύσκεψη βρίσκεται
κάτι άλλο: οι καταγγελίες που έχουν εξαπολύσει οι διπλωμάτες, διά της Ένωσης
Διπλωματικών Υπαλλήλων. Στη διάρκεια συνέντευξης Τύπου, οι συνδικαλιστές –
πέραν των μάλλον δικαιολογημένων οικονομικών τους αιτημάτων, τα οποία ωστόσο
πέρασαν σε δεύτερο πλάνο – έκαναν λόγο για πολλά: για έναν στρατό συμβούλων
στο γραφείο του υπουργού, που πολλοί εξ αυτών μάλιστα αμείβονται από τα
απόρρητα (σ.σ.: μυστικά) κονδύλια, για καταστροφικές καθυστερήσεις στην
προετοιμασία της ελληνικής προεδρίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, για «καπέλωμα» της
διπλωματικής υπηρεσίας από τους υπουργικούς συμβούλους και υποκατάστασή της
από παράλληλο μηχανισμό και άλλα, άκρως τσουχτερά για την πολιτική ηγεσία του
υπουργείου Εξωτερικών.

Ένας γύρος κόντρας

Οι έχοντες μνήμη κάνουν λόγο για ακόμη έναν γύρο της «κόντρας» των διπλωματών
με την ηγεσία του υπουργείου. Ορισμένοι συνεργάτες του κ. Παπανδρέου, όμως,
θεωρούν ότι αυτή τη φορά τα κίνητρα των διπλωματών είναι καθαρά πολιτικά.
Επειδή, λένε, είναι γνωστό τοις πάσι πως η πλειοψηφία των διπλωματών
πρόσκειται φιλικά στη Ν.Δ., τώρα που στις δημοσκοπήσεις προηγείται η Ν.Δ….
δεν κρατιούνται.

Άλλοι ωστόσο υποστηρίζουν ότι τα κίνητρα των διπλωματών είναι κυρίως
οικονομικά. Είναι γνωστό ότι το υπουργείο Εξωτερικών θα διαχειρισθεί στο
πλαίσιο της ελληνικής προεδρίας (πρώτο εξάμηνο του 2003) περίπου 15
δισεκατομμύρια δραχμές. Οι διπλωμάτες, εξάλλου, διεκδικούν και ενεργό ανάμειξη
στα «πόστα» της προεδρίας και ενίσχυση των πρεσβειών και… ξωπέταγμα των
εξωυπηρεσιακών γενικών γραμματέων (και, κυρίως, του ευρωπαϊκών υποθέσεων).

«Εργαλείο»

Είναι, λοιπόν, πλήρως εν αδίκω οι συνδικαλιστές των διπλωματών; Όχι ακριβώς.
Διότι, για παράδειγμα, εργαλείο άσκησης της εξωτερικής πολιτικής για τον κ.
Παπανδρέου, αλλά και για τον κ. Γιαννίτση και τους υφυπουργούς Εξωτερικών, δεν
είναι μόνον η διπλωματική υπηρεσία, αλλά και οι ειδικευμένοι σύμβουλοι (20 και
πλέον σύμφωνα με τον νόμο) που διαθέτουν. Και οι οποίοι, φυσικά, δεν
περιορίζονται στον θεσμικό τους ρόλο – να συμβουλεύουν τον υπουργό -, αλλά
αναλαμβάνουν και έργο που υποτίθεται ότι ανήκει στη διπλωματική υπηρεσία
(εισηγήσεις για τα ελληνοτουρκικά, επαφές με ξένους παράγοντες, προετοιμασία
διεθνών συναντήσεων κ.λπ.).

Κενά ενημέρωσης

Πρόβλημα έχει επίσης δημιουργηθεί, κατά καιρούς, όταν σύμβουλοι παίρνουν μέρος
– μερικές φορές και χωρίς την παρουσία διπλωματών – στις συναντήσεις με ξένους
υπουργούς, όπως ο Ισμαήλ Τζεμ. Διπλωμάτης γνωστός για τις «σκληρές» αντιλήψεις
του έλεγε πως τέτοιες συναντήσεις χωρίς την παρουσία διπλωματών, άρα και χωρίς
τη σύνταξη ενημερωτικού τηλεγραφήματος για τη διπλωματική υπηρεσία, μπορεί να
αφήνουν περισσότερα περιθώρια κινήσεων στον υπουργό, δημιουργούν όμως και
σημαντικά κενά ενημέρωσης. «Υπάρχουν φορές που μαθαίνω από τον Τούρκο
συνάδελφό μου τι είπε ο υπουργός μου», προσθέτει ο ίδιος Ωστόσο, οι κατ’ ιδίαν
συναντήσεις – και, μάλιστα, χωρίς πρακτικά – δεν είναι μονοπώλιο του κ.
Παπανδρέου. Το ίδιο έκανε και ο κ. Πάγκαλος, απλώς ο αριθμός των συναντήσεων
ήταν μικρότερος. Επιπλέον, το ίδιο κάνουν και οι πρωθυπουργοί. Για παράδειγμα,
ουδείς ήταν παρών στην πρόσφατη τηλεφωνική επικοινωνία του κ. Σημίτη με τον κ.
Μπλερ.

«Άδικες κατηγορίες»

Από εκεί και πέρα, κύκλοι του υπουργείου Εξωτερικών κάνουν λόγο για «άδικες
κατηγορίες» αναφορικά με τις καθυστερήσεις στην προετοιμασία της ελληνικής
προεδρίας. Επισημαίνουν ιδιαίτερα πως αυτό που υποστήριξαν οι συνδικαλιστές,
ότι δεν έχουν γίνει καν οι προτεραιότητες, είναι ψεύδος και συκοφαντία. Για
την ακρίβεια, οι προτεραιότητες παρουσιάστηκαν επισήμως από τον κ. Γιαννίτση
πριν από 15 τουλάχιστον ημέρες και μάλιστα, σύμφωνα με πληροφορίες, στη
σύνταξη του κειμένου έπαιξε ενεργό ρόλο η διπλωματική υπηρεσία και όχι οι
σύμβουλοι του αναπληρωτή υπουργού.

«Ψύχραιμοι» διπλωμάτες, πάντως, λένε πως υπάρχει μια κάποια καθυστέρηση – όχι
σε ό,τι αφορά το πολιτικό μέρος, αλλά το «τεχνικό». Για την ακρίβεια, ο
ορισμός του επικεφαλής του γραφείου προεδρίας έχει ανεξήγητα «κολλήσει» εδώ
και μήνες, με αποτέλεσμα «να μην ξέρουμε ποιος κάνει τι και πού βρίσκεται κάθε
θέμα». Επίσης, καθυστερεί η εξεύρεση της υλικοτεχνικής υποδομής που θα
στεγάσει τις υπηρεσίες της προεδρίας, όπως καθυστερεί και ο συντονισμός με τα
άλλα υπουργεία (μόνο ο κ. Βερελής, από όλα τα υπουργεία, έχει απαντήσει στο
σχετικό ερωτηματολόγιο).

Τα μυστικά κονδύλια

Εκεί που τα… νεύρα τεντώνονται, είναι όταν η συζήτηση έρχεται στα απόρρητα
κονδύλια. Ουδείς σύμβουλος πληρώνεται από τα μυστικά κονδύλια, λέει το γραφείο
του κ. Παπανδρέου και υπενθυμίζει πως απόρρητα κονδύλια χειρίζονται και οι
διπλωμάτες, στις πρεσβείες και τις διευθύνσεις, επίσης χωρίς να δίδονται εξηγήσεις…