Γερμανοί φορολογούμενοι χρηματοδοτούν το Ηollywood

Η κινηματογραφική ταινία «We Were Soldiers» («Ήμασταν στρατιώτες») είναι ένα
πολεμικό δράμα που εκτυλίσσεται κατά τη διάρκεια του πολέμου στο Βιετνάμ. Στην
ταινία πρωταγωνιστεί ο Μελ Γκίμπσον, ως διοικητής ενός ετοιμοπόλεμου
αμερικανικού τάγματος. Η ταινία, η οποία πρόκειται να βγει στις
κινηματογραφικές αίθουσες τον ερχόμενο Μάρτιο, θα διανεμηθεί από την εταιρεία
Viacom. Στη Viacom ανήκει και η Paramount, της οποίας το παρακλάδι που
ασχολείται με την παραγωγή κινηματογραφικών ταινιών πραγματοποίησε το
μεγαλύτερο μέρος της παραγωγής τού «Ήμασταν στρατιώτες».

Ωστόσο, παρά τις προσπάθειές της, η Viacom δεν θα είναι ιδιοκτήτρια της
κινηματογραφικής ταινίας. Η ταινία θα ανήκει στη Motion Picture Production
(ΜΡΡ), μια γερμανική συνεταιριστική επιχείρηση. Πέρυσι, μετά την άντληση
περίπου 160 εκατομμυρίων δολαρίων από εύπορους Γερμανούς, η ΜΡΡ αγόρασε την
ταινία από τη Viacom, προσέλαβε την Paramount για να γυρίσει την ταινία και
στη συνέχεια ενοικίασε τα δικαιώματα παγκόσμιας διανομής της ταινίας για τα
επόμενα 20 χρόνια σε μια άλλη θυγατρική τής Viacom. Η Viacom διατηρεί το
δικαίωμα να επαναγοράσει την ταινία από τη ΜΡΡ μετά τη λήξη του συμβολαίου.
Πάντως, μη διανοηθείτε ότι μια «χούφτα» Γερμανών γιατρών και δικηγόρων έχουν
λόγο για το ποιοι θα παίξουν στην ταινία ή, γενικότερα, στον τρόπο οργάνωσης
της παραγωγής. Ο συγκεκριμένος χρηματοδοτικός μηχανισμός έχει στηθεί απλώς και
μόνο για να μειώνουν κάποιοι Γερμανοί τον φόρο που πληρώνουν. Η Paramount
απλώς χρεώνει στους Γερμανούς επενδυτές τα δικαιώματα της ταινίας και οι
τελευταίοι γλιτώνουν φόρο εισοδήματος. Η προμήθεια της εταιρείας
κινηματογραφικών παραγωγών για τέτοιου είδους ταινίες κυμαίνεται από 6% έως 8%
του συνολικού προϋπολογισμού παραγωγής, ενώ σε κάποιες περιπτώσεις στο
παρελθόν έχει φθάσει ακόμη και το 15%.

Πώληση φορολογικών παραθύρων

Μέρος της αμοιβής τού Τoμ Κρουζ, πρωταγωνιστή, και του Τζον Γου, σκηνοθέτη της κινηματογραφικής ταινίας «Mission Impossible 2» («Επικίνδυνες Αποστολές 2») πλήρωσαν Γερμανοί επενδυτές

Η πώληση φορολογικών παραθύρων στους Γερμανούς έχει εξελιχθεί σε μεγάλη
επιχείρηση του Hollywood. Κατά τη διάρκεια των τελευταίων πέντε χρόνων,
γερμανικές εταιρείες που έχουν εισαχθεί σε χρηματιστήριο, όπως η ΜΡΡ, έχουν
αντλήσει κεφάλαια ύψους 6,4 δισ. δολαρίων, με στόχο τη χρηματοδότηση
κινηματογραφικών εταιρειών στο Hollywood, σύμφωνα με τα στοιχεία της εταιρείας
επιχειρηματικών μελετών Screen Capital International. Η Paramount, η New Line
Cinema, η Universal και η Fox έχουν χρησιμοποιήσει γερμανικά κεφάλαια για την
παραγωγή ταινιών όπως οι «Mission Impossible 2», «Ο άρχοντας των δαχτυλιδιών»
και «Shallow Hall». Άλλες χώρες, όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, ο Καναδάς και η
Αυστραλία, προσφέρουν αντίστοιχες ευκαιρίες συμφωνιών για την παραγωγή
κινηματογραφικών ταινιών, με την προϋπόθεση ότι οι κινηματογραφικές εταιρείες
χρησιμοποιούν ντόπιους ηθοποιούς και πραγματοποιούν μέρος του γυρίσματος μέσα
στα σύνορά τους.

Η Γερμανία δεν θέτει τέτοιους περιορισμούς, πράγμα που σημαίνει ότι ουσιαστικά
επιδοτεί τη χρηματοδότηση αμερικανικών κινηματογραφικών ταινιών χωρίς κανένα
αντάλλαγμα. «Πρόκειται για μια μαύρη τρύπα», λέει ο Σίλερ Μουρ, δικηγόρος που
εργάζεται σε νομική εταιρεία του Λος Άντζελες και ασχολείται με αυτού του
είδους τις κινηματογραφικές συμφωνίες. «Τα περισσότερα φορολογικά κίνητρα
έχουν σχεδιαστεί με στόχο την ενθάρρυνση της εγχώριας παραγωγής. Το γερμανικό
φορολογικό κίνητρο δεν κάνει κάτι τέτοιο».

Η φορολογική νομοθεσία

Σύμφωνα με τη γερμανική φορολογική νομοθεσία, οι επενδυτές κινηματογραφικών
παραγωγών μπορούν να αφαιρέσουν από το φορολογητέο εισόδημά τους το 100% της
επένδυσης που πραγματοποιούν. Στη συνέχεια, όμως, πρέπει να δηλώσουν ως
εισόδημα τα έσοδα από την παραχώρηση των δικαιωμάτων της κινηματογραφικής
ταινίας. Με δεδομένο τον ανώτατο φορολογικό συντελεστή της Γερμανίας, που
είναι 51%, η γερμανική κυβέρνηση στην ουσία χρηματοδοτεί περισσότερο από τους
Γερμανούς επενδυτές την παραγωγή αμερικανικών ταινιών. Σε αυτή την κατάσταση,
ο επενδυτής πρέπει να πάρει περισσότερα χρήματα από αυτά που έχει επενδύσει σε
μια κινηματογραφική παραγωγή, προκειμένου να επωφεληθεί από τη φοροαπαλλαγή.
Για παράδειγμα, ένας Γερμανός που επενδύει 100 ευρώ σε μια αμερικανική
κινηματογραφική παραγωγή γλιτώνει φόρο 51 ευρώ. Αν η επένδυσή του τού αποδώσει
100 ευρώ, τότε θα πληρώσει φόρο 51 ευρώ. Έτσι, είναι ωφελημένος μόνο στην
περίπτωση που κερδίσει πάνω από 100 ευρώ από την επένδυσή του. Για να
μεγιστοποιήσουν την απόδοσή τους, οι επενδυτές συνήθως δανείζονται ένα μέρος
των κεφαλαίων που επενδύουν. Έως πρόσφατα, οι επενδυτές τοποθετούσαν το 50%
και τα υπόλοιπα τα δανείζονταν.

Οι εταιρείες κινηματογραφικών παραγωγών επιδοτούνται. Οι εταιρείες διανομής
γίνονται πλουσιότερες. Όλοι κερδίζουν, εκτός από τη γερμανική εφορία. Το 1998,
η Paramount άντλησε περίπου 130 εκατ. δολ. για την παραγωγή των ταινιών «Η
κόρη του Στρατηγού» και το «Double Jeopardy». Τoν επόμενο χρόνο, η ίδια
εταιρεία άντλησε κεφάλαια για να χρηματοδοτήσει την επιτυχημένη, εισπρακτικά,
ταινία «Mission Impossible 2», στην οποία πρωταγωνιστούσε ο Τομ Κρουζ. Και
άλλες αμερικανικές κινηματογραφικές εταιρείες αντέγραψαν, πολύ σύντομα, τις
συμφωνίες χρηματοδότησης που έκλεινε η Paramount με γερμανικές επενδυτικές
εταιρείες.

Θα τελειώσει σύντομα

Το «κυνήγι του χρυσού» που προκαλεί το γερμανικό φορολογικό σύστημα στις
αμερικανικές κινηματογραφικές παραγωγές, κατά πάσα πιθανότητα, θα τελειώσει
σύντομα. Πρόσφατα, η γερμανική κυβέρνηση περιόρισε το μέρος του κεφαλαίου που
οι επενδυτές μπορούν να δανειστούν και στη συνέχεια να επενδύσουν σε
κινηματογραφικές παραγωγές. Παράλληλα, έθεσε νέους κανόνες, σύμφωνα με τους
οποίους οι γερμανικές επενδυτικές εταιρείες πρέπει να αποδείξουν ότι δεν
υπάρχουν μόνο και μόνο για να καρπώνονται τα οφέλη της φοροαπαλλαγής.

Χωρίς το πλεονέκτημα του δανεισμού και με τα χαμηλά επιτόκια, οι Γερμανοί
επενδυτές χάνουν το ενδιαφέρον τους για τη σύναψη αυτών των συμφωνιών. Η ΜΡΡ
αναμενόταν να συγκεντρώσει περίπου ένα δισ. δολ. για την παραγωγή επτά
κινηματογραφικών ταινιών της Paramount. Κατάφερε να αντλήσει κεφάλαια, τα
οποία επαρκούσαν για την παραγωγή μόνο μιας κινηματογραφικής ταινίας.
Παράλληλα οι Γερμανοί επενδυτές κλείνουν, πλέον, άλλου είδους συμφωνίες, οι
οποίες, αν και προσφέρουν κάποιες φοροαπαλλαγές, απαιτούν την πραγματοποίηση
άμεσων επενδύσεων στην παραγωγή της ταινίας. Οι επενδυτές απεχθάνονται το
επενδυτικό ρίσκο. Και αν υπάρχει μια βιομηχανία με υπερβολικό επενδυτικό
ρίσκο, αυτή είναι η βιομηχανία ψυχαγωγίας. Οι περισσότερες κινηματογραφικές
ταινίες ζημιώνουν τους παραγωγούς τους.

(c) Forbes Global Inc

Επιμέλεια διεθνών οικονομικών θεμάτων: Σπύρος Δημητρέλης