Κήτος γίγας στο Ιόνιο

Είναι πλάσματα-γίγαντες. Ζουν σε μεγάλα βάθη και χρειάζονται ακόμη και 2
τόνους τροφή την ημέρα. Για να την εξασφαλίσουν, βουτούν σε βάθος μεγαλύτερο
των 300 μέτρων. Τα τεράστια θηλαστικά των θαλασσών δεν συναντώνται μόνο στους
ωκεανούς. Το δεύτερο μεγαλύτερο ζώο του πλανήτη, η πτεροφάλαινα, είναι μόνιμος
κάτοικος στα ελληνικά πελάγη και δείχνει ιδιαίτερη προτίμηση στο Ιόνιο. Την
ίδια στιγμή, ο πληθυσμός των φυσητήρων, των κητωδών που φτάνουν τους 57 τόνους
και κατοικούν στο Αιγαίο, είναι ο μεγαλύτερος της Μεσογείου.

Πτεροφάλαινες, φυσητήρες, ο καρχαρίας προσκυνητής, ο λευκός καρχαρίας και οι
ζιφιοί είναι οι μεγαλύτεροι οργανισμοί που ζουν στα ελληνικά πελάγη. Κυρίαρχη
σε όγκο και σε μήκος, η μεσογειακή πτεροφάλαινα συγκεντρώνεται στη θαλάσσια
περιοχή που ξεκινά από την Κέρκυρα και φτάνει έως και την Κεφαλονιά, ενώ
σπανιότερα εμφανίζεται στο εσωτερικό Ιόνιο και μόνο μία φορά έχει παρατηρηθεί
ομάδα πτεροφαλαινών στον Σαρωνικό. Ο πληθυσμός που συναντάται στη Μεσόγειο
διαφέρει γενετικά με εκείνον που βρίσκεται στα νερά του Ατλαντικού Ωκεανού.
Πρόκειται δηλαδή για έναν καθαρά μεσογειακό πληθυσμό.

Η όψη της και μόνο προκαλεί φόβο, όπως επισημαίνει όμως ο κ. Αλέξανδρος
Φραντής, δρ Βιολογικής Ωκεανογραφίας και διευθυντής στο Ινστιτούτο «Πέλαγος»,
είναι ιδιαίτερα ειρηνική και φιλική προς τον άνθρωπο. «Τα κριλ, οργανισμοί που
μοιάζουν με μικρές γαρίδες, είναι η τροφή της. Για να ζήσει τρέφεται τους έξι
από τους 12 μήνες καθώς τους υπόλοιπους βρίσκεται σε περίοδο αναπαραγωγής.
Χρειάζεται τουλάχιστον 330 τόνους τροφής σε αυτό το διάστημα, καθώς το δικό
της βάρος μπορεί να φτάσει ακόμη και τους 75 τόνους στα θηλυκά», περιγράφει ο
ίδιος.

Σε αντίθεση με τις πτεροφάλαινες, οι τεράστιοι φυσητήρες είναι κήτη ιδιαίτερα
κοινωνικά, που ζουν κατά μήκος του τόξου του Αιγαίου. Η συγκέντρωσή τους στο
ελληνικό πέλαγος είναι η μεγαλύτερη που παρατηρείται στη Μεσόγειο. Μόνο το
Ινστιτούτο Θαλάσσιας Βιολογίας της Κρήτης (ΙΘΑΒΙΚ) γνωρίζει έναν προς έναν
τουλάχιστον 53 από αυτούς στη νότια πλευρά του νησιού. Οι κοινωνίες των
φυσητήρων είναι μητριαρχικές. Τα αρσενικά, όταν ωριμάζουν, φεύγουν από την
ομάδα και ακολουθούν… βίο μοναχικό. Εντούτοις, στην Ελλάδα παρατηρείται το
μοναδικό φαινόμενο, όπου ομάδες και αρσενικά συνυπάρχουν καθ’ όλη τη διάρκεια
του χρόνου.

Τα καλαμάρια είναι η αποκλειστική τροφή των φυσητήρων. «Τα συγκεκριμένα
καλαμάρια ζουν μεσοπέλαγα σε βάθος από 500 έως και 2.500 μέτρα και έχουν μήκος
1,5 μέτρο. Για να τα βρουν, οι φυσητήρες αναγκάζονται να κάνουν ακόμη και
είκοσι καταδύσεις την ημέρα σε βάθος 1.000 μέτρων, ώστε να εξασφαλίσουν τον
έναν τόνο τροφής που χρειάζονται ημερησίως», λέει ο κ. Φραντζής.

Το τόξο του Αιγαίου, η προτίμηση στα καλαμάρια και οι βουτιές σε μεγάλα βάθη,
είναι κοινά χαρακτηριστικά και στους ζιφιούς, οι οποίοι όμως είναι πολύ
μικρότεροι τόσο σε μήκος όσο και σε βάρος από τους φυσητήρες και ιδιαίτερα…
ντροπαλοί. «Είναι πολύ δύσκολο να τους παρατηρήσει κανείς, καθώς δεν
πλησιάζουν τα σκάφη, όπως άλλα κητώδη. Θα έλεγε κανείς πάντως ότι μοιάζουν με
πολύ μεγάλα δελφίνια. Στη χώρα μας έχουν καταγραφεί οι περισσότερες
παρατηρήσεις ζιφιών στη Μεσόγειο και όχι μόνο».

Ακίνδυνα τα σαγόνια του καρχαρία προσκυνητή

Η εικόνα του με το τεράστιο ανοιχτό στόμα είναι εντυπωσιακή. Ο καρχαρίας
προσκυνητής είναι μόνο στο… όνομα καρχαρίας, αφού είναι εντελώς ακίνδυνος
για τον άνθρωπο. Στα σαγόνια του δεν αιχμαλωτίζει παρά μόνο μικρά ψάρια,
γαρίδες και πλαγκτόν.

Σε αντίθεση με τους φυσητήρες, τα θηλυκά είναι μεγαλύτερα από τα αρσενικά και
φτάνουν τα 8-9 μέτρα μήκος. Αν και μπορεί να βρεθούν σε διάφορα μέρη των
ελληνικών θαλασσών, φαίνεται να προτιμούν την ηπειρωτική υφαλοκρηπίδα.

Ο λευκός καρχαρίας

Μπορεί να μην είναι πολλοί αυτοί που ζουν στη Μεσόγειο και στα ελληνικά νερά,
σίγουρα όμως είναι οι πιο επικίνδυνοι.

Οι λευκοί καρχαρίες συγκαταλέγονται ανάμεσα στα δύο πιο επικίνδυνα ζώα του
είδους. Είναι σαρκοφάγοι και προτιμούν τα κητώδη, τις φώκιες, τα μεγάλα ψάρια,
ακόμη και πουλιά.

Παρά το γεγονός ότι έχουν επιτεθεί σε ανθρώπους – έχουν καταγραφεί 4 επιθέσεις
στην Ελλάδα – δεν δείχνουν ούτε να το επιδιώκουν ούτε να το απολαμβάνουν.

Ζώο μοναχικό, όπως λέει ο κ. Φραντζής, αν και κινείται με ταχύτητα 3 κόμβων
την ώρα, όταν κυνηγά την τροφή του μπορεί να φτάσει και τους 15 κόμβους.

Καλαμάρι με πλοκάμια που φτάνουν τα 10 μέτρα μήκος!

Ένα γιγάντιο καλαμάρι κάνει τους θρύλους για τα θαλάσσια τέρατα να μοιάζουν
πιο αληθινοί από ποτέ! Μόνο τα πλοκάμια του έχουν μήκος 10 μέτρα και είναι το
μεγαλύτερο ζωντανό καλαμάρι που έχουν δει ποτέ οι επιστήμονες, οι οποίοι
πιστεύουν τώρα ότι πρόκειται για ξεχωριστό είδος.

«Βρισκόταν εκεί μπροστά μας, περίπου 3,5 μέτρα πάνω από τον πυθμένα. Έσερνε
αργά τα πλοκάμια του, τα οποία ήταν πολύ μακριά, λεπτά σαν κλωστές, περίπου
δέκα φορές το μήκος του σώματός του. Μας κοίταζε, λες και το υποβρύχιο
«Άλβιν», όπου βρισκόμασταν, ήταν απλώς άλλο ένα θαλάσσιο κήτος που έπλεε στον
βυθό.

Το φωτογραφίζαμε και το βιντεοσκοπούσαμε περίπου δέκα λεπτά», περιγράφει ο
καθηγητής της Ωκεανογραφίας στο Πανεπιστήμιο του Τέξας, Ουίλιαμ Σάγκερ.

Σύμφωνα με τους επιστήμονες, το καλαμάρι-γίγας κρατά το σώμα του σε κατακόρυφη
θέση και σέρνει πίσω τα πλοκάμια του, τα οποία είναι συνδεδεμένα με το κυρίως
σώμα μ’ έναν τρόπο διαφορετικό από τα γνωστά έως σήμερα καλαμάρια. Τα «πόδια»
του έχουν την ικανότητα να κολλάνε (αγκυλώνουν) όπου ακουμπούν.

Τα λόγια του Μάικλ Βεκιόνε, βιολόγου στο Εθνικό Μουσείο Φυσικής Ιστορίας της
Ουάσιγκτον, είναι χαρακτηριστικά: «Το γεγονός ότι ένα τόσο εντυπωσιακό ζώο
είναι κοινό στο υποθαλάσσιο οικοσύστημα – ένα από τα μεγαλύτερα οικοσυστήματα
του κόσμου – και εντούτοις δεν έχει ποτέ πιαστεί και μελετηθεί αποδεικνύει το
μέγεθος της άγνοιάς μας για τους οργανισμούς που ζουν στα βάθη των ωκεανών».

LINKS:

* http: //www.nature.com/nsu

* http: //www.thetimes.co.uk