Παγωνιά και στην οικονομία…

Οι φωτιές στους δρόμους της ξεσηκωμένης από τη φτώχεια Αργεντινής δεν θα
φαίνονταν παλαιότερα ούτε έως τις ΗΠΑ ­ σήμερα, μέσω της «παγκοσμιοποιημένης»
ενημέρωσης, φαίνονται καθαρά έως και την Αθήνα. Ουδείς, δε, μπορεί να
σκέπτεται πια, ότι πρόκειται για «εξωτικές» εικόνες από την άλλη άκρη του
κόσμου μας…

Σίγουρα, πάντως, δεν το σκέπτεται κανείς στο οικονομικό επιτελείο της
κυβέρνησης, όπου τα σενάρια για την εξέλιξη της οικονομικής κατάστασης
γίνονται όλο και πιο απαισιόδοξα, λόγω κυρίως της διεθνούς συγκυρίας. Οι φόβοι
για ένα «χρηματιστηριακό ντόμινο», με ­ τυχαία, αλλά σημαντική ­ αιτία την
Αργεντινή, συνδυάζονται με τις ανησυχίες για μία «ελεγχόμενη» μεν, αλλά
σίγουρα ανεπιθύμητη άνοδο στις τιμές των καυσίμων, που θα μπορούσαν να
πυροδοτήσουν και πάλι τον πληθωρισμό στη χώρα μας.

Παράλληλα, υπάρχουν κορυφαία στελέχη του ΠΑΣΟΚ, όπως ο κ. Θ. Πάγκαλος, τα
οποία έχουν ανοικτά εκφράσει εκτιμήσεις για κύμα ανατιμήσεων με αφορμή την
έναρξη των συναλλαγών με το ευρώ. Είναι χαρακτηριστικό ότι ο πρώην υπουργός
μίλησε για αύξηση του πληθωρισμού κατά μία ποσοστιαία μονάδα.

Πέραν όλων των άλλων, εκφράζονται και εκτιμήσεις για χειροτέρευση του
εμπορικού ισοζυγίου μέσα στην επόμενη χρονιά, καθώς το μεγαλύτερο κομμάτι των
ελληνικών εξαγωγών χαρακτηρίζεται ως «υψηλής εισοδηματικής ελαστικότητας»,
πράγμα που καθιστά ευάλωτα τα ελληνικά προϊόντα στις «προνομιακές» ευρωπαϊκές
αγορές, που έχουν ήδη πληγεί από τη γενικότερη ύφεση.

Ανάλογα φαινόμενα παρατηρούνται και στη χώρα μας: ήδη, κορυφαία κυβερνητικά
στελέχη απέδωσαν την πρόσφατη μείωση του πληθωρισμού όχι τόσο στη μείωση των
τιμών των καυσίμων (η οποία πάντως είναι πολύ μεγάλη σε ετήσια βάση) όσο στην
ύφεση που έχει κάνει την εμφάνισή της στην πραγματική οικονομία. Είναι
χαρακτηριστικό ότι οι περισσότερες από τις μεγάλες επιχειρήσεις της χώρας
έχουν προχωρήσει σε δραστικές μειώσεις των προϋπολογισμών τους, ειδικά στα
«ελαστικά» κονδύλια, όπως για παράδειγμα είναι οι διαφημίσεις. Ωστόσο, αρκετές
επιχειρήσεις έχουν ήδη προγραμματίσει και σημαντικές μειώσεις των επενδυτικών
τους προγραμμάτων για το 2002. «Τα ανοίγματα που έγιναν μετά την άνοιξη του
Χρηματιστηρίου, το ’99, ανήκουν σήμερα στο παρελθόν», είναι η κοινή
συνισταμένη των στελεχών της αγοράς. Είναι σημαντικό ότι αρκετές επιχειρήσεις
πιέζονται έντονα σήμερα από τις Τράπεζες, λόγω των μετοχοδανείων που είχαν
λάβει εκείνη τη «χρυσή περίοδο» του Χρηματιστηρίου.

Την ίδια στιγμή, οι περίφημες διαρθρωτικές αλλαγές καρκινοβατούν για άλλη μία
φορά: εκτός από την Ολυμπιακή Αεροπορία, της οποίας… αγνοείται η τύχη,
υπάρχει τώρα και η εμπλοκή στην υπόθεση των Ναυπηγείων του Σκαραμαγκά, που θα
μπορούσε να έχει αρνητικές επιπτώσεις και στην υπόθεση της εξαγοράς της ΕΤΒΑ
από την Πειραιώς. Η αρνητική εξέλιξη στις διαρθρωτικές αλλαγές εξηγείται, σε
μεγάλο βαθμό, από τη δυσμενή συγκυρία στους περισσότερους κλάδους της διεθνούς
οικονομίας, αλλά δεν λείπουν μέσα στην κυβέρνηση και οι φωνές που μιλούν για
«υπεραισιόδοξες» προεξοφλήσεις της ολοκλήρωσης διαρθρωτικών αλλαγών, που δεν
επαληθεύονται.

Τώρα, στο οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης περιμένουν μία κίνηση «ανάλογη
της ανακοίνωσης της συγχώνευσης Εθνικής και Alpha», προκειμένου να πετύχουν
αναστροφή του οικονομικού κλίματος, που γίνεται και πάλι δυσμενές. «Αυτός ο
χειμώνας θα είναι, ούτως ή άλλως, δύσκολος και αν υπάρξει αύξηση της ανεργίας,
τότε ενδέχεται να υπάρξει δραματική στροφή και στις διαθέσεις του εκλογικού
σώματος», σημειώνουν κυβερνητικά στελέχη.

Η κυβέρνηση αναγκάστηκε πριν από ένα μήνα να αποδεχθεί τη σύνδεση της
φορολογίας των επιχειρήσεων με την απασχόληση, δέχθηκε μείωση της φορολογίας
για τις επιχειρήσεις που αυξάνουν την απασχόληση, πράγμα που δεν αποδεχόταν
έως το συνέδριο του ΠΑΣΟΚ, αλλά δεν προχώρησε προς το παρόν στη
συγκεκριμενοποίηση των όρων για αυτήν τη μείωση της φορολογίας. Έτσι, οι
ενδιαφερόμενες επιχειρήσεις «πάγωσαν» προς το παρόν και τις όποιες κινήσεις τους.