[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ]

Από όλους τους ροκ τραγουδιστές, ο Ντέιβιντ Μπάουι είναι ίσως ο αυθεντικότερος
εκφραστής της παρακμής. Έτσι, δεν είναι τυχαίο ότι ένα δικό του τραγούδι είχε
«ντύσει» μουσικά μια όχι και τόσο παλιά ταινία που είχε τίτλο: «Το γεράκι και
ο χιονάνθρωπος». Το φιλμ ήταν βασισμένο στην αυθεντική ιστορία δύο Αμερικανών
φοιτητών που έγιναν πράκτορες της ΕΣΣΔ. Κίνητρο δεν ήταν η ιδεολογία, ούτε το
χρήμα. Ήταν κυρίως η διαλυτική ατμόσφαιρα ηττοπάθειας που είχε καταλάβει τις
ΗΠΑ τη δεκαετία του ’70. «Αυτή δεν είναι η Αμερική», τραγουδούσε μελαγχολικά ο
Μπάουι.

Η σημερινή Αμερική δεν έχει καμία σχέση με την Αμερική του Φορντ ή του Κάρτερ.
Μετά το αρχικό σοκ, η 11η Σεπτεμβρίου επιβεβαίωσε την επικυριαρχία των ΗΠΑ
επάνω στον πλανήτη. Κλασικό παράδειγμα το Αφγανιστάν. Δορυφόροι,
τηλεκατευθυνόμενα αεροπλάνα και βόμβες-«μαργαριτοκόφτες» κατέρριψαν μια για
πάντα τον μύθο του ανταρτοπόλεμου. Ποτέ η Αμερική δεν ήταν τόσο ισχυρή. Μόνο
που η ισχύς παράγει υπερβολή. Ο νέος αντιτρομοκρατικός νόμος καταργεί
ουσιαστικά το habeas corpus, την κλασική κατάκτηση της δυτικής δημοκρατίας.
Στα αεροδρόμια αναμένει τους ταξιδιώτες πρωτοφανές ηλεκτρονικό φακέλωμα που
δημιουργεί ένα νέο καθεστώς διακρίσεων. Στο εσωτερικό, μια αστυνομολαγνική
νοοτροπία βλέπει παντού υπόπτους. Στα εξωτερικά, η αμερικανική πολιτική είναι
πλέον μονομερής διαδικασία ­ μέχρι τους υποτακτικούς Βρετανούς κατάφερε να
εξοργίσει η «ατάκα» του Μπους για τον «άξονα του κακού».

Η αλήθεια είναι πως η Αμερική ήταν πάντοτε δισυπόστατη και αντιφατική. Μια
κουλτούρα όπου η παράδοση υποδοχής των μεταναστών συνυπήρξε με ένα καθεστώς
ακραίων φυλετικών διακρίσεων στον Νότο, που κράτησε ώς τη δεκαετία του ’60.
Μια έννομη τάξη που στέλνει στην ηλεκτρική καρέκλα καθυστερημένα άτομα,
συγχρόνως όμως προστατεύει θεσμικά τον δημοσιογραφικό έλεγχο της εξουσίας με
αποκορύφωμα το Γουοτεργκέιτ, αποκάλυψη χωρίς τίποτε ανάλογο σε άλλη χώρα. Στην
παρούσα συγκυρία, είναι το σκληρό, ακραίο πρόσωπο που κυριαρχεί. Όπως
τραγουδάει όμως και ο Μπάουι, «αυτή δεν είναι η Αμερική».