Ο άνεμος «τρελαίνει» και τα θερμόμετρα

Τα θερμόμετρα «απατούν»… και τα φαινόμενα λένε την αλήθεια! Σήμερα το
μεσημέρι ο υδράργυρος στην Αθήνα δείχνει 2,5 βαθμούς Κελσίου. Όσοι όμως
κυκλοφορούν στους δρόμους αισθάνονται ότι η θερμοκρασία έχει πέσει κάτω από το
μηδέν. Και δεν έχουν άδικο. Η αιτία της διαφοράς βρίσκεται στην ταχύτητα του
αέρα.

Στην πραγματικότητα, ούτε το θερμόμετρο κάνει λάθος ούτε οι άνθρωποι
υπερβάλλουν. Απλά ο υδράργυρος από την πλευρά του δείχνει τη θερμοκρασία του
αέρα και οι άνθρωποι κρυώνουν ανάλογα με τη θερμοκρασία του σώματός τους.
Γιατί το κρύο που νιώθει ο κάθε οργανισμός δεν μπορεί να μετρηθεί από τα
θερμόμετρα. Πρόκειται για την «αισθητή» ή «ισοδύναμη» θερμοκρασία, η οποία
είναι αποτέλεσμα της ταχύτητας των ψυχρών ανέμων (στην Ελλάδα είναι συνήθως
βοριάδες) που φυσούν τον χειμώνα και της απότομης απώλειας θερμότητας από το
ανθρώπινο σώμα, που προκαλείται. Όσο μεγαλύτερη είναι η ταχύτητα του ανέμου
(βοριά), τόσο ταχύτερα το σώμα χάνει τη θερμότητά του.

Έτσι, σήμερα το μεσημέρι την ίδια στιγμή που ο υδράργυρος στο Ηράκλειο της
Κρήτης δείχνει 7 βαθμούς Κελσίου, οι Κρητικοί αισθάνονται ότι το θερμόμετρο
έχει πέσει στους 2,8 βαθμούς, ενώ στα Χανιά που φυσά σήμερα λιγότερο η
«αισθητή» θερμοκρασία φθάνει τους 3,3. Ενώ όσοι βρίσκονται στη Ρόδο, επειδή οι
άνεμοι θα είναι ήπιοι το μεσημέρι, η θερμοκρασία του σώματος δεν θα έχει
διαφορά από εκείνη του αέρα. Αντίθετα, οι κάτοικοι της Μυτιλήνης, ενώ θα δουν
τα θερμόμετρα να φθάνουν τους 5,7 βαθμούς, η μεγάλη ταχύτητα του αέρα θα τους
κάνει να αισθάνονται ότι ο υδράργυρος έχει πέσει στους 0,5 βαθμούς.

Διεθνώς ο δείκτης είναι γνωστός ως Wind Chill Factor και όπως φανερώνει και το
όνομά του (chill) έχει να κάνει με την… ανατριχίλα! Αμερικανοί και Καναδοί
μάλιστα συμπεριλαμβάνουν τις τιμές αυτές στα επίσημα μετεωρολογικά τους
δελτία. Πάντως και η ΕΜΥ διαθέτει τα αντίστοιχα στοιχεία, τα οποία δεν
ανακοινώνονται για να μην προκαλέσουν σύγχυση στους πολίτες.

Η «αισθητή» θερμοκρασία οφείλεται κυρίως σε δύο παράγοντες. Σύμφωνα με το
ειδικό παρατηρητήριο της NASA, για το Wind Chill Factor, όσο δυναμώνει η
ταχύτητα του αέρα επιταχύνεται και ο ρυθμός απώλειας θερμότητας από το
ανθρώπινο σώμα. Το σώμα δηλαδή χάνει γρηγορότερα τη θερμότητά του απ’ ό,τι θα
την έχανε αν βρισκόταν σε συνθήκες άπνοιας ακόμη κι αν η θερμοκρασία του αέρα
παρέμενε σταθερή. Την ίδια στιγμή, όπως λένε Καναδοί μετεωρολόγοι, οι ψυχροί
άνεμοι απομακρύνουν απότομα το λεπτό στρώμα του ζεστού αέρα που περιβάλλει την
ανθρώπινη επιδερμίδα, ενώ ξηραίνεται και η υγρασία που έχει δημιουργηθεί στο
δέρμα.

Προς αποφυγήν παρεξηγήσεων, πάντως, η «ισοδύναμη» θερμοκρασία δεν διαψεύδει τα
θερμόμετρα και φυσικά την ΕΜΥ. Γιατί οι θερμοκρασίες που ανακοινώνονται από τη
Μετεωρολογική Υπηρεσία είναι σύμφωνες με τις παγκόσμια αποδεκτές συνθήκες
μέτρησης (θερμοκρασία μετεωρολογικού κλωβού).

Με απλά λόγια, τα θερμόμετρα δείχνουν την «καθαρή» θερμοκρασία του αέρα σε
συγκεκριμένη απόσταση από το έδαφος, χωρίς να συνυπολογίζονται επιμέρους
παράγοντες (η θέση του ανθρώπου, η ταχύτητα του αέρα, κ.τλ.).

Διαμάχη για τον δείκτη

Γεγονός είναι ότι η «αισθητή» θερμοκρασία έχει φέρει και αισθητή… διαμάχη
μεταξύ των μετεωρολόγων διεθνώς. Κάποιοι υποστηρίζουν ότι οι μέχρι σήμερα
μετρήσεις ήταν υπερβολικές και πρέπει να αναπροσαρμοστούν, κάποιοι άλλοι
πιστεύουν ότι τέτοια μεγέθη δεν πρέπει καν να ανακοινώνονται, ενώ μία μερίδα
ειδικών είναι υπέρμαχοι του Wind Chill Factor.

Φαίνεται πάντως ότι όσοι μιλούσαν για αναπροσαρμογή τελικά επικράτησαν και το
Εθνικό Μετεωρολογικό Κέντρο των ΗΠΑ καθώς και η Μετεωρολογική Υπηρεσία του
Καναδά υιοθέτησαν, πριν από ένα μήνα, καινούργιο τρόπο υπολογισμού του
φαινομένου. Το νέο μοντέλο υπολογίζει την ταχύτητα του αέρα σε κοντινότερη
απόσταση από το έδαφος και λαμβάνει υπόψη του κλινικές έρευνες που έχουν γίνει
πρόσφατα σχετικά με την απώλεια θερμότητας από το ανθρώπινο σώμα (βαθμό
αντίστασης του δέρματος στο κρύο, ταχύτητα απώλειας θερμότητας σε διαφορετικές
συνθήκες, κ.ά.).

Η βαρυχειμωνιά επανέρχεται από Πέμπτη με πιο άγριες διαθέσεις

Δύο άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους αργά το βράδυ της Κυριακής σε δυστυχήματα που
συνδέονται άμεσα με την κακοκαιρία. Ο πρώτος, στην Ημαθία, καταπλακώθηκε από
το αυτοκίνητό του ενώ προσπαθούσε να τοποθετήσει αντιολισθητικές αλυσίδες και
ο δεύτερος, στη Ροδόπη, παρασύρθηκε από αμαξοστοιχία, ενώ το αυτοκίνητό του
είχε κολλήσει στις ράγες λόγω του παγετού. Οι μετεωρολόγοι προειδοποιούν ότι η
βαρυχειμωνιά επανέρχεται από την Πέμπτη με πολύ πιο άγριες διαθέσεις. Σύμφωνα
πάντα με τις προγνώσεις, οι χιονοπτώσεις θα είναι εντονότερες και το κρύο
τσουχτερότερο. Εν τω μεταξύ, το νέο κύμα κακοκαιρίας που αναμένεται από την
Πέμπτη θα έχει ως κύρια χαρακτηριστικά το τσουχτερό κρύο και τις πολύ χαμηλές
θερμοκρασίες. Συγκεκριμένα, από την Πέμπτη το μεσημέρι, αλλά και την Παρασκευή
και το Σάββατο, προβλέπονται νεφώσεις με χιονοπτώσεις σχεδόν σε όλη τη χώρα.
Αναμένεται παγετός και η θερμοκρασία θα κυμανθεί σε πολύ χαμηλά επίπεδα, αφού
το θερμόμετρο σε πολλές περιοχές θα κάνει βουτιά αρκετά κάτω από το μηδέν. Στα
λευκά θα παραμείνουν οι περισσότερες περιοχές της χώρας. Χιόνια προβλέπεται
ότι θα πέσουν στα ορεινά του Νομού Αττικής. «Είναι ένας ιδιαίτερα κρύος
Δεκέμβριος» εξηγεί η μετεωρολόγος κ. Βάσω Κοτρώνη. «Δεν πρέπει να ξεχνάμε όμως
ότι βρισκόμαστε στον χειμώνα. Αυτά τα φαινόμενα πρέπει να τα περιμένουμε»
υποστηρίζει. Μέχρι την Πέμπτη πάντως, η βαρυχειμωνιά θα κάνει ένα μικρό
διάλειμμα, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι θα λείψουν το κρύο ή τα χιόνια. Απλά τα
φαινόμενα θα είναι πιο ήπια. Συγκεκριμένα, σήμερα Τρίτη, στην Ανατολική
Θεσσαλία, την Εύβοια, την Πελοπόννησο, το Νότιο Ιόνιο, τις Κυκλάδες, την Κρήτη
και τα Δωδεκάνησα προβλέπονται νεφώσεις με ασθενείς βροχές ή χιονόνερο και
στις νοτιότερες περιοχές σποραδικές καταιγίδες.

Για αύριο, σύμφωνα πάντα με τις προβλέψεις της Εθνικής Μετεωρολογικής
Υπηρεσίας, στα βόρεια προβλέπονται λίγες νεφώσεις που βαθμιαία θα αυξηθούν και
θα σημειωθούν πρόσκαιρες χιονοπτώσεις τη νύχτα. Στην υπόλοιπη χώρα
προβλέπονται νεφώσεις με βροχές, πρόσκαιρες χιονοπτώσεις στα ορεινά και
τοπικές καταιγίδες στην Κρήτη και τα Δωδεκάνησα.

LINKS:

*http://explorezone.com/weather/windchill.htm

*http://observe.ivv.nasa.gov/nasa/earth/wind­chill/

*http://www.usatoday.com/weather/news/2000/windchill.htm

*http://www.nws.noaa.gov/er/iln/tables.htm

*http://www.msc-smc.ec.gc.ca/windchill/index­e.cfm