Η γενετική… στα ίχνη των «ανώνυμων» θυμάτων

Ελπίδες για την αναγνώριση των θυμάτων των σφαγών που έγιναν την περασμένη
δεκαετία στη Βοσνία, αλλά και των μη αναγνωρισμένων πτωμάτων από τις επιθέσεις
της 11ης Σεπτεμβρίου, δημιουργεί ένα πρόγραμμα ηλεκτρονικού υπολογιστή που
ανακάλυψε Βόσνιος ερευνητής.

Όλα άρχισαν μετά τη σφαγή 7.000 Μουσουλμάνων από τα σερβικά στρατεύματα, στη
Σρεμπρένιτσα. Το 1996, συγκροτήθηκε στο Σαράγεβο η Διεθνής Επιτροπή για τους
Εξαφανισμένους, που έπεισε σιγά-σιγά τις οικογένειες των αγνοουμένων να δώσουν
αίμα ώστε να δημιουργηθεί μια βάση δεδομένων από γενετικά αποτυπώματα.
Παράλληλα δημιουργήθηκε ένα εργαστήριο στο Σαράγεβο που αναλύει τα οστά που
βρίσκονται στους ομαδικούς τάφους. Τα οστά κονιορτοποιούνται με τη βοήθεια
ενός τροχού που θυμίζει το μηχάνημα των οδοντογιατρών. Δύο γραμμάρια αυτής της
σκόνης είναι αρκετά για την απόσπαση του DNA. Ένας «αναλυτής», εφαρμογή της
τελευταίας λέξης της αμερικανικής τεχνολογίας, φωτογραφίζει στη συνέχεια τα
κύτταρα με τη βοήθεια μιας κάμερας που μετατρέπει τις εικόνες σε ηλεκτρονικά
δεδομένα.

Από τη μια πλευρά υπάρχει έτσι μια τεράστια βάση του DNA των οικογενειών. Από
την άλλη, υπάρχουν οι γενετικές «ταυτότητες» των θυμάτων. Αυτό που μένει είναι
η σύγκρισή τους. Επί δύο χρόνια οι ερευνητές επεξεργάστηκαν ένα πρόγραμμα
ηλεκτρονικού υπολογιστή που να μπορεί να συγκρίνει τα γενετικά δεδομένα των
αγνοουμένων με εκείνα των οικογενειών τους. Το πρόγραμμα αυτό, που
δημιουργήθηκε από τον ερευνητή Φουάντ Σουντέτοβιτς, δοκιμάστηκε για πρώτη φορά
στις 16 Νοεμβρίου, στην Τούζλα. Λίγο πριν από το μεσημέρι, εισήχθησαν στον
υπολογιστή πέντε γενετικοί φάκελοι αγνοουμένων, προκειμένου το πρόγραμμα να
τους συγκρίνει με 500 οικογενειακά αποτυπώματα. Οι ερευνητές δεν πίστευαν στα
μάτια τους. Σε λιγότερο από ένα δευτερόλεπτο, το πρόγραμμα «ταίριαξε» τους δύο
από τους πέντε φακέλους.

Η σημαντική αυτή τεχνολογική ανακάλυψη δημιούργησε ελπίδες στις χήρες της
Σρεμπρένιτσα, στους συγγενείς των 20.000 αγνοουμένων της Βοσνίας, αλλά και
στις οικογένειες των θυμάτων της 11ης Σεπτεμβρίου.