Φτιάχνουν τεχνητές μήτρες

Σε έναν τεράστιο θάλαμο, λευκό και τεχνητά φωτισμένο, είναι απλωμένα πάρα
πολλά δοχεία, συνδεδεμένα με ογκώδη μηχανήματα. Άπειρα δοχεία. Μέχρι εκεί που
φτάνει το μάτι, η ολόλευκη αποστειρωμένη αίθουσα είναι γεμάτη δοχεία.

Στην πρώτη σειρά, τα δοχεία είναι γεμάτα από κάποιο υγρό. Στη δεύτερη σειρά το
υγρό είναι πιο παχύρρευστο. Στην τρίτη σειρά έχει πάρει το σχήμα ανθρώπινου
εμβρύου. Στην τελευταία σειρά δοχείων δεν υπάρχει υγρό. Μονάχα ένα μωρό. Ανά
δοχείο.

Ναι. Πρόκειται όντως για σκηνή από το περίφημο βιβλίο του Άλντους Χάξλεϊ,
«Θαυμαστός Νέος Κόσμος». Ταυτόχρονα όμως πρόκειται και για πραγματικό σενάριο.
Που έχει ήδη αρχίσει να υλοποιείται σε πανεπιστήμιο των ΗΠΑ. Προκαλώντας
μεγάλες αντιδράσεις. Κυρίως από τις γυναίκες…

Πριν από περίπου έναν μήνα είχε δημοσιευθεί η είδηση ότι υπάρχουν αρκετοί
επιστήμονες στον κόσμο που, από καιρό, εργάζονται πυρετωδώς για τη δημιουργία
μιας τεχνητής μήτρας. Πριν από λίγες εβδομάδες μάλιστα, μια ομάδα επιστημόνων
από την Ιατρική Σχολή του αμερικανικού Πανεπιστημίου του Κορνέλ με επικεφαλής
τον γιατρό Χουνγκ Τσινγκ Λιου ανακοίνωσαν ότι κατόρθωσαν, για πρώτη φορά, να
δημιουργήσουν το εσωτερικό κάλυμμα για τεχνητή μήτρα. Ο στόχος της ομάδας
αυτής των επιστημόνων είναι – όπως λένε – είναι να βοηθήσουν ακόμα περισσότερο
τα ζευγάρια που αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα τεκνοποίησης, μέσω της
δημιουργίας μιας ολόκληρης τεχνητής μήτρας που θα μπορούσε, έπειτα, να
μεταμοσχευθεί σε μια γυναίκα.

Αυτή όμως δεν είναι παρά μόνον η αρχή. Τελικά, όπως λένε πολλοί επιστήμονες, –
μεταξύ των οποίων και ο διαπρεπής Ιάπωνας επιστήμονας Γιοσινόρι Κουγιαμπάρα,
που ήδη πραγματοποιεί παρεμφερή πειράματα με έμβρυα από κατσίκες, στο
Πανεπιστήμιο του Τόκιο – θα είναι δυνατή η ανάπτυξη ενός εμβρύου μέσα σε μια
εξ ολοκλήρου τεχνητή μήτρα. Αυτό σημαίνει ότι θα γίνει ακόμα ευκολότερη η
δημιουργία «κατά παραγγελίαν» παιδιών, καθ’ ότι θα είναι πολύ ευκολότερο να
γίνουν γενετικές διορθώσεις και αλλαγές στο κυοφορούμενο σε τεχνητή μήτρα
έμβρυο. Η ταχύτητα της προόδου που σημειώνεται σε αυτό το θέμα έχει ξαφνιάσει
και αναστατώσει τους ειδικούς, οι οποίοι πραγματοποιούν αυτές τις ημέρες,
παγκόσμιο συνέδριο στην Οκλαχόμα με θέμα ακριβώς το φλέγον ερώτημα: «Το τέλος
της μητρότητας;».

Τα επιχειρήματα

Ορισμένες φεμινίστριες επιχειρηματολογούν υπέρ αυτής της εξέλιξης, τονίζοντας
ότι κάτι τέτοιο θα σημάνει επιτέλους την οριστική απελευθέρωση των γυναικών.
Άλλες φεμινίστριες αντιμετωπίζουν την τεχνητή μήτρα ως την τελική
περιθωριοποίηση του γυναικείου είδους που στερεί από αυτές τον πρωταρχικό τους
ρόλο να διαιωνίζουν το είδος. Η τεχνητή μήτρα – επιχειρηματολογούν – γίνεται η
πιο ουσιαστική έκφραση της ανδρικής κυριαρχίας. Οπλισμένοι λοιπόν με την
τεχνητή μήτρα, τη σεξουαλική τεχνολογία κλωνοποίησης και τα βλαστοκύτταρα,
προκειμένου να παράγουν όλα τα ανθρώπινα μέλη που απαιτούνται, οι άνδρες θα
μπορούσαν με αυτόν τον τρόπο να… αχρηστεύσουν τις γυναίκες.

Η ανάπτυξη όμως μιας τεχνητής μήτρας που θα επιτρέπει στα έμβρυα να μεγαλώνουν
έξω από το σώμα της μητέρας, δημιουργεί πολλά ηθικά προβλήματα για ζητήματα
που θεωρούνταν, έως σήμερα, λυμένα. Η – έστω και υπό περιορισμούς – άμβλωση
επιτρέπεται σήμερα, επειδή θεωρείται δικαίωμα της γυναίκας να ορίζει ελεύθερα
το σώμα της. Εάν όμως το έμβρυο μπορεί να μεγαλώσει έξω από το σώμα τής
μητέρας, τότε αυτόματα εκείνη παύει να έχει το δικαίωμα να αποφασίσει για την
εξόντωσή του ή όχι. Και τον λόγο τότε παίρνει… το κράτος. Όπως είχε
προβλέψει ο Χάξλεϊ.