Οι παράνομες χωματερές «θάβουν» δισεκατομμύρια δραχμές

Μετά την κρεαταγορά του Ρέντη, η Ευρωπαϊκή Ένωση παρεμβαίνει και πάλι για την
προστασία της δημόσιας υγείας στην Ελλάδα, ανοίγοντας τον φάκελο των
ανεξέλεγκτων χωματερών. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έστειλε, πριν από λίγες ημέρες,
επιστολή στην κυβέρνηση για το θέμα αυτό, ζητώντας εξηγήσεις για την πολιτική
που ακολουθείται και προειδοποιώντας, εμμέσως, με διακοπή της κοινοτικής
χρηματοδότησης για τα σχετικά έργα που προβλέπονται στο Γ’ Κοινοτικό Πλαίσιο
Στήριξης, αν δεν ληφθούν μέτρα συμμόρφωσης στους κοινοτικούς κανόνες υγιεινής
και προστασίας περιβάλλοντος.

Για τη διαχείριση των στερεών αποβλήτων, το Γ’ Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης
προβλέπει έναν προϋπολογισμό 27,5 εκατομμυρίων ευρώ (9,5 δισ. δραχμών
περίπου). Επίσης, ανάλογα έργα θα χρηματοδοτήσει, σε μεγαλύτερη έκταση, το
Ταμείο Συνοχής. Ο δεύτερος φάκελος που άνοιξε η Κομισιόν, επίσης με πρόσφατη
επιστολή της στο υπουργείο Εξωτερικών, αφορά την κατασκευή δημόσιων έργων με
συμβάσεις παραχώρησης. Η Επιτροπή ζητεί να πληροφορηθεί το θεσμικό πλαίσιο που
διέπει τέτοιες συμβάσεις ­ αλλά αυτό δεν υπάρχει ακόμη ­ και τονίζει ότι τα
στοιχεία για τις επιπτώσεις στο περιβάλλον πρέπει να είναι δημόσια και όχι
εμπιστευτικά, όπως στην περίπτωση της Αττικής Οδού.

Οι χωματερές

Στην επιστολή της για τις χωματερές, η Επιτροπή ζητεί από την κυβέρνηση να της
δώσει, σε προθεσμία ενός μηνός, στοιχεία για τον αριθμό των χώρων διάθεσης
αποβλήτων σε ολόκληρη την επικράτεια, καθώς και για τον αριθμό των παράνομων ή
ανεξέλεγκτων χώρων απόρριψης αποβλήτων.

Σύμφωνα με πηγές που επικαλείται η ίδια η Κομισιόν, ο αριθμός των ανεξέλεγκτων
χωματερών στην Ελλάδα δεν αποκλείεται να φτάνει και τις 5.000, σύμφωνα με
ορισμένες εκτιμήσεις, ενώ στο ίδιο το Γ’ ΚΠΣ αναφέρεται ότι είναι 3.500.
Φυσικά, η Κομισιόν ζητεί να εφαρμοστεί η κοινοτική νομοθεσία και να πάψουν να
λειτουργούν οι χωματερές. Γι’ αυτό και ρωτά τις Ελληνικές Αρχές, τι μέτρα
προτίθεται να λάβει για τη διακοπή της λειτουργίας των χωματερών, αλλά και με
τι χρονοδιάγραμμα θα τα εφαρμόσει.

Ζητεί, επίσης, να πληροφορηθεί σε τι επίπεδο θα ληφθούν τα συγκεκριμένα μέτρα:
εθνικό, περιφερειακό, νομαρχιακό ή τοπικό.

Από καταγγελίες

Η επιστολή ήταν αποτέλεσμα πλήθους καταγγελιών ­ περίπου 27 ­ που έχει λάβει η
Επιτροπή για παράβαση, από την Ελλάδα, της κοινοτικής νομοθεσίας που αφορά τα
στερεά απόβλητα. Ως χαρακτηριστικά παραδείγματα αναφέρει, μάλιστα, τις
χωματερές που λειτουργούν ανεξέλεγκτα στο Επιτάλιο του Νομού Ηλείας, στην
τοποθεσία Πέρα Γαληνοί του Ηρακλείου Κρήτης, στις θέσεις Ευαγγελίστρια και
Καρυδάκι του Νομού Κορινθίας, στην Παιανία Αττικής, στη Φτελιά του Νομού
Άρτας, στην Ιερισσό Χαλκιδικής και στην Αλυκή Πάρου. Η Επιτροπή δεν διστάζει
να προειδοποιήσει ότι «το ζήτημα είναι σημαντικό και στα πλαίσια της παροχής
κοινοτικών συγχρηματοδοτήσεων από τα διαρθρωτικά ταμεία και το Ταμείο Συνοχής,
προκειμένου να κατασκευαστούν χώροι υγειονομικής διάθεσης και ταφής αποβλήτων,
αλλά και άλλες εγκαταστάσεις εναλλακτικής διαχείρισης». Με έμμεσο τρόπο,
δηλαδή, η Επιτροπή προειδοποιεί ότι τα σχετικά κονδύλια ίσως να μη δοθούν, αν
δεν διασφαλιστεί η τήρηση των κανόνων της κοινοτικής νομοθεσίας.

Η Αττική Οδός

Θέμα προστασίας περιβάλλοντος θέτει, επίσης, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή με αφορμή τη
σύμβαση παραχώρησης της Λεωφόρου Ελευσίνας – Σταυρού – Σπάτων και Δυτικής
Περιφερειακής Λεωφόρου Υμηττού. Η Επιτροπή έχει δεχθεί καταγγελία σύμφωνα με
την οποία η σύμβαση που υπεγράφη παραβιάζει τους κοινοτικούς κανόνες για την
ελεύθερη πληροφόρηση σε θέματα περιβάλλοντος (Οδηγία 90/313/ΕΟΚ), αφού
αναφέρει ότι οι κάθε είδους πληροφορίες σχετικά με το έργο είναι
εμπιστευτικές, με ελάχιστες εξαιρέσεις.

Σύμφωνα με την κοινοτική νομοθεσία, τα κράτη-μέλη είναι υποχρεωμένα να
χορηγούν πληροφορίες για το περιβάλλον σε οποιοδήποτε πρόσωπο τις ζητεί, χωρίς
το πρόσωπο αυτό να είναι υποχρεωμένο να αποδεικνύει έννομο συμφέρον. Έτσι, η
Κομισιόν ζητεί από την ελληνική κυβέρνηση να πληροφορηθεί ποιο είναι το ισχύον
θεσμικό πλαίσιο στην Ελλάδα για τις συμβάσεις παραχώρησης δημόσιων έργων.