Συγχωνεύσεις: εδώ η κόλαση, εδώ και ο παράδεισος

Κόλαση ή παράδεισος είναι, τελικά, οι εξαγορές και οι συγχωνεύσεις για τις
εταιρείες που τις επιχειρούν; Η εμπειρία δείχνει ότι μπορεί να είναι και τα
δύο, καθώς μια συγχώνευση μπορεί να έχει δύο όψεις. Σύμφωνα με πρόσφατα
στοιχεία, πάνω από το ένα τρίτο των περιπτώσεων μεγάλων διεθνών συγχωνεύσεων
και εξαγορών, που αποφασίστηκαν όταν οι αγορές βρίσκονταν σε περίοδο μεγάλης
ευφορίας, έχουν γίνει τώρα εφιάλτης για τα στελέχη και τους βασικούς μετόχους
που τις σχεδίασαν.

Μάλιστα, όπως επισημαίνει πρόσφατη έκθεση της KPMG, δεν είναι λίγες οι
εξαγορασθείσες εταιρείες που «βγαίνουν στο σφυρί» από τους αγοραστές τους, ενώ
το 32% των ανώτατων στελεχών που χρεώθηκαν τις αποτυχημένες, όπως αποδείχθηκε
εκ των υστέρων, επιλογές, έχουν χάσει τη δουλειά τους.

Σε άλλες περιπτώσεις, ο σωστός σχεδιασμός που είχε προηγηθεί και η σοβαρότητα
με την οποία αντιμετωπίστηκαν οι συγχωνεύσεις από τους συμμετέχοντες έφεραν
σημαντική ανάπτυξη και μεγάλα επιχειρηματικά κέρδη. Οι επιχειρηματίες, πάντως,
συμφωνούν ότι η αλήθεια βρίσκεται κάπου στη μέση. Στην Ελλάδα, αν και δεν
έχουμε «αποκεφαλισμούς» στελεχών, αφού οι βασικοί μέτοχοι ήταν αυτοί που πήραν
τις αποφάσεις, δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις εξαγορών και συγχωνεύσεων που
εξελίχθηκαν εντελώς αντίθετα από τις προσδοκίες των πρωταγωνιστών τους. Όπως
υπήρξαν και επιτυχημένες επιχειρηματικές επιλογές, που οδήγησαν στη δημιουργία
νέων σχημάτων ευρωπαϊκού βεληνεκούς.

Επιτυχημένοι γάμοι

Λεωνίδας Μπόμπολας, διευθύνων σύμβουλος της Άκτωρ: «Είμαστε οι πρώτοι κατασκευαστές που τολμήσαμε ουσιαστική συγχώνευση»

«Ανέφελον βίον» διάγουν, μέχρι σήμερα τουλάχιστον, πολλοί επιχειρηματικοί
γάμοι που συνήφθησαν τα τελευταία τέσσερα χρόνια στην ελληνική αγορά και
ειδικότερα στις κατασκευές, στην πληροφορική, στην ακτοπλοΐα, στα τρόφιμα αλλά
και σε άλλους κλάδους. Αξιολογώντας την πρώτη μεγάλη συγχώνευση που έγινε πριν
από τρία χρόνια στον κλάδο των κατασκευών, ανάμεσα στον Άκτορα και στην
Ελληνική Τεχνοδομική, ο διευθύνων σύμβουλος του ενιαίου, πλέον,
επιχειρηματικού σχήματος κ. Λεωνίδας Μπόμπολας δηλώνει πως «ήταν μια
επιτυχημένη συγχώνευση, που επιβεβαιώνεται από την εντυπωσιακή αύξηση των
οικονομικών μεγεθών του Ομίλου, από την επιτυχή υλοποίηση μεγάλων έργων, όπως
αυτό της Αττικής Οδού, αλλά και από την επέκταση σε νέους τομείς
επιχειρηματικής δράσης».

Το εγχείρημα, όπως παραδέχεται ο κ. Μπόμπολας, «έκρυβε αρκετές δυσκολίες,
καθώς ήμασταν οι πρώτοι κατασκευαστές που τόλμησαν να προχωρήσουν σε
ουσιαστική συγχώνευση». Οι δυσκολίες αυτές ξεπεράστηκαν και το αποτέλεσμα ήταν
να δημιουργήσουμε «τον μεγαλύτερο κατασκευαστικό όμιλο στην Ελλάδα, ενώ
μπορούμε να σταθούμε πλέον ισάξια απέναντι σε μεγάλες ευρωπαϊκές εταιρείες».

Αντώνης Κυριαζής, διευθύνων σύμβουλος της Delta Singular: «Η συμβατότητα στις
νοοτροπίες δύο εταιρειών που συγχωνεύονται παίζει καθοριστικό ρόλο»Η χρονική
στιγμή που αποφασίζεται μια συγχώνευση είναι σημαντικός παράγοντας, εξηγεί ο
διευθύνων σύμβουλος του ομίλου πληροφορικής Delta Singular κ. Αντώνης
Κυριαζής. «Την εποχή που αποφασίστηκε η συγχώνευση των δύο εταιρειών (Δέλτα
Πληροφορική και Singular), οι εξωγενείς παράγοντες, δηλαδή το θετικό
χρηματιστηριακό περιβάλλον και οι ελληνικές και διεθνείς συγκυρίες,
αποτελούσαν τη βασική προϋπόθεση για τη δημιουργία ενός μεγάλου και ισχυρού
ομίλου πληροφορικής».

Ωστόσο, η ευνοϊκή αυτή συγκυρία δεν θα ήταν επαρκής όρος για την επιτυχία της
συγχώνευσης, αν δεν συνοδευόταν και από την «επί οκτώ συνεχείς μήνες σκληρή
δουλειά, τόσο της διοίκησης όσο και των στελεχών των δύο εταιρειών».
Σημαντικοί παράγοντες για την επιτυχία της συγχώνευσης Δέλτα Πληροφορικής και
Singular ήταν ακόμη «η συμβατότητα στις νοοτροπίες των δύο εταιρειών, η
ποιότητα του ανθρώπινου δυναμικού, καθώς και οι διαφορετικές δραστηριότητές
τους, οι οποίες δημιούργησαν συνέργιες που εντοπίστηκαν από την πρώτη στιγμή».

Περικλής Παναγόπουλος, πρόεδρος των Επιχειρήσεων Αττικής: «Η απόκτηση των Γραμμών Στρίντζη δίνει στον Όμιλο νέες δυνατότητες»

Την είσοδό του στην αγορά των ακτοπλοϊκών γραμμών του Αιγαίου χωρίς χρονοβόρες
διαδικασίες εξασφάλισε ο Όμιλος των Επιχειρήσεων Αττικής, όταν έθετε υπό τον
έλεγχό του την εταιρεία Γραμμές Στρίντζη. Ο πρόεδρος του Ομίλου κ. Περικλής
Παναγόπουλος δηλώνει σήμερα ότι «η απόκτηση των Γραμμών Στρίντζη δίνει νέες
δυνατότητες, με τη δρομολόγηση καινούργιων, υπερσύγχρονων πλοίων και με την
ενδυνάμωση του δικτύου πωλήσεων, τόσο στη Superfast Ferries όσο και στην
Bluestar Ferries».

Στον κλάδο της μαζικής εστίασης, η απόκτηση της Goody’s από τη Δέλτα
Συμμετοχών θεωρήθηκε από τις σημαντικότερες επιχειρηματικές κινήσεις, τη
χρονιά που πέρασε. Αν και ο γάμος είναι πρόσφατος, και οι δυο πλευρές εκτιμούν
ότι η κίνηση θα φέρει σημαντικά οφέλη για την εταιρεία. «Παρ’ όλο που
βραχυπρόθεσμα επιχειρηματικές κινήσεις όπως εξαγορές και συγχωνεύσεις είναι
κατανοητό να προκαλέσουν ερωτηματικά για το μέλλον των εταιρειών, η είσοδος
της Δέλτα Συμμετοχών στην αγορά εστιατορίων μαζικής εστίασης ενισχύει
ουσιαστικά τη θέση της Goody’s», λέει ο διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας κ.
Ζαφείρης Χατζηλαζάρου. Και συμπληρώνει ότι «το ισχυρό κίνητρο που οδηγεί μια
επιχείρηση στο να εξαγοράζει μια άλλη είναι η συγκέντρωση δύναμης, ώστε να
μπει στην ελίτ των μεγάλων επιχειρήσεων της Ε.Ε. και να τις ανταγωνίζεται επί
ίσοις όροις».

Στον κλάδο των σούπερ μάρκετ, οι επιχειρηματικοί γάμοι ήταν αρκετοί. Αρχικά η
Α-Β Βασιλόπουλος εξαγόρασε την Τροφό και, παρά τα προβλήματα, φαίνεται ότι
αργά αλλά σταθερά ενσωματώνει την εξαγορασθείσα εταιρεία και ακολουθεί ανοδική
πορεία στην εγχώρια αγορά. Ικανοποιητικά κινείται και η αλυσίδα Βερόπουλος, η
οποία προχώρησε στην εξαγορά της Πανεμπορικής, που διέθετε 43 καταστήματα σε
11 σημεία της χώρας.

Μανόλης Αποστόλου, πρόεδρος της Ατλάντικ: «Μετά τη συγχώνευση, η Ατλάντικ απέκτησε ισχυρή παρουσία στις περισσότερες περιοχές της Ελλάδας»

«Τα κίνητρα που οδηγούν μια επιχείρηση στο να εξαγοράσει μια άλλη ή να
συγχωνευτεί μαζί της συνοψίζονται κυρίως στην απεικόνιση μεριδίου αγοράς, στην
ενίσχυση του δικτύου καταστημάτων αλλά και στην ισχυροποίηση της αγοράστριας
εταιρείας», λέει ο κ. Μανόλης Αποστόλου, πρόεδρος της αλυσίδας σούπερ μάρκετ
Ατλάντικ, η οποία ολοκλήρωσε πρόσφατα τη συγχώνευσή της με τη Γαληνός –
Λαουτάρης Α.Ε. «Μετά τη συγχώνευση, η Ατλάντικ έχει αποκτήσει ισχυρή παρουσία
στις περισσότερες περιοχές της Ελλάδας, ενώ έχει κατακτήσει τζίρο 383,9 εκατ.
ευρώ, ξεπερνώντας το 17,5% της οργανικής της ανάπτυξης σε σχέση με πέρυσι»,
εξηγεί. Ο κ. Αποστόλου δεν παραλείπει να σημειώσει και τα μειονεκτήματα που
είχε η συγκεκριμένη συγχώνευση, αναφέροντας την πρόσκαιρη αύξηση των εξόδων
που απαιτούνται για την απόκτηση ομοειδούς νοοτροπίας από τις δύο εταιρείες,
την πρόσκαιρη μείωση των λειτουργικών κερδών αλλά και την αύξηση των
επενδύσεων που απαιτούνται για την ομοιογενοποίηση των καταστημάτων.

Γάμοι που δεν «περπάτησαν»

Στο πρόσφατο ελληνικό παρελθόν σχεδόν όλοι οι επιχειρηματικοί γάμοι που έγιναν
με καθαρά χρηματιστηριακές σκοπιμότητες απέτυχαν παταγωδώς, καθώς η κατακόρυφη
πτωτική πορεία του ΧΑΑ μετέτρεψε σε εφιάλτες τα όνειρα για αποκόμιση υπεραξιών
από αγοραπωλησίες εταιρειών.

Παράλληλα, όμως, τόσο στην ελληνική όσο και στη διεθνή αγορά δεν είναι λίγες
οι περιπτώσεις που, όπως αποδεικνύεται εκ των υστέρων, η «χημεία» των
εταιρειών που αποφασίστηκε να συγχωνευτούν, ή και των βασικών τους μετόχων,
δεν ταίριαζε.

Χαρακτηριστική περίπτωση, η συγχώνευση ανάμεσα στις εταιρείες πληροφορικής
Computer Logic και DIS, η οποία, παρά το γεγονός ότι έγινε χωρίς καμία έξωθεν
πίεση και ύστερα από πολύμηνες διαπραγματεύσεις ανάμεσα στους βασικούς τους
μετόχους, τον κ. Αχιλλέα Χατζηνίκο και τον κ. Ιω. Κυριακόπουλο, δοκιμάστηκε,
έναν χρόνο μετά, με τη διοικητική κρίση που οδήγησε στην απομάκρυνση του
πρώτου από τη θέση του προέδρου του Δ.Σ. Δεν είναι, όμως, λίγοι οι
επιχειρηματικοί γάμοι που, είτε διαλύθηκαν είτε παραμένουν συμβατικοί, επειδή
οι βασικοί εταίροι συνενώθηκαν στο πλαίσιο μιας υπέρμετρης αισιοδοξίας για τις
προοπτικές ανάπτυξης του κλάδου, η οποία όμως δεν δικαιώθηκε από τις
εξελίξεις.

Από την ελληνική αγορά δεν λείπουν και οι εξαγορές εταιρειών που αποδείχθηκαν
εκ των υστέρων λαθεμένες, με αποτέλεσμα οι βασικοί μέτοχοι να αναζητούν την
κατάλληλη ευκαιρία για να αποδεσμευτούν από τη συγκεκριμένη επένδυση. Στον
κλάδο των κατασκευών, για παράδειγμα, η εταιρεία Ευκλείδης, αφού πέρασε αρχικά
στον έλεγχο του Ομίλου της Αττικάτ, πουλήθηκε τελικά από τον τελευταίο στον
Όμιλο της ΑΕΓΕΚ, στον οποίο ανήκει σήμερα.