Εξωτικές εταιρείες για φορολογικές ευκαιρίες

Το τραπεζικό απόρρητο, η ανυπαρξία κάθε συναλλαγματικού περιορισμού, το σύγχρονο εταιρικό δίκαιο, που εξασφαλίζει στους επενδυτές ευέλικτο και αποδοτικό σύστημα νομικών υπηρεσιών, καθώς και η ελάχιστη γραφειοκρατία, συμπληρώνουν τη λίστα των πλεονεκτημάτων που έχουν οι υπεράκτιες εταιρείες με έδρες εξωτικές χώρες

Αν ήταν ερώτηση σε σταυρόλεξο, θα διατυπωνόταν ως εξής: Αλλοδαπές εταιρείες
ημεδαπών πολιτών που κλέβουν το ελληνικό κράτος (10 γράμματα). Υπεράκτιες! Το
απόλυτο εργαλείο φοροδιαφυγής. Μετά την επέλασή τους στις παγκόσμιες αγορές,
οι offshore εταιρείες σαρώνουν πλέον και τη χώρα μας.

Μέσα σε λίγα μόλις χρόνια και στην ελληνική αγορά έκαναν την εμφάνισή τους
χιλιάδες υπεράκτιες εταιρείες, οι οποίες ζημιώνουν την εθνική οικονομία με
δεκάδες δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως! Δείχνοντας ιδιαίτερη προτίμηση στην
προσοδοφόρο αγορά ακινήτων και στις βραχυπρόθεσμες επενδύσεις του
χρηματιστηρίου, αποκομίζουν υψηλά και κυρίως αφορολόγητα κέρδη.

Με τα άγνωστης ταυτότητας κεφάλαιά τους, οι υπεράκτιες εταιρείες έχουν
αναδειχθεί σε επενδυτές μεγάλης κλίμακας που στο πέρασμά τους από την ελληνική
αγορά σφραγίζουν κάθε αγοραπωλησία. Οι offshore καθημερινά επενδύουν στο
χρηματιστήριο περίπου 1,5 δισεκατομμύριο δραχμές (η κεφαλαιοποίησή τους τείνει
να προσεγγίσει το ένα τρισ.!), ενώ στην κτηματαγορά τοποθετούν εκατοντάδες
εκατομμύρια δραχμές.

Σε ακίνητα

Σε ό,τι αφορά την άνθηση που παρουσιάζει τα τελευταία χρόνια στη χώρα μας η
αγορά ακινήτων, επαγγελματίες του χώρου την αποδίδουν στην ισχυρή παρουσία των
υπεράκτιων εταιρειών. Ο κάθε ιδιώτης που ξέρει τα «κόλπα» και θέλει να
αγοράσει ένα ακίνητο στα βόρεια προάστια ή στα κυκλαδίτικα νησιά, φροντίζει να
συστήσει μια offshore εταιρεία. Με αυτόν τον τρόπο παρακάμπτει το πόθεν έσχες,
ενώ δεν καταβάλλει κανέναν από τους υψηλούς φόρους ακίνητης περιουσίας (ΦΜΑΠ,
φόρο μεταβίβασης, φόρο κληρονομιάς).

Σε μια αγορά ακινήτου 300 εκατομμυρίων δραχμών, που γίνεται μέσω offshore, το
κράτος χάνει τους εξής, κατά περίπτωση, φόρους. Τον ετήσιο Φόρο Μεγάλης
Ακίνητης Περιουσίας (ΦΜΑΠ), που ανέρχεται στο 0,7%, και στην περίπτωση του
προαναφερόμενου ακινήτου σημαίνει 2.100.000 δραχμές. Αν πρόκειται για
μεταβίβαση του ακινήτου, οι απώλειες εσόδων μεταφράζονται σε 39 εκατομμύρια
δραχμές. Κι αν το ακίνητο είναι προϊόν κληρονομιάς, τότε τα δημόσια ταμεία
χάνουν (ανάλογα με το βαθμό συγγενείας) από 105 έως 150 εκατομμύρια δραχμές!

Απώλειες δισεκατομμυρίων

Αυτές οι διαστάσεις του φαινομένου είναι που οδήγησαν το Σώμα Δίωξης
Οικονομικού Εγκλήματος (ΣΔΟΕ) να διερευνήσει την παρουσία των υπεράκτιων
εταιρειών στην αγορά ακινήτων. Η έρευνα αποκάλυψε ότι 2.500 offshore εταιρείες
αγόρασαν αντίστοιχο αριθμό πολυτελών ακινήτων, συνολικής αξίας περίπου ενός
τρισεκατομμυρίου δραχμών! «Σ’ αυτές τις περιπτώσεις που η ιδιοκτησία των
ακινήτων έχει περιέλθει στις offshore εταιρείες, δεν θα καταβληθεί ουδέποτε
φόρος μεταβίβασης, κληρονομιάς, γονικής παροχής, δωρεάς», είναι το
αποκαρδιωτικό συμπέρασμα τού επικεφαλής της Διεύθυνσης Ειδικών Ερευνών του
ΣΔΟΕ κ. Παναγιώτη Δουβή! Αν και είναι δύσκολο να εκτιμηθούν οι απώλειες του
Δημοσίου από τη μη καταβολή φόρων, ένα είναι σίγουρο: Ανέρχονται σε δισ.!

Όπου υπάρχει πωλητήριο, υπάρχει και μια offshore. Κρυφό τους ατού, το
φορολογικό… ακαταλόγιστο, η παράκαμψη της φορολογικής νομοθεσίας κάθε
κράτους. Γέννημα των φορολογικών παραδείσων του Ατλαντικού και του Ειρηνικού
Ωκεανού, οι υπεράκτιες εταιρείες αποτελούν ένα επιχειρηματικό εύρημα που
παράγει κέρδος από τη φοροδιαφυγή.

Παρ’ ότι ονομάζονται υπεράκτιες εταιρείες, στην πραγματικότητα έχουν πολύ
μικρή σχέση με τις θάλασσες. Πηγή τής… παρανόησης, η έδρα των γραφείων τους.
Τα νησιωτικά συμπλέγματα Κάιμαν, Μαν, οι Παρθένοι Νήσοι, η Λιβερία και ο
Παναμάς, είναι οι πιο ενδεικτικές σημαίες ευκαιρίας που… σηκώνουν οι
ιδιοκτήτες τους.

Έδρα, η… θυρίδα

Οι ιδιορρυθμίες που παρουσιάζουν οι εξωτικές εταιρείες είναι πολλές. Παρ’ ότι
στους ισολογισμούς τους εγγράφονται τζίροι δισεκατομμυρίων, στα κεντρικά τους
γραφεία δεν βρίσκεις ούτε σκαμπό για να καθήσεις. Στενότητα χώρου; Όχι
ακριβώς. Πώς θα μπορούσε άραγε να χωρέσει ένα σκαμπό σε μια ταχυδρομική
θυρίδα! Σ’ αυτά τα ταχυδρομικά κουτιά, που στοιβάζονται κατά εκατοντάδες στα
ράφια δικηγορικών γραφείων των προαναφερόμενων χωρών, βρίσκονται οι έδρες των
offshore.

Σε τρεις μέρες

Οι ιδιοκτήτες τους, από όλα τα μήκη και πλάτη του κόσμου, δεν χρειάστηκε ποτέ
να ταξιδέψουν στα νησιά Κέιμαν ή στη Λιβερία. Ούτε καν όταν θα έπρεπε να
προσκομίσουν τα σχετικά παραστατικά για τη σύσταση των εταιρειών τους. Είναι
αμφίβολο, μάλιστα, εάν γνωρίζουν σε ποιο σημείο της υδρογείου σφαίρας
βρίσκονται οι χώρες που φιλοξενούν τις επιχειρήσεις τους.

Το ίδιο βεβαίως ισχύει και για τους Έλληνες ιδιοκτήτες υπεράκτιων εταιρειών.
Τα μαθήματα γεωγραφίας και κυρίως τα υπερατλαντικά επιχειρηματικά ταξίδια
είναι passer. «Όταν μπορείς να πάς στο Κολωνάκι, γιατί θα πρέπει να τρέχεις
στην άλλη άκρη της γης», είναι το σύνθημα. Δεν έχουν άδικο. Με 500.000 δραχμές
(750 δολάρια έξοδα ίδρυσης, συν την προμήθεια του αντίκλητου), ο κάθε Έλληνας
μπορεί να απευθυνθεί σε ένα από τα γνωστά δικηγορικά γραφεία που βρίσκονται
στο κέντρο της Αθήνας και ειδικεύονται στις διεθνείς εμπορικές συναλλαγές, και
να αποκτήσει μέσα σε τρεις ημέρες μια offshore εταιρεία. Τη δική του ΜΑΥΟ δηλαδή!

Αγόρασε μεζονέτα αξίας 240 εκατ. και δήλωνε εισόδημα μόνο 3 εκατ.

Αποκαλυπτικά είναι τα συμπεράσματα της έρευνας που διενήργησε το ΣΔΟΕ στις
υπεράκτιες εταιρείες που έχουν προχωρήσει σε αγορές πολυτελών ακινήτων στη
χώρα μας. Σύμφωνα με τα στοιχεία που συγκεντρώθηκαν, οι πραγματικοί αγοραστές
των ακινήτων είναι Έλληνες πολίτες, οι οποίοι δεν θα καταβάλουν κανέναν από
τους προβλεπόμενους φόρους!

Ένας από αυτούς είναι γνωστός εφοπλιστής, ο οποίος μέσω της offshore που
δημιούργησε αγόρασε οικόπεδα συνολικής έκτασης 128 στρεμμάτων στις
προνομιούχες περιοχές της Βούλας, της Βουλιαγμένης, της Βάρης και των Σπετσών.
Από το συμβόλαιο αγοράς προέκυψε ότι ο εφοπλιστής πλήρωσε 551 εκατομμύρια
δραχμές, ενώ η αντικειμενική αξία των οικοπέδων, σύμφωνα με τις ΔΟΥ, είναι 742
εκατομμύρια δραχμές!

Ένας άλλος Αθηναίος αγόρασε δύο μεζονέτες στο Παλαιό Ψυχικό, η αντικειμενική
αξία των οποίων ανέρχεται σε 166 εκατομμύρια δραχμές και η πραγματική τους
είναι 240 εκατομμύρια δραχμές. Ο συγκεκριμένος αγοραστής στη δήλωση φόρου
εισοδήματός του παρουσιάστηκε να έχει εισόδημα τριών εκατομμυρίων δραχμών!
Στην περίπτωση ενός κλωστοϋφαντουργείου που ξαφνικά πτώχευσε, το παιχνίδι
παίχτηκε διαφορετικά. Η αντικειμενική αξία του οικοπέδου έκτασης 20 στρεμμάτων
με το βιομηχανικό κτίσμα 10.241 τετραγωνικών μέτρων ήταν 1.796.673.130
δραχμές. Ο σύνδικος της πτώχευσης όμως πούλησε το ακίνητο στην τιμή των 830
εκατομμυρίων δραχμών, όπως όρισε το δικαστήριο ως ελάχιστο όριο. Γιατί άραγε
κάποιος θέλησε να χάσει περισσότερο από το μισό της αξίας του ακινήτου του;
Γιατί να θέλει να ζημιωθεί με 966 εκατομμύρια δραχμές; Ο λόγος είναι απλός.
Γιατί θέλει να κερδίσει. Αγοραστής του ακινήτου ήταν μια offshore εταιρεία.
Ποτέ δεν θα μάθουμε εάν ο σύνδικος πτώχευσης είναι ο ιδιοκτήτης της!

Με τρία νέα μέτρα το υπουργείο Οικονομικών φρενάρει τις offshore

«Το φαινόμενο των offshore εταιρειών, που δραστηριοποιούνται σε ολοένα και
μεγαλύτερο φάσμα της οικονομικής ζωής του τόπου, έχει προσλάβει πλέον σοβαρές
διαστάσεις. Οι υπεράκτιες εταιρείες συντελούν στην απώλεια σημαντικών εσόδων
του κράτους», επισημαίνει στα «ΝΕΑ» ο ειδικός γραμματέας του ΣΔΟΕ κ. Δημήτρης
Μπατσελής.

Όπως αναφέρει μάλιστα ο κ. Μπατσελής, «το υπουργείο Οικονομικών, σε συνεργασία
με το ΣΔΟΕ, επεξεργάζεται νομοθετικές πρωτοβουλίες για την αντιμετώπιση ή την
ανάσχεση της δραστηριότητας των offshore εταιρειών στην Ελλάδα. Βεβαίως, μια
τέτοια πρωτοβουλία για να είναι αποτελεσματική δεν μπορεί να είναι ζήτημα
εθνικής πολιτικής, αλλά διεθνούς συνεργασίας. Οι εταιρείες αυτές δεν
λειτουργούν με διαφάνεια. Δεν ξέρουμε από πού κρατάει η σκούφια τους».

Η Επιτροπή Αναμόρφωσης Φορολογικού Συστήματος του υπουργείου Οικονομικών,
σύμφωνα με έγκυρες πληροφορίες, εξετάζει το ενδεχόμενο να προχωρήσει στη λήψη
τριών μέτρων: α) στην ονομαστικοποίηση των μετόχων των υπεράκτιων
εταιρειών, οι οποίες προβαίνουν σε αγορές ακινήτων, β) στην απαγόρευση
των επιδοτούμενων (από κοινοτικά και εθνικά προγράμματα) επιχειρήσεων να
εμφανίζουν τιμολόγια αγοράς πάγιων μέσων από offshore εταιρείες και γ) στην
υποχρέωση των υπεράκτιων εταιρειών, που δραστηριοποιούνται στην οδό Σοφοκλέους
να ορίζουν χρηματιστηριακό εκπρόσωπο, ο οποίος θα είναι υπεύθυνος έναντι της
Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς.

Η τελευταία ρύθμιση σχετίζεται με τον προβληματισμό που διακατέχει τα στελέχη
των εποπτικών αρχών του Χρηματιστηρίου Αξιών Αθηνών (ΧΑΑ). Οι υπεύθυνοι της
Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς διαπιστώνουν ότι ο ελεγκτικός ρόλος τους εκμηδενίζεται
όταν έχουν απέναντί τους offshore εταιρείες. Ακόμη και όταν εντοπίζουν
περιπτώσεις χειραγώγησης της μετοχής, δεν μπορούν να βρουν πού θα επιβάλουν
τις σχετικές κυρώσεις. «Πού να ρίξεις την καμπάνα, αφού δεν υπάρχει κανείς»,
αναρωτιόνται τα στελέχη της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς.

Τα πράγματα περιπλέκονται περισσότερο, καθώς το κόλπο αυτό εκμεταλλεύονται
μέλη Δ.Σ. εισηγμένων εταιρειών, χρηματιστηριακών εταιρειών και άλλων
επενδυτικών εταιρειών, τα οποία, έχοντας εσωτερική πληροφόρηση, μπορούν να
προβούν σε επιλεκτικές αγοραπωλησίες μέσω των υπεράκτιων εταιρειών. Με αυτόν
τον τρόπο το ασυμβίβαστο πάει περίπατο. Θεωρητικώς, το ίδιο μπορούν να πράξουν
ακόμη και τα στελέχη της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς, καθώς και τα στελέχη
οικονομικών υπουργείων!

Μέσω των υπεράκτιων εταιρειών διακινείται περίπου το ήμισυ του παγκόσμιου τζίρου

Τα πλεονεκτήματα που προσφέρουν οι φορολογικοί παράδεισοι στους επιχειρηματίες
που θέλουν να ιδρύσουν offshore εταιρείες είναι πολυάριθμα. Όλα τα κίνητρα
αποσκοπούν στην παράκαμψη των εθνικών νομοθεσιών που, ως γνωστόν, μεταξύ
άλλων, προβλέπουν και την επιβολή φόρων στις εμπορικές συναλλαγές!

Έχοντας ως αρχή τη ρήση ενός εκ των Αμερικανών προέδρων (Κάλβιν Κούλιτζ), που
στις αρχές του περασμένου αιώνα χαρακτήριζε τη φορολογία «δύναμη της
καταστροφής», οι offshore χρόνο με τον χρόνο απλώνουν τα πλοκάμια τους σε όλον
τον κόσμο. Σύμφωνα με εκτιμήσεις διεθνών οίκων, «μέσω των υπεράκτιων εταιρειών
διακινείται περίπου το μισό του παγκόσμιου τζίρου»!

Φοροαπαλλαγή λοιπόν. Το σημαντικότερο προνόμιο που έχουν οι υπεράκτιες
εταιρείες.

Εξασφαλίζοντας μια μικρή εισφορά (ετήσιο διαχειριστικό κέρδος), που κυμαίνεται
από 150 έως 1.000 δολάρια ετησίως, οι φορολογικοί παράδεισοι προσελκύουν
δεκάδες χιλιάδες επενδυτές, οι οποίοι ιδρύουν offshore… θυρίδες. Το δέλεαρ
είναι η πλήρης φοροαπαλλαγή των κερδών που αποκτούν από επενδύσεις στο
εξωτερικό.

Η πλήρης ανωνυμία των μετόχων είναι ένα ακόμη κίνητρο, το οποίο σε συνδυασμό
με τις φοροαπαλλαγές εξηγεί την άνθηση των φορολογικών παραδείσων.
Επιχειρηματίες από κάθε γωνιά της γης μεταφέρουν εκεί τα κεφάλαιά τους, δίχως
να πρέπει να εξηγήσουν πού τα βρήκαν. Η ασυλία εξασφαλίζεται με τη μη αναγραφή
των πραγματικών μετόχων στο καταστατικό της εταιρείας. Στη θέση τους
εμφανίζεται μόνο το όνομα του ιδιοκτήτη του δικηγορικού γραφείου, το οποίο
αναλαμβάνει την ίδρυση της εταιρείας.

«Στη Λιβερία, για παράδειγμα, όλες οι offshore εταιρείες αναγράφουν στο
καταστατικό τους μόνο το όνομα και την ταχυδρομική θυρίδα του ιδρυτή και
μετόχου, δηλαδή μόνο του αντιπροσώπου», αναφέρει ο κ. Δουβής.

Πώς εξαπατούν το Δημόσιο με εικονικά τιμολόγια

Είστε επιχειρηματίας. Σκοπεύετε να επενδύσετε με λεφτά τού κράτους. Και θέλετε
και σίγουρα κέρδη. Τότε, σας ενδιαφέρει η παρακάτω πρόταση. Γιατί να είστε
εσείς η εξαίρεση;

Παρουσιαστείτε στο υπουργείο Ανάπτυξης με μια ενδιαφέρουσα επενδυτική πρόταση,
ύψους 500 εκατομμυρίων δραχμών. Η πρότασή σας γίνεται δεκτή και αυτοδικαίως
προχωρείτε στην υλοποίησή της, προκειμένου να εξασφαλίσετε από τον κρατικό
προϋπολογισμό επιχορήγηση ίση με το 50% της επένδυσής σας. Στόχος σας είναι τα
250 εκατομμύρια του κράτους.

Για να τα πάρετε όμως, πρέπει πρώτα να κάνετε και εσείς ότι επενδύετε. Για να
γίνει η εκταμίευση της επιχορήγησης θα πρέπει να τους παρουσιάσετε τα
παραστατικά των δαπανών που θα κάνετε για την προμήθεια του εξοπλισμού της
επιχείρησης. Εφόσον σας ζητούν να παρουσιάσετε τιμολόγια ύψους 250
εκατομμυρίων δραχμών, είστε αναγκασμένοι να τα προσκομίσετε. Κανένα πρόβλημα.
Μέσω των εισαγωγικών εταιρειών αγοράζετε από μία γειτονική αγορά (Ιταλία)
εξοπλισμό αξίας 50 εκατ. δραχμών. Κόβετε τιμολόγιο και το πετάτε. Στη συνέχεια
μεταβιβάζετε τον εξοπλισμό στην offshore εταιρεία, που έχετε εν τω μεταξύ
συστήσει. Μέσω της offshore, που εμφανίζεται ως εισαγωγική εταιρεία,
υπερτιμολογείτε τον εξοπλισμό από 50 σε 250 εκατ.

Στη συνέχεια παρουσιάζετε αυτό το τιμολόγιο στα αρμόδια υπουργεία και αρχίζει
η επιδότηση να ρέει στον τραπεζικό σας λογαριασμό. Μόλις εξασφαλίσατε κέρδος
200 εκατ. και έναν εξοπλισμό 50 εκατ. δρχ!

Μεγάλη η φοροδιαφυγή

Εντυπωσιακά μεγάλο είναι το μέγεθος της φοροδιαφυγής για της offshore
εταιρείες, σύμφωνα με τον υφυπουργό Οικονομικών κ. Απ. Φωτιάδη. Απαντώντας
χθες στη Βουλή σε σχετική ερώτηση του ανεξάρτητου βουλευτή κ. Β. Κεδίκογλου, ο
υφυπουργός χαρακτήρισε μάστιγα για όλες τις φορολογικές διοικήσεις του
προηγμένου κόσμου τη δράση των υπεράκτιων εταιρειών, ενώ παραδέχθηκε πως η
τεκμηρίωση της παραοικονομικής δραστηριότητάς τους είναι εξαιρετικά δυσχερής.
Ο κ. Απ. Φωτιάδης ανακοίνωσε πως, έστω και για τη μερική αντιμετώπιση του
προβλήματος, η κυβέρνηση προτίθεται μονομερώς να προωθήσει νομοσχέδιο, το
οποίο θα αφορά στην επιχειρηματικότητα αυτών των εταιρειών καθώς και σε
ρυθμίσεις που διέπουν τις επενδύσεις τους σε ακίνητα.