Η «Θεωρία της Δικαιοσύνης» του Τζων Ρωλς

Για πολλούς ανά τον κόσμο, το έργο του είναι εφάμιλλο των κειμένων του Πλάτωνα
και του Αριστοτέλη, τουλάχιστον στο επίπεδο που πραγματεύεται μια νέα
κοσμοθεωρία. Και με τριάντα χρόνια καθυστέρηση, αφού παρουσιάστηκε το 1971, η
«Θεωρία της Δικαιοσύνης» του Τζων Ρωλς συναντά πλέον και το ελληνικό
αναγνωστικό κοινό. Για τη σπουδαιότητα αυτού του έργου (που κυκλοφορεί πλέον
στα ελληνικά από τις εκδόσεις «Πόλις») του 81χρονου ομότιμου καθηγητή
Φιλοσοφίας στο Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ, αρκεί ίσως να επισημάνει κανείς ότι
για τη σύγχρονη φιλοσοφική κοινότητα θεωρείται, αν όχι το κορυφαίο, ως ένα από
τα σημαντικότερα έργα πολιτικής και ηθικής φιλοσοφίας του 20ού αιώνα.

Έργο-σταθμός

Το έργο του καθηγητή Ρωλς έχει επηρεάσει κάθε σύγχρονο φιλοσοφικό ρεύμα, σε
παγκόσμιο επίπεδο, παρά το γεγονός ότι η συζήτηση γύρω από τη νέα πρότασή του
για την κοινωνική δικαιοσύνη βρίσκεται ακόμη στην αρχή. Ο καθηγητής κ. Παύλος
Σούρλας, στη χθεσινή εκδήλωση, έκανε λόγο για «έκδοση-σταθμό στην ελληνική
φιλοσοφική γραμματεία», ενώ «μεγαλειώδες» χαρακτήρισε το έργο και ο πρώην
υπουργός Δικαιοσύνης κ. Μιχ. Σταθόπουλος.

Από το μηδέν

Στη «Θεωρία της Δικαιοσύνης» ο Αμερικανός καθηγητής παρουσιάζει ένα
διαφορετικό πλαίσιο οργάνωσης για μια κοινωνία ελεύθερη, δίκαιη και, το
κυριότερο, πολιτικά βιώσιμη. Αλλά, με μία αναγκαία προϋπόθεση: Αυτή η κοινωνία
θα ξεκινήσει από το μηδέν, από την «πρωταρχική θέση», αγνοώντας ό,τι
προϋπήρχε, αγνοώντας άλλους κανόνες, τίτλους και προνόμια. Σε αυτή τη νέα
κοινωνία η ίση μεταχείριση, η ελευθερία, η ηθική, η αμεροληψία και η
ανεκτικότητα απέναντι στη διαφορά, αποτελούν δεδομένα, αλλά η πορεία του
καθενός δεν θα καθορίζεται από μια «ισοπεδωτική ισότητα». Το όραμα του Ρωλς
αναφέρεται σε μια κοινωνία που «θα δίνει ίσες ευκαιρίες στον καθένα να
εφαρμόσει ένα ηθικό σχέδιο ζωής…».