ΓΙΩΡΓΟΣ ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ Αποτυχημένοι πρώην, πίσω από τις επιθέσεις

ΣΤΗΝ «ψυχολογική προκατάληψη» διαφόρων… πρώην, που είτε δεν είχαν
αποτελέσματα κατά τη θητεία τους είτε δεν έμειναν ικανοποιημένοι από τη
συνεργασία τους με την Ελλάδα, αποδίδει ο Γιώργος Παπανδρέου την εκπομπή του
CBS για την τρομοκρατία στην Ελλάδα. Διαβεβαιώνει ότι η συνεργασία με τους
Αμερικανούς για το θέμα αυτό είναι καλύτερη από ποτέ, γεγονός που έχουν
δηλώσει δημοσίως οι αρμόδιοι Αμερικανοί αξιωματούχοι, όπως ο ίδιος ο υπουργός
Εξωτερικών Κόλιν Πάουελ. Ο υπουργός Εξωτερικών, λίγο πριν αναχωρήσει με τον κ.
Σημίτη για τις Ηνωμένες Πολιτείες, αναφέρει ότι το θέμα της τρομοκρατίας τόσο
με τη διεθνή του διάσταση όσο και την εγχώρια (17Ν) θα συζητηθεί με τους
Αμερικανούς. Αλλά, λέει, «πρέπει να απενοχοποιήσουμε τη συζήτηση που κάνουμε
με την Αμερική και να κατανοήσουμε ότι μιλάμε σε μια ισότιμη βάση». Ο κ.
Παπανδρέου εκθέτει, τέλος, και τις ελληνικές θέσεις για την υπόθεση του
ευρωστρατού, όπως αυτές θα εκτεθούν στον Αμερικανό πρόεδρο.

ΕΡ. Στην εκπομπή-πρόκληση του CBS ο πρόεδρος της ελληνικής Βουλής
παρουσιάζεται συμπαθών της 17Ν, η ελληνική κυβέρνηση κατηγορείται ότι δεν
κάνει τίποτα, αν δεν υποθάλπει κιόλας την τρομοκρατία, ενώ από δική σας
συνέντευξη δεν μπήκε ούτε καν μία φράση. Με όλα αυτά να δημιουργούν
ερωτηματικά για τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2004. Τι γίνεται; Υπάρχει κάποιο
πρόβλημα στη συνεργασία με τους Αμερικανούς; Γιατί υπάρχουν αυτές οι οχλήσεις;

ΑΠ. Μπορώ να πω ότι η συνεργασία μας με τους Αμερικανούς είναι ίσως σήμερα
καλύτερη από ποτέ άλλοτε στα θέματα αυτά. Αυτό δεν είναι εκτίμηση δική μου,
είναι δημόσιες δηλώσεις των ίδιων των Αμερικανών, των ιθυνόντων ­ και πρόσφατα
βεβαίως του ίδιου του κ. Πάουελ.

Άρα εγώ, ως υπουργός Εξωτερικών, πρέπει κατ’ αρχήν να αξιολογήσω την επίσημη
στάση και τις επίσημες συζητήσεις και την επίσημη συνεργασία που έχουμε με τις
αρχές της Αμερικής, η οποία είναι και καλή και ουσιαστική και αναγνωρίζεται
και από τις δύο πλευρές. Και ισότιμη.

ΕΡ. Καλή, ή απλώς καλύτερη; Γιατί εν ενεργεία αξιωματούχοι των ΗΠΑ, αρμόδιοι
γι’ αυτά, λένε ότι βεβαίως είναι καλύτερη από το παρελθόν, αλλά δεν είναι στο
επίπεδο στο οποίο θα θέλαμε.

ΑΠ. Υπάρχουν δύο διαφορετικά θέματα. Ένα είναι η στενή πολιτική συνεργασία ­
και σε τεχνικό επίπεδο βεβαίως ­ που είναι πολύ καλή. Και η άλλη είναι η
συζήτηση, η οποία όμως είναι σε τελείως άλλο επίπεδο, πάνω στο εάν μπορεί να
βελτιωθεί η λειτουργία της Αντιτρομοκρατικής Υπηρεσίας. Αλλά νομίζω πως όλοι
μας στο ίδιο καζάνι βράζουμε.

Και μάλιστα μετά τα γεγονότα της 11ης Σεπτεμβρίου βλέπουμε ότι το θέμα της
τρομοκρατίας είναι ένα πολύπλοκο ζήτημα, όταν υπάρχουν πάντα εστίες που
εκτρέφουν κάπου στον κόσμο τέτοιου είδους λογικές.

Από εκεί και πέρα, στο παρελθόν και από διάφορα κέντρα, από διάφορους
ενδιαφερόμενους ή μη στην Αμερική, έχουν βγει εκπομπές όπως αυτή του CBS, οι
οποίες ούτε λίγο ούτε πολύ υπονοούν, αν δεν το λένε και ευθέως, ότι η Ελλάδα
είναι μια χώρα που υποθάλπει συνειδητά τρομοκράτες.

Αυτό είναι ένα όχι απλώς έωλο αλλά απαράδεκτο επιχείρημα. Είμαστε μια
δημοκρατική χώρα. Ποτέ δεν υπήρξε τέτοια λογική, ούτε δεχόμαστε να
εγκαλούμαστε ή να απολογούμαστε για κάτι τέτοια.

ΕΡ. Μπορείτε να γίνετε λίγο πιο σαφής σ’ αυτά τα διάφορα κέντρα; Εννοείτε
αμερικανικές υπηρεσίες, οικονομικά συμφέροντα;

ΑΠ. Εγώ δεν θεωρώ ότι αυτή τη στιγμή μιλάμε για κάτι το σκοτεινό και μυστήριο.
Έχουμε διάφορους ανθρώπους, οι οποίοι έχουν κατά τη διάρκεια της ζωής τους μια
εμπλοκή στο θέμα της Ελλάδας, σε κάποιες περιόδους όπου δεν είχαν σοβαρά
αποτελέσματα ή δεν είχαν ίσως την απαραίτητη συνεργασία που θεωρούσαν ότι
έπρεπε να υπάρχει. Ή υπήρχε ένα κλίμα τελείως διαφορετικό στη σχέση μας με τις
ΗΠΑ για άλλους λόγους. Όχι για το θέμα της τρομοκρατίας. Για άλλους λόγους,
σημαντικούς, αλλά συγκυριακούς της εποχής.

Αυτό, βεβαίως, έχει δημιουργήσει μια ψυχολογική τους προκατάληψη απέναντι στη
χώρα μας, την οποία αυτή τη στιγμή προσπαθούν να τεκμηριώσουν με τελείως
αδύναμα επιχειρήματα και χωρίς κανένα στοιχείο. Γι’ αυτό, νομίζω, ότι η
απόδειξη είναι η κραυγαλέα αντίθεση μεταξύ των δηλώσεων των ιθυνόντων και των
δηλώσεων κάποιων ιδιωτών, άσχετα αν κάποια στιγμή πέρασαν από τις υπηρεσίες.

Όμως, αυτό που νομίζω ότι έχει κατανοήσει πλήρως η αμερικανική διοίκηση, είναι
ότι η Ελλάδα είναι μια χώρα όχι μόνο δημοκρατική αλλά η οποία έχει η ίδια ως
προτεραιότητα την εξάρθρωση της τρομοκρατίας.

Άρα, είναι τελείως διαφορετικό να συζητάς με μια χώρα ισότιμα, να σέβεσαι τους
θεσμούς της και να λες «ωραία, για να δούμε πώς θα αντιμετωπίσουμε καλύτερα το
πρόβλημα. Εμείς έχουμε μια άποψη, εσείς μπορεί να έχετε μια άλλη, εν πάση
περιπτώσει θα συνεργαστούμε πάνω σ’ αυτό. Αλλά έχουμε έναν κοινό στόχο».

Αφετηριακά είναι διαφορετικό αυτό. Είναι άλλη βάση συνεργασίας από τη βάση που
κάποιοι θέτουν, όπως είναι ίσως αυτοί που μίλησαν στο CBS, ότι εδώ μιλάμε για
μια χώρα παρία, η οποία εκτρέφει την τρομοκρατία ή την αφήνει ή την καλύπτει ή
δεν ξέρω τι άλλο.

Αυτά ήταν και θέματα τα οποία είχα την ευκαιρία να τα πω και στη συνέντευξή
μου στο CBS. Φαίνεται όμως ότι δεν βρέθηκε καμία φράση που να τους ικανοποιεί
για να βάλουν ως επίσημη θέση της ελληνικής κυβέρνησης, κάτι το οποίο θεωρώ
απαράδεκτο για ένα μέσο ενημέρωσης αυτού του κύρους στην Αμερική, και βεβαίως
σαφώς υποβαθμίζει την αξία αυτής της εκπομπής διότι θα ήταν πολύ χρήσιμο να
ακουστεί και η επίσημη ελληνική θέση ακόμα και για λόγους αντικειμενικότητας
και για λόγους δεοντολογίας.

ΕΡ. Παρ’ όλα αυτά, εσείς πιστεύετε ότι το θέμα της 17 Νοέμβρη θα τεθεί σε
κάποιο επίπεδο κατά την επίσκεψη του Πρωθυπουργού στις ΗΠΑ;

ΑΠ. Όταν λέμε θα τεθεί, είναι σαν να είναι ένα θέμα το οποίο δεν έχει ποτέ
τεθεί ή στο οποίο δεν συνεργαζόμαστε.

Θα έλεγα το εξής: Ότι εμείς αυτή τη στιγμή έχουμε μια στενή συνεργασία με την
Αμερική, όχι μόνο για την 17 Νοέμβρη αλλά στο όλο θέμα της αντιμετώπισης της
τρομοκρατίας και διμερώς και πολυμερώς μέσα από την Ευρωπαϊκή Ένωση ή από το
ΝΑΤΟ ή από άλλους Διεθνείς Οργανισμούς στους οποίους συμμετέχουμε.

Άρα, το θέμα της τρομοκρατίας εν γένει θα συζητηθεί. Η συνεργασία μας για την
αντιμετώπιση της εγχώριας τρομοκρατίας επίσης θα συζητηθεί. Αλλά θα συζητηθεί
με ποια έννοια; Με τη θετική διάσταση ότι γίνονται προσπάθειες και αν υπάρχουν
κάποια θέματα στα οποία μπορούμε να ενδυναμώσουμε αυτή τη συνεργασία, μακάρι.
Αλλά νομίζω ότι είναι λογικό σε έναν τομέα στον οποίον συνεργαζόμαστε πια πολύ
στενά, να έχουμε τακτικές αξιολογήσεις σε ένα πολιτικό επίπεδο, το οποίο είναι
τελείως όμως διαφορετικό.

Δηλαδή, πρέπει να απενοχοποιήσουμε τη συζήτηση που κάνουμε με την Αμερική και
να κατανοήσουμε ότι μιλάμε σε μια ισότιμη βάση.

Το ότι εμείς, αυτή τη στιγμή, μπορεί να μην έχουμε ύστερα από κάποια χρόνια
βρει τους ενόχους γι’ αυτό το θέμα, πρώτα εμάς απασχολεί, δική μας είναι η
προτεραιότητα, δικός μας είναι ο στόχος.

ΕΥΡΩΣΤΡΑΤΟΣ

Βέτο όταν δεν λαμβάνονται υπόψη τα συμφέροντά μας

ΕΡ. Να περάσω σε ένα άλλο θέμα της ατζέντας. Το ζήτημα του ευρωστρατού. Είχαμε
καμία ένδειξη για το πού το πάει η ισπανική προεδρία ή πού το πάνε οι εταίροι,
διότι βεβαίως θα συζητηθεί με τον Πρόεδρο Μπους ή με τον κ. Πάουελ, αλλά οι
Αμερικανοί δεν είναι άμεσος παίκτης σε αυτή την ιστορία.

Κατ’ αρχήν έχουμε κάνει ένα σημαντικό βήμα. Η Ευρώπη έχει αποφασίσει να
προσχωρήσει στη δημιουργία ευρωπαϊκής ασφάλειας. Μιλάμε για έναν ευρωστρατό, ο
οποίος ουσιαστικά θα μετέχει σε κάποιες επιχειρήσεις κυρίως ανθρωπιστικής και
ειρηνευτικής φύσης σε τρίτες χώρες. Αλλά σε ό,τι αφορά μια σύγκρουση πάνω σε
θέματα συνόρων ή μία επιθετική απόφαση της Ευρώπης απέναντι στην Τουρκία,
νομίζω ότι δεν είναι μέσα στα πλαίσια των αποστολών που έχει αυτός ο στρατός.

ΕΡ. Η Άγκυρα, όμως, θέλει αυτό να το διασφαλίσει.

ΑΠ. Η Άγκυρα, μέσα από τις διαβουλεύσεις που έκανε, ουσιαστικά έθεσε τρία
ζητήματα, τα οποία δεν είχαν τεθεί. Το ένα ήταν η πλήρης συμμετοχή της στη
λήψη αποφάσεων όπου τελικά υιοθέτησε την ευρωπαϊκή θέση.

Τα δύο άλλα θέματα που έθεσε θα έλεγα ότι είναι κατ’ αρχην εχέγγυα μη επίθεσης
εναντίον της, καθώς και το ζήτημα της διευθέτησης διαφορών. Ότι δηλαδή πρέπει
με κάποιο τρόπο να διευθετούμε διαφορές μέσα σ’ αυτή τη συνεργασία.

Τυχαίνει έτσι κι αλλιώς αυτά τα δύο θέματα να είναι πολύ ψηλά στην ατζέντα της
Ελλάδας την τελευταία 20ετία.

Οπότε είπαμε στους Ευρωπαίους, ότι πρώτοι εμείς είμαστε έτοιμοι να συζητήσουμε
τέτοιου είδους θέματα, αλλά με σοβαρότητα και πρόθεση να τα βάλουμε σε μια
βάση ευρωπαϊκή, όχι περιπτωσιολογική όπως τίθενται στο χαρτί της Άγκυρας.

Όμως πάντα πρέπει οι αποφάσεις να λαμβάνουν υπόψη σοβαρά τα συμφέροντα της
χώρας μας και τις αρχές πάνω στις οποίες θεωρούμε όλα τα Βαλκάνια, όλη η
περιοχή μας εδώ πέρα και η Ευρώπη πρέπει να υιοθετήσει μια καλή γειτονία.

Στο μέτρο που έχει λειτουργήσει έτσι η Ευρώπη, σ’ αυτό το μέτρο έχει πετύχει.
Στο μέτρο που δεν έχει λειτουργήσει, έχει να αντιμετωπίσει το ελληνικό βέτο
και θα το αντιμετωπίζει.

ΕΡ. Πάμε με μια αντιπρόταση για να διαπραγματευτούμε με τους Αμερικανούς.

ΑΠ. Θα έχουμε την ευκαιρία να εξηγήσουμε τη θέση μας, και είναι πολύ σημαντικό
να συμβάλλει και η Αμερική στη διαμόρφωση θετικού κλίματος.

Και θέλω εδώ με την ευκαιρία να τονίσω ότι είμαστε ισχυροί και ασφαλείς και
μπορούμε να συζητούμε για διμερή και διεθνή θέματα με τους συμμάχους μας, όπως
οι ΗΠΑ. Με τις ΗΠΑ υπάρχει προσέγγιση απόψεων σε πολλά θέματα διεθνούς
ενδιαφέροντος, αλλά και σε κάποια άλλα σχετικά διαφοροποιημένη αντίληψη. Το
σημαντικό είναι ότι μπορούμε να συζητούμε σε ισότιμη βάση, καθαρά και
εποικοδομητικά, όπως και να μπορούν να καταλαβαίνουν τις ευαισθησίες μας.
Επειδή υπήρξε όλη αυτή η συζήτηση στα ΜΜΕ περί συνόρων και αμφισβήτησης
συνόρων από τους Αμερικανούς, θέλω να πω ότι δεν υπάρχει κανενός τέτοιου
είδους θέμα. Τα σύνορά μας είναι εγγυημένα και η κυβέρνηση μπορεί να εγγυηθεί
την ασφάλεια των συνόρων. Πρέπει ως λαός να αισθανόμαστε ασφαλείς.