Διαστάσεις Σαγήνη, η υπέρτατη μορφή εξουσίας

Άσκηση γοητείας (το σκίτσο από τους «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς»)

«Ύστερα από ένα δείπνο όπου κάθησα δίπλα στον Γλάδστωνα, σκέφτηκα πως ήταν ο
πιο έξυπνος άνδρας στην Αγγλία. Όταν κάθησα όμως δίπλα στον Ντισραέλι,
σκέφτηκα πως ήμουν η πιο έξυπνη γυναίκα στην Αγγλία».

Ο Μπέντζαμιν Ντισραέλι ήταν ένας από τους μεγαλύτερους σαγηνευτές της
Ιστορίας, όπως μπορεί, μεταξύ άλλων, να βεβαιώσει και η Αγγλίδα πριγκίπισσα
που έγραψε την παραπάνω φράση. Ο Βρετανός πολιτικός και μυθιστοριογράφος
κατάλαβε αρκετά νωρίς ότι αν ασκούσε τη γοητεία του σε κάθε περίσταση, αν
προσπαθούσε να μιλά λιγότερο και να ακούει περισσότερο, μόνο κερδισμένος θα
μπορούσε να βγει. Και εφάρμοσε αυτήν τη συνταγή σε όλη του τη ζωή,
καταφέρνοντας να κατακτήσει ακόμη και τη βασίλισσα Βικτωρία. Διέψευσε έτσι δύο
μύθους: ότι η σαγήνη έχει πρωτίστως σεξουαλικό χαρακτήρα και ότι οι μεγάλοι
σαγηνευτές δεν γίνονται, αλλά γεννιούνται.

Από την Κλεοπάτρα μέχρι την Παμέλα Χάριμαν, και από τον Δον Ζουαν μέχρι τον
Τζων Κέννεντυ και τον Μπιλ Κλίντον, η Ιστορία έχει γνωρίσει πολλούς
επιτυχημένους σαγηνευτές. Εραστές γοητεύουν παρθένες, αυλικοί γοητεύουν άλλους
αυλικούς, καλλιτέχνες γοητεύουν το κοινό τους, επιχειρηματίες γοητεύουν τους
πελάτες τους, διαφημιστές γοητεύουν την κοινή γνώμη και πολιτικοί γοητεύουν
ολόκληρο το έθνος. Η μέθοδος του καθενός είναι διαφορετική. Αλλά ο στόχος
είναι ίδιος: η κατάκτηση αυτού του γλυκού καρπού που λέγεται εξουσία.

Ο δρόμος αυτός έχει πολλά στάδια, γράφει στους «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς» ο
Ρόμπερτ Γκρην, συγγραφέας του βιβλίου «Η Τέχνη της Σαγήνης» (εκδ. Profile). Το
πρώτο είναι να αναγνωρίσεις ότι θέλεις την εξουσία με όλο σου το είναι και να
ξεπεράσεις κάθε τύψη και κάθε ενδοιασμό που μπορείς να έχεις γύρω από την
άσκηση γοητείας. Στο κάτω-κάτω, ασκείς κοινωνικό έργο. Οι άνθρωποι
καταπιέζονται από την ανάγκη να είναι πάντα υπεύθυνοι και λογικοί, αλλά στην
πραγματικότητα όλοι αναζητούν μια περιπέτεια, μια συγκίνηση, κάποιον να τους
παρασύρει, να τους σαγηνεύσει, να τους παραμυθιάσει. Άσε λοιπόν τον άλλο να
μιλήσει, να εξομολογηθεί, να ξεσπάσει: με τον τρόπο αυτό, αφενός του
προσφέρεις ευχαρίστηση και αφετέρου αποσπάς πολύτιμες πληροφορίες. Αν πρέπει
να παρέμβεις, κάνε τα λόγια σου να ακουστούν σαν μουσική στ’ αυτιά του
συνομιλητή-θηράματός σου. Με τις εκφράσεις σου, με τις λέξεις και με τις
χειρονομίες σου, δώσε την εντύπωση ότι είσαι ένας χαρισματικός άνθρωπος
(παρόλο που κατά πάσα πιθανότητα δεν είσαι). Και, προς Θεού, μην ερωτευθείς:
θα τα χαλάσεις όλα.

Πότε-πότε θα πρέπει βέβαια να αποσύρεις για λίγο τα συναισθήματά σου, ή
τουλάχιστον να εξαφανίζεσαι για ένα διάστημα. Η φιλαρέσκεια, λέει ο Γκρην,
είναι το πρώτο όπλο του σαγηνευτή. Από την Αυτοκράτειρα Ιωσηφίνα μέχρι τον
Φρόυντ και τον Άντυ Γουώρχολ, όλοι οι μεγάλοι φιλάρεσκοι της Ιστορίας άσκησαν
τη γοητεία τους υποδυόμενοι τους απόμακρους και αδιάφορους. Είναι εύκολο και
αποτελεσματικό: οι άλλοι κάνουν όλη τη δουλειά, κι εσύ κρατάς την εξουσία.