ΔΡΟΜΟΙ

Η βασική…

… χερσαία οδός προς την Κοιλάδα Φεργκανά της Κεντρικής Ασίας είναι ο
αυτοκινητόδρομος Α373 που περνά από το Ουζμπεκιστάν. Στην αρχή, ο δρόμος αυτός
είναι επίπεδος. Για να εισέλθει όμως κανείς στην κοιλάδα πρέπει να ανέβει στα
2.000 μέτρα, περνώντας από τα χιονισμένα βουνά των οροσειρών Αλάι και Τιαν
Σαν. Κι όταν εγκαταλείψει τα βουνά, μπαίνει σε μια ομίχλη που καλύπτει μονίμως
τα χωριά της περιοχής. Αν η φύση προσφέρει στους κατοίκους αυτών των χωριών
μια είσοδο που προκαλεί δέος, παρέχει ταυτόχρονα στις κυβερνήσεις που τους
διοικούν ένα ισχυρό εργαλείο ελέγχου. Αυτά τα βουνά περικλείουν την πιο
ταραχώδη και πιο πυκνοκατοικημένη περιοχή της Κεντρικής Ασίας, επιτρέποντας
τον εύκολο έλεγχο της κυκλοφορίας.

Κατά μήκος…

… του Α373 είναι στημένα πολλά μπλόκα της αστυνομίας. Σε κάθε μπλόκο,
ουζμπέκοι αστυνομικοί οπλισμένοι με Καλάσνικωφ σταματούν αυτοκίνητα με
κριτήριο τον αριθμό κυκλοφορίας τους, που δείχνει και την προέλευσή τους. Αν
και οι έλεγχοι αυτοί αποσκοπούν θεωρητικά στην καταπολέμηση της ισλαμικής
τρομοκρατίας και του εμπορίου ναρκωτικών, στην πράξη έχουν μετατραπεί σε
εργαλείο εκβιασμού και δωροδοκίας. Τα τρία τελευταία χρόνια, οι ουζμπεκικές
αρχές καταστέλλουν κάθε μορφή ανεξάρτητης θρησκευτικής και πολιτικής έκφρασης.
Το καθεστώς του προέδρου Ισλάμ Καρίμοφ, ο οποίος βρίσκεται εδώ και 11 χρόνια
στην εξουσία, έχει κλείσει εκατοντάδες τζαμιά και έχει φυλακίσει χιλιάδες
ανθρώπους (οι εκτιμήσεις μιλούν για 7.000 με 10.000 άτομα), συχνά με μοναδική
αιτία το ότι προσευχήθηκαν σε λάθος μέρος.

Η επίσημη…

… δικαιολογία για τη στρατηγική αυτή είναι η καταπολέμηση των βίαιων
ισλαμικών εξεγέρσεων στην περιοχή, μαζί με το εμπόριο ναρκωτικών που τις
στηρίζει. Οι μαζικές συλλήψεις όμως, σε συνδυασμό με τον ασφυκτικό έλεγχο που
ασκεί η κυβέρνηση στα μέσα ενημέρωσης και στην οικονομία, οδηγούν στην
απομόνωση του πληθυσμού από τον υπόλοιπο κόσμο. Σιωπηρά αλλά σταθερά, οι
Ουζμπέκοι στρέφονται έτσι στις εξτρεμιστικές ισλαμικές οργανώσεις, βρίσκοντας
νομιμότητα στους αντιπάλους ενός παράνομου καθεστώτος. Η καταστολή διογκώνει
έτσι το πρόβλημα που υποτίθεται ότι θέλει να λύσει: η Κοιλάδα Φεργκανά της
Κεντρικής Ασίας είναι το πεδίο στρατολόγησης των επόμενων Ταλιμπάν. Και το
Ναμανγκάν, μια «μετασοβιετική» πόλη 340.000 κατοίκων, είναι το μέρος όπου
γεννήθηκε στις αρχές της δεκαετίας του ’90 το Ισλαμικό Κίνημα του
Ουζμπεκιστάν.

Το Κίνημα…

… αυτό, που υποστηρίζει την ανατροπή των κοσμικών κυβερνήσεων της Κεντρικής
Ασίας και επιδιώκει την επαναφορά της Σαρίας στην περιοχή, έχει τεθεί εκτός
νόμου σε πολλές χώρες. Οι ουζμπεκικές αρχές το κατηγορούν ότι είναι πίσω από
πέντε ανατινάξεις παγιδευμένων αυτοκινήτων το 1999 στην Τασκένδη, με στόχο τη
δολοφονία του προέδρου Καρίμοφ. Το Ισλαμικό Κίνημα του Ουζμπεκιστάν έλαβε
επίσης μέρος στον εμφύλιο πόλεμο της περιόδου 1992-97 στο Τατζικιστάν και
αναμείχθηκε σε απαγωγές και μεθοριακές αψιμαχίες στο Κιργιστάν. Η Ουάσιγκτον
το θεωρεί τρομοκρατική οργάνωση με δεσμούς με την Αλ-Κάιντα, και τον περασμένο
Οκτώβριο το συμπεριέλαβε στον κατάλογο των τρομοκρατικών οργανώσεων των οποίων
κατασχέθηκαν τα περιουσιακά στοιχεία.