o υποψήφιος Μικρή τεχνική για την Περίληψη

Βασίλης Μαγουλάς, Φιλόλογος

Ασφαλώς το επίπεδο συνθετικής σκέψης που απαιτεί η περίληψη είναι ιδιαίτερα
απαιτητικό για όλους τους υποψήφιους. Ωστόσο, υπάρχουν ορισμένες τεχνικές που
θα μπορούσαν να φανούν χρήσιμες σε όλους εσάς επιβεβαιώνοντας, για μια ακόμη
φορά, την αξία που έχει η συστηματική προετοιμασία του υποψηφίου, αλλά και η
τήρηση ορισμένων κανόνων στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας.

Αρχικά είναι απαραίτητο να διαβάσετε το κείμενο τουλάχιστον δύο φορές προτού
ξεκινήσετε την προσπάθειά σας. Η συνολική εικόνα που θα σχηματίσετε θα σας
είναι χρήσιμη όχι μόνο για την περίληψη αλλά και για τις γλωσσικές ασκήσεις
που ακολουθούν.

Επισημάνετε τις θεματικές περιόδους ή/και τις λέξεις κλειδιά κάθε παραγράφου.
Υπογραμμίστε τις. Προσπαθήστε να βρείτε συνώνυμες φράσεις ή λέξεις.

Προχωρήστε στο (πλέον απαιτητικό) στάδιο της επιλογής του υλικού σας
πυκνώνοντας τα νοήματα ή παραφράζοντας τη διατύπωση του συγγραφέα. Οι βασικές
τεχνικές πύκνωσης είναι:

* η χρήση υπερωνύμων,

* η απαλοιφή των προσδιορισμών,

* η χρήση ρημάτων που δηλώνουν λεκτικές πράξεις και

* η αντικατάσταση μιας σειράς ενεργειών από το αποτέλεσμά τους. Όταν στο
αρχικό κείμενο περιέχονται παραδείγματα, στην περίληψή σας αρκεί μια απλή
αναφορά σε αυτά.

Ξεκινήστε την περίληψη χρησιμοποιώντας κατά προτίμηση τα γνωστά (μεταγλωσσικά)
σχόλια του τύπου “Ο συγγραφέας αναφέρει…”, επειδή στη συνέχεια θα
διευκολυνθείτε στις συνδέσεις των προτάσεων και περιόδων σας (π.χ. “Στη
συνέχεια θεωρεί…” ή “Επίσης τονίζει…” κτλ.). Με τον τρόπο αυτό
προσανατολίζετε σαφέστερα και τον αναγνώστη του κειμένου σας.

Φροντίστε να ακολουθείτε τη δομή και τη σειρά των νοημάτων του αρχικού
κειμένου, χωρίς να παρασύρεστε σε προσωπικά σχόλια και αποτιμήσεις.

Επειδή το κείμενο της περίληψης είναι περιορισμένο (100-150 λέξεις) και η
έκτασή του δεν ξεπερνά τη μια παράγραφο, είναι καλό να γράψετε αρχικά την
περίληψη στο πρόχειρό σας και στη συνέχεια να την αντιγράψετε στο τελικό σας
γραπτό, αφού την έχετε επεξεργαστεί πλήρως. Έτσι θα αποφύγετε και το (συχνό
για πολλούς μαθητές) λάθος η περίληψη να πλατειάζει στην αρχή, ενώ, στη
συνέχεια, από κακό υπολογισμό του αριθμού των λέξεων να γίνεται υπερβολικά περιεκτική.