Η Εκκλησία χτίζει ξενοδοχεία, πολυκατοικίες και γκαράζ!

Στην ανέγερση νέων ακινήτων αλλά και στην αξιοποίηση των παλαιών στρέφει πλέον
το ενδιαφέρον της η Εκκλησία. Ύστερα από συνεχείς συσκέψεις και συζητήσεις, η
οικονομική υπηρεσία επέλεξε τη «σίγουρη λύση των ακινήτων» προσδοκώντας ότι
έτσι θα αυξήσει σημαντικά τα κέρδη της. Ήδη έχει αποφασίσει την ανέγερση
τεσσάρων ξενοδοχειακών μονάδων, αλλά και οκτώ πολυκατοικιών και γκαράζ. Για
τον σκοπό αυτό ήδη έχει προχωρήσει η σύσταση ανωνύμων εταιρειών για να
ξεπεραστούν τα όποια γραφειοκρατικά προβλήματα.

Από την πρώτη στιγμή της εκλογής του ο κ. Χριστόδουλος έθεσε ως βασικό στόχο
την αξιοποίηση της περιουσίας. «Επιτέλους κάτι πρέπει να αρχίσει να κινείται
γύρω από αυτό το θέμα», έλεγαν οι συνεργάτες του. Ο «συντηρητικός» τρόπος
διαχείρισης που ακολούθησε ο προκάτοχός του Σεραφείμ δεν συμβάδιζε με το νέο
πνεύμα που έφερε ο νέος Αρχιεπίσκοπος. Οι προθέσεις του από την πρώτη στιγμή
είναι ξεκάθαρες. Επιθυμεί (και το δηλώνει) την αξιοποίηση των περιουσιακών
στοιχείων. Οι Μητροπολίτες Καβάλας κ. Προκόπιος και Ιωαννίνων κ. Θεόκλητος
είναι αυτοί που αναλαμβάνουν το «νοικοκύρεμα». Κάποια στιγμή όμως ο κ.
Θεόκλητος παραιτείται από τη θέση του διευθυντή των οικονομικών υπηρεσιών και
τη θέση παίρνει ο κ. Κώστας Πυλαρινός, ο οποίος και δίνει το σύνθημα για
«προσαρμογή στις νέες συνθήκες».

Και το 2004

Βασική προϋπόθεση είναι η ίδρυση τριών ανωνύμων εταιρειών με σκοπό την
αξιοποίηση των ακινήτων (για την Εκκλησία οι ανεγέρσεις ακινήτων είναι η
σίγουρη επένδυση) και των μετοχών, αλλά και την επικοινωνία (τηλεόραση,
ραδιόφωνο). Παράλληλα, σχεδιάζεται, σε συνεργασία με τη ΔΕΗ, και η αξιοποίηση
των δασικών εκτάσεων που ανήκουν στην Εκκλησία με τη δημιουργία αιολικών
πάρκων.

Όμως η Εκκλησία δεν θέλει να αφήσει να περάσει ανεκμετάλλευτο το 2004. Έτσι
αποφάσισε την ανέγερση τεσσάρων ξενοδοχειακών μονάδων (τρεις στην Αττική και
μία στη Θεσσαλονίκη) συνολικής δυναμικότητας 1.400 κλινών. Στην Αττική τα δύο
ξενοδοχεία θα ανεγερθούν σε έκταση 50 στρεμμάτων που βρίσκονται στο Καβούρι
και στη Βουλιαγμένη. Το τρίτο θα ανεγερθεί στο Κολωνάκι κοντά στο Ναυτικό
Νοσοκομείο. Στη Θεσσαλονίκη το ξενοδοχείο θα κτιστεί στην οδό Τσιμισκή.

Παράλληλα με τα ξενοδοχεία, στον νέο προϋπολογισμό προβλέπεται και η ανέγερση
οκτώ πολυκατοικιών. Στην Αθήνα, με κόστος περίπου ενός δισεκατομμυρίου
δραχμών, θα ανεγερθούν τρεις (Φαλήρου 33, Μαντούβαλου 14 και Ιουλιανού 9).
Άλλες δύο θα κτισθούν στη Θεσσαλονίκη (Ηπείρου 25 και Αγίου Δημητρίου και
Αισχύλου), ενώ στη συμβολή των οδών Φιλίππου και Δελμούζου θα γίνει πολυώροφο
γκαράζ.

Επίσης δύο πολυκατοικίες θα ανεγερθούν σε οικόπεδα της Εκκλησίας στην Έδεσσα
(Πελοποννήσου 12 και Αρχελάου και Καπετάν Άγρα).

Με τις κινήσεις αυτές το οικονομικό επιτελείο εκτιμά ότι θα αυξήσει τα έσοδα,
«ώστε να προχωρήσει και το κοινωνικό έργο της Εκκλησίας». Την ευθύνη πλέον για
την αύξηση των εσόδων θα έχει, εκτός του κ. Πυλαρινού, και ο μετριοπαθής
Μητροπολίτης Σπάρτης Ευστάθιος, ο οποίος ορίστηκε υπεύθυνος της διοικούσης
επιτροπής για τα οικονομικά στην οποία μέχρι τώρα προήδρευε ο Καβάλας
Προκόπιος που παραιτήθηκε.

Γεγονός όμως είναι ότι οι περισσότεροι στην Ιεραρχία δεν βλέπουν με καλό μάτι
τις πρωτοβουλίες που έχουν σχέση με την αξιοποίηση των μετοχών. «Η Εκκλησία
δεν μπορεί να παίζει στο Χρηματιστήριο», λένε κάθε φορά που ακούγεται κάτι
σχετικό. Ενώ επιφυλακτικοί είναι και με τις συμβάσεις που αφορούν ανεγέρσεις
κτιρίων, επικαλούμενοι «προηγούμενες καταστάσεις».

Κατά το παρελθόν πολλές ήταν οι διαφωνίες για τον τρόπο αξιοποίησης της
εκκλησιαστικής περιουσίας. Είναι χαρακτηριστική η περίπτωση των όσων έγιναν
πριν εκλεγεί ο κ. Χριστόδουλος Αρχιεπίσκοπος, όταν τα πορίσματα των ειδικών
επιτροπών της Συνόδου προκάλεσαν την επέμβαση του εισαγγελέα.

Οι συμβάσεις ανεγέρσεων κτιρίων με τη μέθοδο της αντιπαροχής σε οικόπεδα της
Εκκλησίας στη Βουλιαγμένη προκάλεσαν διάφορες τριβές στους κόλπους της
Ιεραρχίας. Διαφωνίες υπήρχαν και με το κόστος επισκευών του ξενοδοχείου
«Ηλέκτρα» (ανήκει στην Εκκλησία).

Ιατρικό Κέντρο

Με επιφυλακτικότητα αντιμετωπίζει η Σύνοδος και το ενδεχόμενο συνεργασίας της
Εκκλησίας με το διεθνές ίδρυμα «Φιλαδέλφεια» για την ανέγερση Ιατρικού Κέντρου
στη Βάρη ή στον Καρέα. Σε αντάλλλαγμα παραχώρησης του οικοπέδου στο Κέντρο θα
διατίθενται καθημερινώς 20 κλίνες για τους ιερείς και τις οικογένειές τους.

Οι διαφωνίες είναι έντονες και κανείς δεν γνωρίζει την τύχη του έργου.
Διαφωνίες υπάρχουν και για την αγορά από την πλευρά της Εκκλησίας ξενοδοχείου
στον Θεολόγο για την ίδρυση συνεδριακού κέντρου. Εξ αιτίας των διαφωνιών το
θέμα παραπέμφθηκε σε ειδικούς προκειμένου να εκτιμηθεί η πραγματική αξία του ακινήτου.

Πάνω από πέντε τρισ. η περιουσία

Είναι από τους μεγαλύτερους ιδιοκτήτες ακινήτων στην Ελλάδα. Με βάση των
αριθμό μετοχών που έχει στην Εθνική (2.700.000) είναι στη 12η θέση με βάση το
ποσοστό της στο μετοχικό κεφάλαιο της Τράπεζας. Η περιουσία της ανυπολόγιστη
και για σχεδόν 170 χρόνια μήλον της Έριδος μεταξύ Ιεράς Συνόδου και Πολιτείας.

Οι γνωρίζοντες εκτιμούν ότι η εκκλησιαστική περιουσία ξεπερνάει τα πέντε
τρισεκατομμύρια δραχμές. Ουδείς όμως είναι σε θέση να προσδιορίσει ακριβώς το
ύψος της, ακόμη και τώρα που έχει αρχίσει η διαδικασία αξιοποίησής της με βάση
τα νέα δεδομένα. Σύμφωνα με υπολογισμούς των Οικονομικών Υπηρεσιών, το 1979 η
συνολική αξία έφθανε τα 250 δισεκατομμύρια δραχμές. Τότε όμως πολλοί ήταν
εκείνοι μέσα στην Ιεραρχία που υποστήριζαν ότι ξεπερνούσε τα 500 δισ.

Έσοδα – έξοδα

Η δυσκολία υπολογισμού της συνολικής αξίας της περιουσίας (αν και πέρασαν 150
χρόνια από την αναγνώριση του Αυτοκεφάλου της Εκκλησίας της Ελλάδος)δεν
οφείλεται μόνο στην έλλειψη οργάνωσης και στην, έτσι και αλλιώς, ενδημούσα
γραφειοκρατεία στους κόλπους της Εκκλησίας. Οφείλεται κυρίως στο γεγονός ότι η
Σύνοδος, η Μητρόπολη, οι ενορίες, οι Μονές έχουν τα δικά τους έσοδα και έξοδα.
Τα δικά τους ακίνητα, τις δωρεές, τον δικό τους τρόπο διαχείρισης, ο οποίος
ουδεμία σχέση έχει με τους υπόλοιπους οργανισμούς.

Έτσι ακόμη και σήμερα και παρά τις προσπάθειες μηχανοργάνωσης ουδείς είναι σε
θέση να προσδιορίσει ακριβώς το ύψος της περιουσίας.

Σίγουρα όμως θα μπορούσαμε να μιλάμε για κάποια τρισεκατομμύρια, χωρίς σ’ αυτά
βεβαίως να συνυπολογιστούν οι αξίες των εικόνων και των πάσης φύσεως
κειμηλίων.

Σήμερα, σύμφωνα με στοιχεία της Οικονομικής Υπηρεσίας η Εκκλησία, έχει (εκτός
των Μητροπόλεων, των ενοριών και των Μονών) περίπου 800 ακίνητα κυρίως σε
Αθήνα (Κέντρο, Γλυφάδα, Βουλιαγμένη) και Θεσσαλονίκη (Συντριβανίου και Εθνικής
Αντιστάσεως), από τα οποία εισέπραξε το 2001 3.843.200.000 δραχμές.

Ένα από τα πλέον σημαντικά περιουσιακά στοιχεία είναι οι 2.700.000 μετοχές της
Εθνικής Τράπεζας, οι οποίες φέρνουν την Εκκλησία στη 12η θέση με βάση το
ποσοστό της στο μετοχικό κεφάλαιο.

Σ’ αυτά θα πρέπει να προστεθούν ακόμη η Λίμνη Βουλιαγμένης ­ εισπράττονται
ετησίως περισσότερα από 30 εκατομμύρια.

Χωρίς να αποδίδει άμεσα όφελος, με τεράστια όμως αξία είναι οι περιοχές
Στροφυλιάς 3.000 στρέμματα, η Φασκομηλιά (μετά τη Λίμνη Βουλιαγμένης), 5.000
στρέμμ. και τα 5.000 στρέμμ. του δάσους Κοκκιναρά.

Τα ορυχεία Σκαλιστήρη που ανήκουν στην Εκκλησία μέχρι σήμερα μόνο καταγράφουν
μόνο ζημίες, αφού οι όποιες συμφωνίες με ιδιώτες δεν είχαν τα απαιτούμενα
αποτελέσματα.

Όπως έχει διαμορφωθεί σήμερα η κατάσταση σε όλη τη χώρα έχουν καταμετρηθεί
περίπου 1.300.000 στρέμματα αγροτοδασικών και δασικών εκτάσεων. Από αυτό όμως
μπορούν να πωληθούν μόνο 400.000.

Όμως όλα δείχνουν πως την Εκκλησία την απασχολούν περισσότερο τα ακίνητα στην
Αθήνα, αλλά και στη Θεσσαλονίκη για την ανέγερση πολυκατοικιών, ξενοδοχείων,
αλλά και καταστημάτων με σκοπό την αύξηση των εσόδων.

Οι αγροτικές, οι δασικές και οι χορτολιβαδικές εκτάσεις όσο εκκρεμεί η
κατάσταση του Κτηματολογίου δεν μπορούν να αξιοποιηθούν.

Πολλές έχουν καταπατηθεί, ενώ αρκετές στερούνται τίτλων ιδιοκτησίας. Από τα
μέχρι τώρα στοιχεία που υπάρχουν στη διάθεση των οικονομικών υπηρεσιών, από το
σύνολο των εκτάσεων μόνο το 30% φαίνεται ότι ανήκει στην Εκκλησία.

Είναι χαρακτηριστικό ότι ο προϋπολογισμός του 2002 προβλέπει κέρδη περίπου 1
δισ. δραχμές. Τα έσοδα αναμένεται να φθάσουν τα 5.790.500.000 δραχμές και τα
έξοδα τα 4.738.058.000 δρχ.