ΚΩΣΤΑΣ ΣΚΑΝΔΑΛΙΔΗΣ «Απαραίτητες οι αλλαγές στον εκλογικό νόμο»

«Το πολιτικό σύστημα εξάντλησε τα όριά του», λέει ο Κώστας Σκανδαλίδης. Γι’
αυτό «ο εκλογικός νόμος είναι στην πρώτη σειρά των ζητημάτων διαλόγου», ο
οποίος θα διαρκέσει έως το τέλος της τετραετίας. Ο υπουργός Εσωτερικών
επισημαίνει πάντως ότι «είναι νωρίς να μιλάμε για αναλογικότερο ή μη σύστημα»,
επικρίνει τη Ν.Δ. για τη «σπασμωδική και αμφιταλαντευόμενη αντίδρασή της» και
βεβαιώνει ότι «το ΠΑΣΟΚ θα κερδίσει τις εκλογές του 2004 και δεν θα είχε
κανένα λόγο να μπει σε περιπέτειες το 2005». Ο Κώστας Σκανδαλίδης αποδίδει
προτεραιότητα στις θεσμικές αλλαγές, οι οποίες θα επιφέρουν βελτίωση της
δημοκρατίας. Έτσι, τάσσεται υπέρ της ανάγκης διαφάνειας στο θέμα του πολιτικού
χρήματος και μάλιστα με τρόπο διαχρονικό. «Ας ανοίξουν, επιτέλους, οι
λογαριασμοί να λάμψει η αλήθεια και να τελειώνουμε», λέει για την περίπτωση
του Κ. Μητσοτάκη. Σε ό,τι αφορά την Τοπική Αυτοδιοίκηση, ο Σκανδαλίδης εξηγεί
ότι δεν πρόκειται να καταργήσει τον αιρετό νομάρχη, καθώς και ότι δεν
πρόκειται να επιβάλει «καμία αλλαγή διοικητικών ορίων νομών ούτε καν δήμων,
από τα πάνω». Στο θέμα όμως των υποψηφιοτήτων για τις δημοτικές εκλογές του
2002 κρατάει κλειστά τα χαρτιά του, λέγοντας ότι «η παράθεση ονομάτων για μας
είναι και πρόωρη και αναίτια». Παρ’ όλ’ αυτά δεν αρνείται ότι «επιλογές
αξιόλογες και εναλλακτικές που να ανταποκρίνονται σε κάθε συγκυρία υπάρχουν
και μπορούμε να τις διερευνήσουμε» ­ ενώ σε δηλώσεις του το Σαββατοκύριακο
εκφράστηκε θετικά για πιθανή υποψηφιότητα του Στέφανου Μάνου στον Δήμο
Αθηναίων. Γραμματέας του Κινήματος μία εξαετία, ο κ. Σκανδαλίδης επιμένει ότι
«το ΠΑΣΟΚ είναι ένα κόμμα με ψυχή και η Χαριλάου Τρικούπη δεν είναι μόνο
τυπικό, παλιό και άσχημο κτίριο». Επισημαίνει μάλιστα ότι ο διάδοχός του
Κώστας Λαλιώτης «έχει και τη δύναμη και την ευφυΐα και τη διάθεση να οδηγήσει
σε νέα εποχή το ΠΑΣΟΚ». Κατά τα λοιπά, «όλοι οι χοροί και τα είδη μουσικής
έχουν την ομορφιά τους ­ φθάνει βέβαια να ξέρεις να τους περπατάς».

ΕΡ.: Τον τελευταίο καιρό βρίσκεστε στο προσκήνιο, εξαιτίας της
αιφνιδιαστικής πρωτοβουλίας σας να ανοίξετε θέμα εκλογικού νόμου.
Όμως, μιλάτε γενικά περί αλλαγών χωρίς να διευκρινίζετε τι ακριβώς
θέλετε. Απλούστερη αναλογική, πιο ενισχυμένη;

ΑΠ.: Το θέμα το άνοιξα εμφανίζοντας το σύνολο της ατζέντας που αφορά τις
διοικητικές και θεσμικές μεταρρυθμίσεις. Ο εκλογικός νόμος είναι στην πρώτη
σειρά των ζητημάτων του διαλόγου, ο οποίος όμως, έτσι κι αλλιώς, θα ξεκινήσει
και θα εξαντληθεί στη διάρκεια της τετραετίας που διανύουμε. Ο τρόπος
ανάδειξης των βουλευτών (σταυρός ή λίστα, εκλογική περιφέρεια, εκλογικές
δαπάνες, κανόνες προβολής) αφορά το κρισιμότερο ίσως ζήτημα για την ποιότητα
της σύγχρονης Δημοκρατίας. Προηγούνται όμως άλλα βήματα. Κατά συνέπεια, είναι
νωρίς να μιλάμε για αναλογικότερο ή μη σύστημα.

ΕΡ.: Η Ν.Δ. ­ δικαιολογημένα ίσως ­ θεωρεί ότι πίσω απ’ αυτήν τη
συζήτηση, και επειδή η αλλαγή του εκλογικού νόμου, φυσιολογικά
και συνταγματικά, υλοποιείται στη μεθεπόμενη αναμέτρηση,
κρύβεται μια εκλογική στρατηγική του ΠΑΣΟΚ του 2005 με αφορμή την εκλογή
Προέδρου της Δημοκρατίας…

ΑΠ.: Εγώ, ειλικρινά δεν κατανοώ τη σπασμωδική και αμφιταλαντευόμενη αντίδραση
της Ν.Δ. Νομίζω ότι είναι μια παράταξη, που ενώ επικαλείται συνεχώς τον
διάλογο, στην ουσία δεν τον αντέχει, τον φοβάται και σ’ αυτή την περίπτωση το
έδειξε πολύ καθαρά. Εν πάση περιπτώσει, το ΠΑΣΟΚ θα κερδίσει στις εκλογές του
2004 και δεν θα είχε κανένα λόγο να μπει σε περιπέτειες το 2005. Οι ανάγκες
του πολιτικού συστήματος της ανανέωσης, του εκσυγχρονισμού του, της άλλης
διάταξης των πολιτικών δυνάμεων ξεπερνά τις εκλογικές σκοπιμότητες του όποιου
κόμματος. Οι αλλαγές απαιτούνται, επειδή το πολιτικό σύστημα εξάντλησε τα όριά
του.

ΕΡ.: Ασφαλώς, η ατζέντα που προαναφέρατε, άπτεται των θεμάτων
που ο Πρωθυπουργός, στην πρόσφατη συνέντευξή του, αναγορεύει ως
πολύ σημαντικά για τη βελτίωση της Δημοκρατίας. Μπορείτε να γίνετε πιο
συγκεκριμένος;

ΑΠ.: Βεβαίως. Το πρώτο θέμα αφορά το πολιτικό λεγόμενο χρήμα, τη χρηματοδότηση
των κομμάτων και το ύψος των εκλογικών δαπανών. Το δεύτερο αφορά όχι μόνο το
«έσχες» αλλά και το «πόθεν» της περιουσίας των πολιτικών. Το τρίτο αφορά τα
μείζονα προβλήματα της Δημοκρατίας, όπως εμφανίζονται μετά την 11η Σεπτεμβρίου
για τα όρια ανάμεσα στην ασφάλεια και την ελευθερία των πολιτών. Το τέταρτο
αφορά τους κανόνες και τους θεσμούς του διαλόγου που διαμορφώνει τις
κοινωνικές, τις πολιτικές και τις εθνικές συναινέσεις. Το πέμπτο αφορά τη
μετεξέλιξη της διοικητικής και αυτοδιοικητικής μεταρρύθμισης στη χώρα εν όψει
των νέων ευρωπαϊκών αναγκών. Το έκτο αφορά τη σχέση της πολιτικής με την
οικονομία, τα ΜΜΕ, την οργάνωση των ανεξαρτήτων αρχών, τον δημόσιο και
κοινωνικό έλεγχο της όποιας δραστηριότητας. Και, τέλος, το έβδομο αφορά την
ουσιαστικοποίηση και αναβάθμιση των θεσμών και των διαδικασιών
αντιπροσώπευσης, όπου εξέχουσα θέση έχει ο βουλευτής και οι κοινοβουλευτικοί
θεσμοί. Η Δημοκρατία εξακολουθεί να είναι το μείζον πρόβλημα και βρίσκεται στο
επίκεντρο των εξελίξεων και στη νέα εποχή. Δεν πρέπει να μείνουμε πίσω.

ΕΡ.: Τι θα κάνετε τελικά; Θα καταργήσετε τους νομάρχες τη μεθεπόμενη
φορά; Θα φέρετε νέο «Καποδίστρια», όπως γράφεται;

ΑΠ.: Κανένας δεν μπορεί να καταργήσει τον αιρετό νομάρχη, έναν θεσμό με έκδηλο
πολιτικό, συμβολικό και διοικητικό χαρακτήρα. Ούτε πρόκειται να επιβάλω καμιά
αλλαγή διοικητικών ορίων νομών, ούτε καν δήμων από τα πάνω. Δεν μιλώ για
κατάργηση θεσμών αλλά για την πραγματική και ουσιαστική τους μετεξέλιξη, ώστε
να ανταποκριθούν στις ραγδαία μεταβαλλόμενες συνθήκες. Όταν θα ‘ρθει η ώρα, θα
συζητήσουμε τις προτάσεις.

ΕΡ.: Και με τον Δήμο της Αθήνας; Ακούστηκαν μέχρι τώρα πολλά ονόματα
από τον χώρο του ΠΑΣΟΚ, αλλά υπάρχουν και κάποιοι που προτείνουν Μάνο ή
Τσοβόλα ή Αβραμόπουλο…

ΑΠ.: Νομίζω ότι η παράθεση των ονομάτων για μας είναι και πρόωρη και αναίτια.
Επιλογές αξιόλογες και εναλλακτικές που να ανταποκρίνονται σε κάθε συγκυρία
υπάρχουν και μπορούμε να τις διερευνήσουμε.

Δεν καταλαβαίνω γιατί πρέπει να βιαζόμαστε, ειδικά για τον Δήμο της Αθήνας. Ας
αφήσουμε τις συνθήκες να ωριμάσουν.

«Το ΠΑΣΟΚ είναι ένα κόμμα με ψυχή…»

Ο Γραμματέας του ΠΑΣΟΚ πατά «σε τεντωμένο σχοινί», έχει όμως και τη δυνατότητα
να βλέπει συνολικά τα πράγματα. Ο Κώστας Σκανδαλίδης επισημαίνει ότι δεν
πρέπει το κυβερνών κόμμα να εμφανίζεται με περισσότερες φωνές, λέγοντας: «Το
δυστύχημα είναι ότι ενώ τη γραμμή την γνωρίζουμε, δεν μας απασχολεί η καθολική
της εφαρμογή. Πρέπει κάποτε να σταματήσει ο καθένας από μας να ακολουθεί τον
δικό του δρόμο».

ΕΡ.: Σας λείπει η καρέκλα του Γραμματέα του Κόμματος;

ΑΠ.: Θα ήμουν ανειλικρινής, αν απαντούσα αρνητικά για έναν χώρο, όπου επί έξι
χρόνια έζησα, κυριολεκτικά σε τεντωμένο σχοινί, συναρπαστικές και δημιουργικές
εμπειρίες. Ό,τι και να λένε, το ΠΑΣΟΚ είναι ένα κόμμα με ψυχή και η Χαρ.
Τρικούπη δεν είναι μόνο τυπικό, παλιό και άσχημο κτίριο. Την κουβαλά έντονα
αυτήν τη ψυχή. Όμως, βλέπω μπροστά, νιώθω να κάνω νέα δημιουργικά πράγματα,
δεν έχω χρόνο ούτε να σκέφτομαι προς τα πίσω ή να αναπολώ. Προχωρούμε σε νέους
δρόμους, με νέα δύναμη για δράση. Ελπίζω να αποδειχθούν το ίδιοι συναρπαστικοί
και δημιουργικοί.

ΕΡ.: Συμφωνείτε με τον πολιτικό σχεδιασμό του Κώστα Λαλιώτη που σας
διαδέχθηκε ή μήπως έχετε ενστάσεις;

ΑΠ.: Νομίζω ότι ο Κώστας έχει και τη δύναμη και την ευφυΐα και τη διάθεση να
οδηγήσει σε νέα εποχή το ΠΑΣΟΚ. Ανεξάρτητα από τη προσωπική γνώμη του καθενός
μας για επιμέρους θέματα ή πολιτικές, ο σχεδιασμός που μας παρουσίασε με
βρίσκει απολύτως σύμφωνο. Η αναβάθμιση του ΠΑΣΟΚ στη διαμόρφωση της πολιτικής,
η ανασυγκρότηση της βάσης του και η κοινωνική του παρέμβαση είναι διαρκώς
αιτούμενα και αποτελούν τη βάση και του νέου σχεδιασμού. Θα στηρίξω την
υλοποίησή του με όλες μου τις δυνάμεις.

ΕΡ.: Εσείς, ποιους χορούς προτιμάτε; Σας αρέσει το ροκ;

ΑΠ.: Όλοι οι χοροί και τα είδη μουσικής έχουν την ομορφιά τους ανάλογα με τη
στιγμή και τη διάθεσή σου και κυρίως ανάλογα με το περιβάλλον και την
περιρρέουσα ατμόσφαιρα. Έτσι και στην πολιτική πρέπει να ‘χεις πολλούς και
ανοιχτούς δρόμους και να κάνεις την επιλογή σου ανάλογα με τη συγκυρία. Φτάνει
βέβαια να ξέρεις να τους περπατάς.

ΕΡ.: Εδώ και τόσο καιρό είναι στο προσκήνιο οι λογαριασμοί της Ν.Δ.
και του Κ. Μητσοτάκη. Είναι δυνατόν η πολιτική αντιπαράθεση
με τη Ν.Δ. να γίνεται για ένα θέμα που τυπικά έχει κλείσει προ οκτώ
ετών;

ΑΠ.: Θέλω να είμαι σαφής. Πρώτον, η διαφάνεια είναι καθολική αρχή Δημοκρατίας
και δεν μπαίνει σε χρονικούς περιορισμούς. Δεύτερον, ας ανοίξουν επιτέλους οι
λογαριασμοί, να λάμψει η αλήθεια και να τελειώνουμε. Δεν μπορεί να υπάρχουν
σκιές. Και, τέλος, η αντιπαράθεση με τη Ν.Δ. δεν γίνεται μόνο για το χθες,
γίνεται κυρίως για το σήμερα και το αύριο.

ΕΡ.: Με την ευκαιρία, γιατί το ΠΑΣΟΚ εμφανίζεται να μην έχει ενιαία
στρατηγική αντιμετώπιση της αξιωματικής αντιπολίτευσης και δίνει την εντύπωση
ότι πολλά πράγματα γίνονται αποσπασματικά;

ΑΠ.: Γραμμή αντιμετώπισης της Ν.Δ. υπάρχει και είναι καθαρή. Στην πρώτη γραμμή
είναι το έργο μας και είναι μια αντιπαράθεση που η Ν.Δ. δεν θα την αντέξει και
γι’ αυτό θα χάσει και τις επόμενες εκλογές. Δεύτερη γραμμή αντιπαράθεσης είναι
το ποιος οδηγεί με ασφάλεια τον ελληνισμό στην ταραγμένη εποχή μας. Και τρίτη
ότι η Ν.Δ. είναι μια παράταξη χωρίς αξιόπιστη πρόταση εξουσίας, που προσπαθεί
να κρύψει τον βαθύ συντηρητισμό και τον αναχρονισμό της πίσω από έναν άκριτο
λαϊκισμό. Το δυστύχημα είναι ότι ενώ τη γραμμή την γνωρίζουμε, δεν μας
απασχολεί η καθολική της εφαρμογή. Πρέπει κάποτε να σταματήσει ο καθένας από
μας να ακολουθεί τον δικό του δρόμο.

ΕΡ.: Και ο Θ. Πάγκαλος φαίνεται να ακολουθεί τον δικό του δρόμο.
Πολλοί μιλούν για νέου τύπου εσωκομματική αντιπολίτευση…

ΑΠ.: Ο Θ. Πάγκαλος ακολουθούσε σχεδόν πάντοτε έναν δικό του δρόμο και από
ιδιοσυγκρασία και από επιλογή. Δεν πιστεύω ότι σηματοδοτεί κάτι καινούργιο η
στάση του. Το πρόβλημα του ΠΑΣΟΚ παραμένει το πώς την πραγματικά σημαντική
δύναμη που κρύβει μέσα του ο Θόδωρος, θα την κάνει προωθητική και δημιουργική
πράξη για το Κίνημα.

Καλύτερη διαχείριση κρίσεων με το νέο νομοσχέδιο

Στην πολιτική εκτός από τα «μεγάλα» υπάρχουν και τα «μικρά» θέματα ­ αυτά της
καθημερινότητας. Η βελτίωση του κρατικού μηχανισμού είναι εμφανής απέναντι σε
θεομηνίες ή άλλες φυσικές καταστροφές, ενώ ο υπουργός Εσωτερικών προαναγγέλει
κατάθεση νομοσχεδίου αμέσως μετά τις γιορτές για τον καλύτερο συντονισμό των
αρμόδιων υπηρεσιών.

ΕΡ.: Τα κόμματα της αντιπολίτευσης κατηγορούν την κυβέρνηση για
παντελή αδυναμία να αντιμετωπίσει κρίσιμα ζητήματα που αφορούν τους πολίτες
και την καθημερινότητά τους. Προΐστασθε της Γεν. Γραμματείας
Πολιτικής Προστασίας. Είναι δυνατόν σε κάθε βροχόπτωση να παραλύει το
κράτος;

ΑΠ.: Νομίζω ότι η κριτική είναι άδικη. Από θεομηνία σε θεομηνία η
κινητοποίηση του κρατικού μηχανισμού γίνεται καλύτερη και αυτό φάνηκε στην
τελευταία κακοκαιρία. Όμως, πρέπει πολλά να γίνουν. Από την πρώτη στιγμή που
ήρθα στο υπουργείο, ζήτησα να επεξεργαστούμε ένα αναμορφωμένο πλαίσιο με
καλύτερα μέσα, άμεσο συντονισμό, διερεύνηση νέων πεδίων, αναμόρφωση
ξεπερασμένων σχεδίων, που θα στηρίζεται στα καλύτερα και πιο λειτουργικά
συστήματα από τη διεθνή εμπειρία. Σε λίγες μέρες, ίσως και πριν από τις
γιορτές, θα το παρουσιάσω και θα καταθέσω σχετικό νόμο στη Βουλή.