Δηλώνει ελεύθερος

Η αλήθεια είναι με το μέρος του. Οι πόλεμοι στα Βαλκάνια τη δεκαετία του
1990 βαρύνουν τη Δύση. Η σφαγή στη Σρεμπρένιτσα τελέστηκε εν αγνοία του. Όσο
για τους ηγέτες των Σερβοβόσνιων, «εμείς ήμασταν αριστεροί κι αυτοί δεξιοί» –
πώς είναι λοιπόν δυνατόν να είχαν αγαστές σχέσεις;

Μαχμούτ Μπακάλι: Ο Αλβανός πρώην κομμουνιστής ηγέτης του Κοσόβου ήταν ο πρώτος μάρτυρας κατηγορίας που κλήθηκε να καταθέσει στη δίκη του Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς

«Η αλήθεια είναι με το μέρος μου, γι’ αυτό και αισθάνομαι ανώτερος εδώ, ο
ηθικός νικητής». Με τη φράση αυτή έκλεισε χθες την εναρκτήρια δήλωσή του ο
Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο της Χάγης. Είχε προηγηθεί
ένα ακόμη δριμύ κατηγορώ εναντίον της Δύσης: «Οι πόλεμοι στα εδάφη της
Γιουγκοσλαβίας υποκινήθηκαν από τις μεγάλες δυτικές δυνάμεις. Στόχος των
Δυτικών απεσταλμένων δεν ήταν να φέρουν την ειρήνη, αλλά να διαλύσουν τη χώρα·
να διασφαλίσουν μία νέα αποικιοκρατία».

Ο Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς βρίσκεται μεν στη φυλακή, δηλώνει όμως ελεύθερος. Έχει
άλλωστε ξεκαθαρίσει ότι δεν νιώθει τις Ερινύες στο κατόπι του. Αδικημένος
νιώθει, διότι «οι υποκινητές του πολέμου κατηγορούν τους πρωταγωνιστές της
ειρήνης, και χάρη στην ισχύ τους είναι ταυτόχρονα εισαγγελείς και δικαστές».

Ο νυν πρόεδρος της Γιουγκοσλαβίας, Βόισλαβ Κοστούνιτσα, κατήγγειλε χθες την
«υποκρισία» που πρυτάνευσε, κατά την άποψή του, «στα πρώτα στάδια της δίκης»
εναντίον του προκατόχου του. «Δεν υπήρχε πολύ δίκαιο, υπήρχε όμως πολλή
ιστορία, επιδερμική, συντομευμένη και παραποιημένη», είπε. «Υπήρχε
πολιτικοποίηση, υποκρισία και παραλογισμός». Αναγνώρισε, ωστόσο, ότι το ΔΠΔ
αποτελεί «μία πραγματικότητα από την οποία δεν μπορούμε να απαλλαγούμε».

Η απολογία

Επιστροφή στην πραγματικότητα της δίκης: Η Σερβία «δεν ήταν εμπόλεμη πλευρά
ούτε στην Κροατία ούτε στην Βοσνία». Ενόσω οι δύο Δημοκρατίες πολεμούσαν για
να αποσχιστούν από την Γιουγκοσλαβία, ο Μιλόσεβιτς πολεμούσε να βρει
«πολιτικές λύσεις». Χαρακτήρισε τον εαυτό του «ειρηνοποιό» και απέρριψε τις
κατηγορίες ότι είχε βοηθήσει τον πρώην Σερβοβόσνιο ηγέτη, Ράντοβαν Κάρατζιτς,
να εκδιώξει τους Μουσουλμάνους και τους Κροάτες από τη Βοσνία στη διάρκεια του
πολέμου, το διάστημα 1992-1995: «Βοηθούσαμε τον σερβικό λαό της Βοσνίας να
επιβιώσει, αλλά είχαμε κακές σχέσεις με την ηγεσία του. Εκείνοι ήταν δεξιοί,
εμείς αριστεροί».

Όσο για τη σφαγή της Σρεμπρένιτσα, τον Ιούλιο του 1995, όταν οι σερβικές
δυνάμεις εκτέλεσαν υπό τις εντολές του Κάρατζιτς και του Ράτκο Μλάντιτς
περισσότερους από 7.000 Μουσουλμάνους, ο ίδιος πληροφορήθηκε το γεγονός «εκ
των υστέρων», από τον ειδικό απεσταλμένο των Ηνωμένων Εθνών, Καρλ Μπιλτ. «Αυτό
που σας λέω τώρα είναι γεγονός».

Έτερο «γεγονός», ακόμη μία δήλωση άγνοιας: ο Μιλόσεβιτς δεν γνώριζε τις
ωμότητες που διαπράττονταν στα βοσνιακά στρατόπεδα συγκέντρωσης.

Και μία μικρή «παρέκκλιση» από τα πολιτικά: ο πρώην πρόεδρος της
Γιουγκοσλαβίας παραπονέθηκε ότι η οικογένειά του είναι στόχος ενός
«απάνθρωπου» κυνηγιού μαγισσών. Η σύζυγός του, Μίρα Μάρκοβιτς – μία
«διανοούμενη» που είχε καταβάλει «υπεράνθρωπες προσπάθειες» για την ειρήνη,
είναι «θύμα της αγριότερης εκστρατείας από πλευράς των ΜΜΕ». Η κόρη του ζει
σαν ερημίτης ώστε να αποφύγει την κατασυκοφάντηση. Και ο γιος του εγκατέλειψε
τη χώρα προκειμένου να διαφύγει από τις «ψευδείς κατηγορίες» για διαφθορά και ναρκωτικά.

Ο πρώτος μάρτυρας κατηγορίας

Η εναρκτήρια δήλωση του Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς ολοκληρώθηκε. Και τον λόγο
άρχισαν να παίρνουν, από χθες το απόγευμα, οι μάρτυρες κατηγορίας. Με πρώτο
τον Αλβανό πρώην κομμουνιστή ηγέτη του Κοσόβου, Μαχμούτ Μπακάλι, ο οποίος
αναφέρθηκε στην ύπαρξη ενός σχεδίου «καμένη γη» των σερβικών αρχών και του
Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς. «Το σχέδιο αυτό προέβλεπε την καταστροφή 700 χωριών του
Κοσόβου που κατοικούνταν από Αλβανούς», εξήγησε.

Ο Μπακάλι ήταν επικεφαλής της Ένωσης Κομμουνιστών του Κοσόβου από το 1970 έως
το 1981 και παραιτήθηκε μετά την καταστολή από τη σερβική αστυνομία των
φοιτητικών διαδηλώσεων των Αλβανών. Την άνοιξη του 1998 είχε συναντηθεί δύο
φορές με τον Μιλόσεβιτς. Στόχος: η εκτόνωση της έντασης από τις συμπλοκές που
είχαν ήδη ξεσπάσει ανάμεσα στις σερβικές δυνάμεις ασφαλείας και τους Αλβανούς
αντάρτες.

«Όταν ρώτησα τον Μιλόσεβιτς σχετικά με τη σφαγή μιας ολόκληρης οικογένειας από
τη σερβική αστυνομία, εκείνος περιορίστηκε να απαντήσει: “θα καταπολεμήσω την
τρομοκρατία”. Όταν του επεσήμανα ότι υπήρχαν γυναίκες και παιδιά, εκείνος
είπε: “τους είχαμε δώσει δύο ώρες για να φύγουν”».

Η κατάθεση του Μπακάλι θα συνεχιστεί σήμερα. Το όνομα του επόμενου μάρτυρα
κατηγορίας δεν έχει γίνει γνωστό. Σίγουρα πάντως δεν θα είναι η πρώην πρόεδρος
των Σέρβων της Βοσνίας, Μπιλιάνα Πλάβσιτς. Ο δικηγόρος της διέψευσε χθες
κατηγορηματικά τις πληροφορίες που την ήθελαν να καταθέτει εναντίον του
Μιλόσεβιτς.