Ιπτάμενοι αλλά όχι… τζέντλεμαν

«Δεν μπορείς να ξεφύγεις – σε παρακολουθούμε». Το απειλητικό μήνυμα
απευθυνόταν στον μουλά Ομάρ, ήταν τυπωμένο σε προκήρυξη που ρίφθηκε κατά
χιλιάδες μαζί με τόνους βομβών στο Αφγανιστάν με προφανή στόχο το ηθικό του
πληθυσμού.

Το «κλειδί» όμως δεν ήταν το μήνυμα αλλά κάτι πιο εύγλωττο. Μία φωτογραφία
στην άλλη πλευρά της προκήρυξης με τις πινακίδες του αυτοκινήτου τού μουλά
Ομάρ φωτογραφημένες από πολύ κοντά. «Είμαστε δίπλα σας», δηλαδή…

Χιλιάδες φωτογραφίες. Μπορεί ο μουλά Ομάρ να μην έχει ακόμα συλληφθεί,
όμως οι… κοντινές φωτογραφίες – αυτές και άλλες – έπαιξαν το ρόλο τους πολύ
πέραν των ψυχολογικών επιχειρήσεων. Τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη – UAVs – από
τα οποία ελήφθησαν, σε πραγματικό χρόνο, χιλιάδες εικόνες και βίντεο με
καίριους στόχους εδραίωσαν τον επιχειρησιακό τους ρόλο. To πλήρες σύστημα που
εξασφαλίζει όχι μόνο σίγουρες πληροφορίες «στη στιγμή» και μάλιστα χωρίς να
απειληθεί η ζωή κάποιου πιλότου κατά τη συλλογή τους, έκανε στο Αφγανιστάν το
ντεμπούτο του επιτυχώς.

Στην κρίση με την Κούβα οι Αμερικανοί είδαν έκπληκτοι τις φωτογραφίες των
ρωσικών πυραύλων που πήραν τα U-2 και με καθυστέρηση και με κίνδυνο για τον
πιλότο από την υπερπτηση του αεροσκάφους. Είναι χαρακτηριστικές οι περιπτώσεις
των πιλότων Γκάρι Πάουερ που έπεσε τo 1960 με U-2 στην τότε ΕΣΣΔ και ενός
άλλου που σκοτώθηκε το1962 στην Κούβα.

Ο Πόλεμος του Κόλπου. Κατά τη διάρκεια του Πολέμου στον Κόλπο το 1991
από τη στιγμή που αποκτούνταν μια πληροφορία μάχης, δηλαδή εντοπιζόταν κάποιος
στόχος – από δορυφόρο ή UAV -, μέχρι τη στιγμή που η πληροφορία αυτή έφτανε
στα μέσα αξιοποίησής της, δηλαδή σε κάποιο οπλικό σύστημα που θα αναλάμβανε
την καταστροφή του στόχου, μεσολαβούσαν μέχρι και ημέρες καθώς έπρεπε πρώτα να
πάει σε κέντρο διοίκησης και ελέγχου στις ΗΠΑ. Αποτέλεσμα ήταν η πληροφορία να
έχει μετατραπεί σε «ιστορία» και ο στόχος να έχει εξαφανιστεί. Το 1999 στο
Κόσοβο η χρήση των UAVs κάπως αναβαθμίστηκε.

Δέκα χρόνια μετά, στην επίθεση κατά του Αφγανιστάν, τα πράγματα ήταν εντελώς
διαφορετικά. Οι Αμερικανοί κατάφεραν να δημιουργήσουν ένα πανίσχυρο σύστημα
απόκτησης και διακίνησης πληροφοριών μειώνοντας σημαντικά το χρονικό χάσμα
μεταξύ της στιγμής εντοπισμού κάποιου στόχου μέχρι τη στιγμή της προσβολής
του.

Συγκεκριμένα, όπως επισημαίνει ο αμυντικός αναλυτής κ. Κ. Γρίβας «η αποστολή
εντοπισμού και κατάδειξης στόχων ανατέθηκε κυρίως σε ένα ιδιότυπο υβρίδιο το
οποίο αποτελούνταν από άντρες των Ειδικών Δυνάμεων, εξοπλισμένων με προηγμένο
εξοπλισμό συλλογής και μετάδοσης πληροφοριών και μη επανδρωμένα αεροσκάφη
(UAV) που στη συνέχεια παρακολουθούσαν το στόχο που εντοπιζόταν. Οι
πληροφορίες που συνέλεγε το UAV κατέληγαν άμεσα (real time), μέσω δορυφόρου,
στα βομβαρδιστικά ή τα ιπτάμενα πυροβολεία C-130 Spectre».

«Ο πόλεμος στο Αφγανιστάν είναι αυτός που, μέχρι στιγμής, έχει βασιστεί
περισσότερο στην άριστη αξιοποίηση των πληροφοριών παρά στη μαζική χρήση
ισχύος», επισημαίνει. «Είναι η πρώτη φορά που επιτυγχάνεται η λειτουργία μιας
πλήρους πληροφοριοκεντρικής πολεμικής μηχανής», τονίζει ο κ. Γρίβας.

Θα πρέπει να σημειωθεί ότι παρά την κατάρριψη περίπου 20 UAVs μέσου υψομέτρου
και μέσου βεληνεκούς στο Αφγανιστάν ο πρόεδρος Μπους δήλωσε ότι θα πρέπει να
δοθεί προτεραιότητα στην τεχνολογία αυτή. Ο υπαρχηγός ΓΕΣ των ΗΠΑ, στρατηγός
JOHN ΚΕΑΝΕ δήλωσε στο JANE’ S (30-1-2002) ότι τα UAV θα δημιουργήσουν στο
μέλλον «ένα μάτι που δεν θα κλείνει ποτέ» πάνω από τις εχθρικές δυνάμεις.
Αναμένεται, είπε, η δημιουργία ακόμη μικρότερων UAV τα οποία θα μπορούν να
εκτοξεύονται και από πυροβόλα.

Αρκετοί ειδικοί υποστηρίζουν ότι ορισμένα μικρότερα μη επανδρωμένα αεροσκάφη
που χρησιμοποιούν καταπέλτη για απογείωση και αλεξίπτωτο για προσγείωση είναι
λιγοτερο ευάλωτα. Και πολύ περισσότερο, λένε, τα μικρά τακτικά UAVs που
χρησιμοποιούν χώρες του ΝΑΤΟ.

Στο ελληνικό οπλοστάσιο. Οι εξελίξεις αυτές αντανακλώνται τόσο στην
περιοχή μας όσο και στην ελληνική πραγματικότητα. Ήδη η Τουρκία έχει εδώ και
χρόνια αρκετά τέτοια όπλα (GNAT 750 που χρησιμοποιήθηκαν και στο Αφγανιστάν).
Η ανάγκη για διακλαδικότητα και πληροφορική ενοποίηση μεταξύ των ελληνικών
Ενόπλων Δυνάμεων και η ενίσχυση των συστημάτων απόκτησης και διαχείρισης
πληροφοριών έχει τονιστεί από την ελληνική πολιτική και στρατιωτική ηγεσία,
αλλά μόνο τελευταία οι διαδικασίες προχώρησαν και ο διεθνής διαγωνισμός για τα
ελληνικά UAVs ολοκληρώνεται. Η γαλλική συμμετοχή στο διαγωνισμό έχει κριθεί η
επικρατέστερη και τώρα αναμένεται να ξεκινήσουν οι τελικές διαπραγματεύσεις.

Πράσινο φως για τον τεθωρακισμένο «Κένταυρο»

Ένα ακόμη βήμα προς τον «Κένταυρο», το νέο τεθωρακισμένο όχημα μάχης που θα
διαδεχθεί στη γραμμή παραγωγής της ΕΛΒΟ τον «Λεωνίδα», έγινε χθες σε
διυπουργική σύσκεψη στο «Πεντάγωνο».

Το θέμα εξετάστηκε σε σύσκεψη των υπουργών Εθνικής Οικονομίας, κ. Ν.
Χριστοδουλάκη, Ανάπτυξης κ. Α. Τσοχατζόπουλο και Άμυνας κ. Γιάννο Παπαντωνίου
με τη συμμετοχή και του Γενικού Διευθυντή Εξοπλισμών κ. Σπύρου Τραυλού. Με την
αναμενόμενη ανάθεση της παραγωγής στην ΕΛΒΟ εκτιμάται ότι θα διασφαλισθεί η
αναπτυξιακή πορεία της βιομηχανίας «για πολλα χρόνια» όπως είπε ο κ.
Παπαντωνίου. Ήδη, το σύνολο σχεδόν των παρατηρήσεων του ΓΕΣ έχει
αντιμετωπισθεί.

Για την ΕΑΒ αποφασίστηκε να επιδιωχθεί η συνεργασία της με μεγάλους αμυντικούς
οργανισμούς και εταιρείες σε παγκόσμιο επίπεδο για κερδοφορία. Μετά το στόχο
αυτό, ο κ. Παπαντωνίου δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο να υπάρξει νέα προσπάθεια
ιδιωτικοποίησης.

Για την ΠΥΡΚΑΛ της ΕΒΟ ο κ. Παπαντωνίου είπε ότι συμφωνήθηκε η σταδιακή
ενοποίησή τους, αρχής γενομένης με την ενοποίηση των διοικήσεών τους, καθώς
και των διαδικασιών εκτίμησης των περιουσιών τους. Το επικρατέστερο σενάριο
είναι να υπάρξει αρχικά ένας κοινός πρόεδρος και δύο διευθύνοντες σύμβουλοι.