Πενιχρά αποτελέσματα στον πρώτο γύρο συνομιλιών Κληρίδη – Ντενκτάς

Αν επρόκειτο να βγάλει κανείς συμπέρασμα από τον πρώτο κύκλο των απευθείας
συνομιλιών Κληρίδη – Ντενκτάς δεν θα μπορούσε να καταλήξει πουθενά αλλού παρά
στο ότι οι συνομιλίες οδηγούνται σε ναυάγιο.

Κι αυτό γιατί, σύμφωνα με καλά πληροφορημένες πηγές, οι θέσεις που διατυπώνει
ο κατοχικός ηγέτης είναι «μαξιμαλιστικές» και δεν διαφέρουν σε τίποτε από
εκείνες του παρελθόντος. Απλώς αυτή τη φορά φροντίζει να συντηρεί «κλίμα
διαπραγμάτευσης».

Στα δύο κεφάλαια ­ έχουν από την άποψη της διατύπωσης των θέσεων των δύο
πλευρών ολοκληρωθεί ­, δηλαδή εκείνο των εξουσιών και εκείνο της ασφάλειας, το
χάσμα είναι πολύ μεγάλο.

Ο Ντενκτάς προσεγγίζει τη συνταγματική πτυχή από την άποψη των δύο κρατών που
διαθέτουν κυριαρχία και τα οποία θα παραχωρήσουν μέρος αυτής της κυριαρχίας
στην κεντρική κυβέρνηση ώστε να υπάρξει ενιαία κρατική έκφραση στο διεθνές
πεδίο.

Μιλάει δηλαδή στην ουσία για συνομοσπονδία, όπως και πριν. Εννοείται ότι οι
εξουσίες της κεντρικής κυβέρνησης θα είναι περιορισμένες και εκείνες των
ομόσπονδων κρατιδίων κατά πολύ ευρύτερες. Σ’ αυτό το πλαίσιο ο Ντενκτάς ζητεί
και αναγνώριση του ψευδοκράτους και της κυριαρχίας του έστω και στιγμιαίως
(nano moment).

Στο θέμα της ασφάλειας, παρά τη δήλωσή του ότι επήλθε κάποια προσέγγιση, η
μεγάλη διαφωνία αφορά το μονομερές δικαίωμα επέμβασης της Τουρκίας που
διεκδικεί ο Ντενκτάς. Το χάσμα διευρύνουν και οι διαφορές ως προς τον αριθμό
των τουρκικών στρατευμάτων που θα παραμείνουν μετά τη λύση και ακόμα πού θα
σταθμεύουν.

Η υπό τον πρόεδρο Κληρίδη ελληνοκυπριακή διαπραγματευτική ομάδα αναμένει πως
και στα άλλα δύο κεφάλαια, εκείνα του εδαφικού και των περιουσιών, οι θέσεις
του κατοχικού ηγέτη θα είναι εξίσου σκληρές και θα στηρίζονται στα δυο
«επιχειρήματα» που Ντενκτάς που έχει προβάλει κατά καιρούς. Ότι δηλαδή
πραγματοποιήθηκε ήδη (το 1974) ανταλλαγή πληθυσμών και αυτό που απομένει τώρα
να γίνει είναι η ανταλλαγή περιουσιών.

Το εδαφικό είναι κρίσιμο θέμα, καθώς ξενοι διπλωμάτες που πιστεύουν στη θεωρία
«έδαφος έναντι εξουσιών» (να επιστρέψει δηλαδή ο Ντενκτάς έδαφος και να λάβει
εξουσίες) λένε πως ο τρόπος προσέγγισης του θέματος αυτού μπορεί να επηρεάσει
και τις υπόλοιπες πτυχές.

Τα πενιχρά αποτελέσματα των έως τώρα συναντήσεων τροφοδοτούν από τη μια το
επιχείρημα ότι μοναδικός σκοπός της Άγκυρας είναι να τροχοπεδήσει την ένταξη
της Κύπρου, όμως από την άλλη κινητοποιούν τους ξένους μεσολαβητές που
ενημερώνονται ανελλιπώς από τον ειδικό αντιπρόσωπο των Ηνωμένων Εθνών Αλβάρο
ντε Σότο. Με πρώτο τον Άγγλο λόρδο Ντέιβιντ Χάνι. Λίγο αργότερα ο Αμερικανός
μεσολαβητής Τομ Γουέστον θα περιοδεύσει σε Αθήνα και Άγκυρα. Εκείνου όμως που
η επίσκεψη αναμένεται με ιδιαίτερο ενδιαφέρον είναι του αρμόδιου για τη
διεύρυνση επιτρόπου της Ευρωπαϊκής Ένωσης Γκ. Φερχόιγκεν αρχές Μαρτίου, λίγο
πριν δηλαδή την έναρξη του δεύτερου κύκλου των απευθείας συναντήσεων.