Η μόδα των συγχωνεύσεων πέρασε για τους επενδυτές

«Αρκετές επιχειρηματικές συμφωνίες έγιναν με σκοπό να προκαλέσουν την
αντίδραση της αγοράς και να δημιουργήσουν εντυπώσεις. Πολλές εταιρείες
εισήλθαν στο ΧΑΑ, κατά τη διάρκεια εκείνης της περιόδου, με αδύναμο επενδυτικό
σενάριο, περιορισμένη δραστηριότητα και ακόμα πιο περιορισμένες προοπτικές
ανάπτυξης. Στο τέλος του 2000 το ΧΑΑ αριθμούσε 332 εισηγμένες εταιρείες. Η
κεφαλαιοποίηση ως ποσοστό του ΑΕΠ, από 58% το 1998 έφθασε στο 160% το 1999,
ενώ το 2000 έφθασε στο 100%. Οι μέσες ημερήσιες συναλλαγές από 169 εκατ. ευρώ
το 1998 έφθασαν τα 723 εκατ. ευρώ το 1999. Το 2000 ήταν στο επίπεδο των 407
εκατ. ευρώ και έως τώρα, το 2001, είναι 176 εκατ. ευρώ».

Αυτό δεν αποτελεί διαπίστωση από κάποια ανάλυση, η οποία ασκεί κριτική στο
Χρηματιστήριο, αλλά αποτελεί τμήμα από ομιλία του προέδρου του Χρηματιστηρίου
Αξιών Αθηνών κ. Παναγιώτη Αλεξάκη προς εισηγμένες εταιρείες. Στην ομιλία αυτή
ο κ. Αλεξάκης είχε τονίσει τη σημασία των μεγάλων επιχειρηματικών σχημάτων
μέσω συγχωνεύσεων λέγοντας χαρακτηριστικά ότι «η επέκτασή τους μέσω
συγχωνεύσεων και εξαγορών είναι μάλλον μονόδρομος».

Γιατί συγχωνεύονται

Όπως είχε επισημάνει, «πολλοί ελληνικοί επιχειρηματικοί όμιλοι έχουν έναν
αριθμό εταιρειών εισηγμένων στο ΧΑΑ. Μερικές φορές αυτές οι εταιρείες έχουν
ταυτόσημες ή όμοιες ή συμπληρωματικές δραστηριότητες. Εταιρείες που θα έπρεπε
κανονικά να είναι τμήματα σε μία μεγάλη επιχειρηματική οντότητα. Το σκεπτικό
ήταν ότι όσο περισσότερες εισηγμένες εταιρείες είχε ένας όμιλος τόσο
μεγαλύτερη ήταν η συνδυασμένη αγοραία κεφαλαιοποίηση. Τέτοιοι όμιλοι έφθασαν
να επιτύχουν, στην κορυφή της ανόδου, τεράστια συνδυασμένη κεφαλαιοποίηση.
Ταυτόχρονα, ήταν σχεδόν αδύνατο για κάποιον επενδυτή να διαμορφώσει μία
ξεκάθαρη άποψη για τις δραστηριότητες αυτών των ομίλων, και μάλιστα να τους
αξιολογήσει στη βάση της επίδοσής τους και των κύριων στοιχείων τους. Ένα
πράγμα όμως είναι ξεκάθαρο. Τέτοιες δομές δεν θα μπορούσαν ποτέ να γίνουν
αντικείμενο επένδυσης από τους διεθνείς επενδυτές».

Επικρατούσες τάσεις

Οι διαπιστώσεις αυτές, σε συνδυασμό με τη διαπίστωση ότι η μέση κεφαλαιοποίηση
των εταιρειών του ελληνικού Χρηματιστηρίου αντιστοιχεί στο ένα τρίτο της μέσης
κεφαλαιοποίησης των αντίστοιχων στην Ευρώπη, οδήγησαν ορισμένους αναλυτές στην
εκτίμηση ότι στα επόμενα ένα με δύο χρόνια στη Σοφοκλέους θα υπάρχουν σχεδόν
οι μισές εισηγμένες. Η εκτίμησή τους αυτή ενισχύθηκε και από τις προσπάθειες
της κυβέρνησης για φορολογικά κίνητρα για συγχωνεύσεις εταιρειών, όπως
αναφέρονται, για παράδειγμα, στο νομοσχέδιο για την ανάπτυξη της
επιχειρηματικότητας και άλλες διατάξεις.

Οι 15 συγχωνεύσεις του 2001

Πώς, όμως, εξελίχθηκε η πορεία των μετοχών και η κεφαλαιοποίηση των εταιρειών
που συγχωνεύθηκαν; Σύμφωνα με στοιχεία του Χρηματιστηρίου Αξιών Αθηνών, κατά
το 2001 πραγματοποιήθηκαν 16 συγχωνεύσεις μεταξύ 51 εισηγμένων και μη
εισηγμένων εταιρειών. Στις συγχωνεύσεις αυτές υπήρξαν 15 εισηγμένες
απορροφώσες εταιρείες και 34 απορροφώμενες εισηγμένες και μη εταιρείες (20
εισηγμένες και 14 μη εισηγμένες).

Κατά μέσο όρο, οι μετοχές των εισηγμένων εταιρειών που συγχωνεύθηκαν
(απορροφώσες και απορροφώμενες) μειώθηκαν κατά μέσο όρο έναν μήνα πριν από τη
σχετική απόφαση κατά 6,13%. Έναν μήνα μετά τη σχετική απόφαση οι τιμές των
μετοχών μειώθηκαν κατά μέσο όρο κατά 17,60%.

Διαπιστώσεις

Αν ξεχωρίσουμε τις μετοχές μεταξύ απορροφωσών εταιρειών και απορροφώμενων
προκύπτουν οι εξής διαπιστώσεις:

* Ένα μήνα πριν από τη σχετική απόφαση για συγχώνευση, οι μετοχές των
απορροφωσών εταιρειών αυξήθηκαν κατά μέσο όρο κατά 0,46%. Από τις 15
εισηγμένες, αύξηση στις τιμές των μετοχών παρατηρήθηκε στις εισηγμένες Alpha
Bank (αύξηση 2,14%), ΕΤΕΒΑ (αύξηση 5,21%), Marfin Classic ΑΕΕΧ (αύξηση
18,68%), Euromedica (αύξηση 86,92%), Πλαστικά Μακεδονίας (αύξηση 3,46%) και
ΑΓΕΤ Ηρακλής (αύξηση 11,97%).

* Από τις παραπάνω μετοχές, μόνο μιας εταιρείας (ΕΤΕΒΑ) συνεχίστηκε η άνοδος
(1,13%) έναν μήνα μετά τη σχετική απόφαση για συγχώνευση.

* Έναν μήνα μετά τη συγχώνευση, η μέση πτώση των μετοχών των 16 απορροφωσών
εταιρειών ήταν 17,60%.

* Έναν μήνα πριν από τη συγχώνευση, η μέση πτώση των μετοχών των 22 εισηγμένων
απορροφώμενων εταιρειών ήταν 15,99%. Έναν μήνα μετά, η μέση πτώση των
αντίστοιχων εταιρειών ήταν 18,38%.

Χρηματιστηριακή συγκυρία

Η πτώση, όμως, των τιμών τόσο πριν όσο και μετά τη συγχώνευση ήταν τόσο
μεγάλη, που οι χρηματιστηριακοί αναλυτές εκτιμούν ότι αυτό οφείλεται
περισσότερο στη γενικότερη αρνητική συγκυρία και αρκετά λιγότερο στο γεγονός
της συγχώνευσης ή στην επιλογή της ημερομηνίας βάσης (για τον υπολογισμό των
αποδόσεων έναν μήνα πριν και έναν μήνα μετά).