Φώτα, στολίδια κι απέραντη θλίψη

Οι Αϊ-Βασίληδες χτυπούν τα κουδουνάκια τους και τα φώτα λαμπυρίζουν, αλλά η
Νέα Υόρκη είναι τελείως αλλιώτικη αυτά τα Χριστούγεννα.

Ν.Υ. 2001. Χριστουγεννιάτικο δένδρο στον τόπο όπου βρισκόταν το Γουόρλντ Τρέιντ Σέντερ

«Τα Χριστούγεννα δεν μοιάζουν με Χριστούγεννα χωρίς δώρα», έλεγε ο Τζο Μαρς
στο κλασικό αμερικανικό μυθιστόρημα «Μικρές Κυρίες». Αυτά τα Χριστούγεννα δεν
μοιάζουν με οποιαδήποτε άλλα Χριστούγεννα στη Νέα Υόρκη. Για πολλούς, ακόμα
και τουρίστες, το Μανχάταν τον Δεκέμβριο ήταν πάντα το επίκεντρο αυτών των
χαρμόσυνων ημερών, από το Ροκφέλερ Σέντερ μέχρι τις βιτρίνες της Πέμπτης
Λεωφόρου και τα πολυκαταστήματα του Μέισις.

Φέτος η ατμόσφαιρα είναι διαφορετική, μετά τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου
στην καρδιά της πόλης. Όχι πως υπάρχουν εμφανείς ενδείξεις πένθους ή θλίψης.
Τα φώτα, τα πλήθη, τα στολίδια είναι και φέτος στη θέση τους, όπως κάθε χρόνο.
Η διαφορά βρίσκεται στις μικρές ανεπαίσθητες λεπτομέρειες.

Αυτά τα Χριστούγεννα στη Νέα Υόρκη είναι φτωχότερα, τόσο οικονομικά όσο και
ψυχικά. Μετά την πτώση των δίδυμων πύργων, τουλάχιστον 79.000 θέσεις εργασίας
χάθηκαν στην πληγωμένη πόλη. Μπορεί κανείς να δει τα πρόσωπα των ανέργων στα
πεζοδρόμια, μπορεί να παρατηρήσει την απελπιστική απουσία πελατών στις ακριβές
μπουτίκ και τα πολυκαταστήματα ­ τα πλήθη τώρα προτιμούν να συνωστίζονται σε
υπαίθριες αγορές και φτηνοκαταστήματα «ό,τι πάρεις ένα δολάριο». Τα ενοίκια,
σε αυτή την πάλαι ποτέ πανάκριβη πόλη, έχουν κατρακυλήσει 18%.

Οι φήμες

Σήμερα, οι «τόνοι» μοιάζουν να έχουν χαμηλώσει και ακόμα και οι πιο
εγωκεντρικοί Νεοϋορκέζοι αγοράζουν, δίνουν, πίνουν και τρώνε πιο συγκρατημένα,
σαν να έχουν επίγνωση ­ για πρώτη φορά φέτος ­ πως υπάρχουν πολλές οικογένειες
που δεν θα στρώσουν χριστουγεννιάτικο τραπέζι. Έτσι, μοιραία, αυτά τα
Χριστούγεννα είναι πιο «εσωτερικά», πιο ήσυχα. Τα πλήθη που χοροπηδούν έξω από
το Ροκφέλερ Σέντερ είναι κυρίως τουρίστες, ξένοι, επισκέπτες από άλλες πόλεις.
Μπορεί οι Νεοϋορκέζοι να μην περιφέρονται πια σαν να πηγαίνουν σε κηδεία, αλλά
πάντως δείχνουν σκεπτικοί και προβληματισμένοι. Όπως σε κάθε χώρα που
βρίσκεται σε πόλεμο, οι φήμες περισσεύουν: Μην πάτε στο εμπορικό κέντρο στο
τέλος του Ραμαζανιού. Αποφύγετε το Μπρόντγουεϊ. Οι Μουσουλμάνοι εγκαταλείπουν
την πόλη. Θα χτυπήσουν το υδραγωγείο. Μα ύστερα, πάλι, η πραγματικότητα
έρχεται να διαψεύσει τις φήμες. Βέβαια, οι απορίες παραμένουν: Ανοίγεις ακόμα
τα γράμματά σου; Μην αφήνεις να τα ανοίγουν τα παιδιά. Κάτι έχει χαθεί αυτά τα
Χριστούγεννα: η παροιμιώδης αμερικανική παιδική αφέλεια σαν να μην υπάρχει
πια. Υπάρχει μπόλικη φτώχεια στις εφημερίδες ­ και δεν πρόκειται για τη
συνηθισμένη χριστουγεννιάτικη φτώχεια που πάντα τέτοιες ημέρες βγαίνει στους
αμερικανικούς δρόμους.