Εμφανείς και αφανείς

Εντάξει. Εννοείται ότι (και) το 2001 ήταν η χρονιά του Κεντέρη και των άλλων
παιδιών του στίβου κι ότι, αν έπρεπε να κρατήσουμε μία και μόνη εικόνα, αυτή
θα ήταν ο καλπασμός του Έλληνα αθλητή στον τελικό του διακοσιαριού στο
Έντμοντον κι ο τρόπος που περνούσε, σαν σταματημένους, τους αντιπάλους του
(και μπορεί στους αντιπάλους να μην υπήρχαν ο Τσόνσον κι ο Γκριν, αλλά δεν
έπαυε να είναι τελικός Παγκοσμίου Πρωταθλήματος). Το αυτονόητο μέγεθος αυτής
της επιτυχίας δεν το καθιστά πάντως αναγκαστικά το μόνο γεγονός που θα θυμάται
όποιος φίλαθλος ψάχνει το ωραίο και το αληθινό. Δίπλα στις εμφανείς διακρίσεις
υπάρχουν, σε μια αθλητική χρονιά που δεν ήταν ιδιαίτερα λαμπρή, διακριτικότερα
επιτεύγματα – αλλά, βέβαια, και βυθίσεις.

Αίφνης, σε μια μέτρια σεζόν για το παγκόσμιο ποδόσφαιρο, οι εύκολοι προβολείς
θα στρέφονταν σε παίκτες σαν τον Ζιντάν (για τη μεταγραφή που έκανε) και τον
Έφενμπεργκ (για τα κύπελλα που σήκωσε) – άντε, στην καλύτερη περίπτωση, και
στον ασταμάτητο Όουεν -, ενώ από ομάδες θα μνημονεύονταν η Γαλλία των ρεκόρ
και η Μπάγερν των τίτλων – άντε και η Ρεάλ της υπαρκτής αλλά σποραδικής
μαγείας.

Φίλαθλοι σαν κι εμάς σκέφτονται όμως και παίκτες σαν τον Αλέξη Αλεξανδρή και
τον Μακ Μάναμαν (που αρχίζουν κάθε χρονιά σαν αναπληρωματικοί και καταλήγουν
να βγάζουν πάντα τα κάστανα από τη φωτιά), σαν τον Ολιζαντέμπε (της Εθνικής
Πολωνίας, όχι του Παναθηναϊκού, που θαρρείς και ντρέπεται για το ταλέντον
του), προπονητές σαν τον γερο-έφηβο Μπόμπι Ρόμπσον, ομάδες σαν τη Γαλατασαράι
(για την ποιοτική παγίωση μέσα απ’ την ανανέωση), τη Λα Κορούνια (για την
ουσιαστική ομαδικότητα), την Ιρλανδία (για το αδάμαστο πείσμα). Κοινό τους
στοιχείο η αγάπη στην μπάλα κι όχι στα λόγια, το ήθος, η υπηρέτηση ενός
αθλητικού ιδεώδους, μιας προσωπικής η ομαδικής αξιοπρέπειας, η υπερίσχυση,
τελικά, έναντι πολλών μεγαλόσχημων και ακριβοπληρωμένων βεντετών του
αθλητισμού. Για τους ίδιους, αλλά, επιπλέον, και για καθαρά αισθητικούς
λόγους, οι ποδοσφαιρικές εικόνες που μένουν είναι οι δυο γκολάρες του
παγκοσμίως άγνωστου Γκοβού της Λυών εναντίον της Μπάγερν, η απίστευτη εξέλιξη
του τελικού του Κυπέλλου Ουέφα μεταξύ Λίβερπουλ και Αλαβές και, στα δικά μας,
η φωτοβολίδα του Λουτσιάνο στον ημιτελικό του Κυπέλλου με τον Παναθηναϊκό,
αλλά και τα γκολ-μαχαιρές του ΠΑΟΚ στον τελικό της ίδιας διοργάνωσης. Μόνο
ίσως φως στο τέλμα του ποδοσφαίρου μας (αλήθεια τι απέγινε η κάθαρση;), η
άφιξη δυο σοβαρών ανθρώπων, του Σάντος και του Ρεχάγκελ.

Στον διεθνή χώρο, θα δούμε σύντομα αν το επερχόμενο Παγκόσμιο Κύπελλο θα
μπορέσει ν’ ανακόψει την τριπλή απειλή του υπερκορεσμού, του ντόπινγκ και της
εμπορευματοποίησης.

Σε άλλους χώρους ξεχώρισαν η μάχη της Φεοφάνοβα με την Ντραγκίλα (αλλά και η
ομορφιά της Γκριγκόριεβα) στο επί κοντώ, η ανάρρηση του νεώτατου Χίουιτ και
της αναστημένης Καπριάτι στην κορυφή του παγκόσμιου τένις (αλλά και η απίθανη
νίκη του Ιβανίσεβιτς στο Γουίμπλεντον), η δύσκολη μα δίκαια επάνοδος των
γιουγκοσλαβικών αλεπούδων στον θρόνο του ευρωπαϊκού μπάσκετ (αλλά και τα
ξεσπάσματα παικτών σαν το Νοβίτσκι και τον Γκασόλ), οι τέσσερις συνεχόμενες
νίκες της εθνικής μας του βόλεϊ επί της Ρωσίας. Στα ευχάριστα για τον ελληνικό
αθλητισμό και η νέα γενιά γυμναστών σαν τον Βλάση Μάρα, το χειροκρότημα του
Ντουμπρόβνικ στον ηττημένο του τελικού του πόλο Ολυμπιακό και στον καλύτερο
παίκτη της διοργάνωσης Παπαθεοδώρου, η αίσθηση ότι κάτι κινείται, μετά από
δεκαετίες, στο τένις και στην κολύμβηση.

Όμως, στα μάτια μου, τον τόνο στο 2001, έναν τόνο κάπως ρετρό και πάντως
αρκετά πικρό, δίνουν τρεις ιστορίες, λιγότερο ή περισσότερο αέναης επιστροφής.
Ο Μπόρα Μιλουτίνοβιτς οδήγησε την έκτη διαφορετική ομάδα του, την Κίνα, σε
τελικούς Παγκοσμίου Κυπέλλου, ακολουθώντας πάντα την ίδια συνταγή της
απομάκρυνσης από τα φώτα της δημοσιότητας, της εξαφάνισης αλλά και ενσωμάτωσης
σε μια χώρα χαμένη στα πέρατα του κόσμου, της πίστης στους παίκτες του μόνο
και μόνο γιατί δεν καλούνται να κάνουν τίποτα άλλο από το να παίξουν. Ο Μάικλ
Τζόρνταν ξανακατέβηκε στο παρκέ, αλλά και στη γη, θαρρείς μονάχα για ν’
αποδείξει πόσο σπουδαία ιδιότητα είναι για έναν αθλητή – ιδίως για έναν μεγάλο
αθλητή – να ξέρει να σταματάει στην ώρα του. Και η Τατιάνα Έντκβιστ –
Ναροζιλένκο γκρέμισε τις κατακτήσεις χρόνων (και τη σπουδαιότερη που υπάρχει:
την αγάπη όλων των ανθρώπων του αθλητισμού), γιατί ξέχασε την ύπαρξη και τη
δύναμη της ύβρεως. Ιδίως στον αθλητισμό δεν μπορείς να μένεις συνέχεια στην
κορυφή και, ιδίως στον αθλητισμό, το μέσον έχει τουλάχιστον ίση αξία με το
αποτέλεσμα.