Δείπνο με αμερικανικό… επιδόρπιο

Οι Αμερικανοί, που ήταν οι εμπνευστές της ιδέας της ευρωτουρκικής
προσέγγισης, έχουν ήδη έτοιμο σχέδιο για την επίλυση του Κυπριακού και
εμφανίζονται ιδιαίτερα ικανοποιημένοι από τη συμφωνία Κληρίδη – Ντενκτάς για
συναντήσεις πρόσωπο με πρόσωπο από τις 15 Ιανουαρίου.

Οι δύο ηγέτες δεν φαίνεται να αναμένουν την ημερομηνία αυτή και έχουν ήδη
αρχίσει τις μεταξύ τους συζητήσεις.

Χθες βράδυ ο πρόεδρος Κληρίδης παρακάθησε σε δείπνο που έδωσε στην κατοικία
του ο Ρ. Ντενκτάς προς τιμήν του ειδικού αντιπροσώπου των Ηνωμένων Εθνών
Άλβαρο ντε Σότο. Επρόκειτο στην ουσία για δείπνο εργασίας που διήρκεσε δυόμισι
ώρες, στο οποίο έλαβαν μέρος δύο στενοί συνεργάτες, ένας από κάθε πλευρά των
δύο ηγετών και Ελβετός συνταγματολόγος, συνεργάτης του ντε Σότο.

Ο κ. Κληρίδης πέρασε για πρώτη φορά από τα γεγονότα του 1974 το οδόφραγμα της
διαχωριστικής γραμμής, όχι ως πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, αλλά ως
ηγέτης της ελληνοκυπριακής κοινότητας. Χρησιμοποίησε αυτοκίνητο με συμβατικές
πινακίδες και χωρίς τη σημαία της Δημοκρατίας.

Περνώντας το οδόφραγμα, ο Κύπριος πρόεδρος βρέθηκε μπροστά σε μια
συγκλονιστική εικόνα. Τουρκοκύπριοι είχαν συγκεντρωθεί με αναμμένα κεριά και
με πλακάτ που ζητούσαν ειρήνη και επίλυση του Κυπριακού.

Το καθεστώς Ντενκτάς δεν αντέδρασε, αντίθετα έδειξε να τα ευνοεί. Ο
τουρκοκυπριακός Τύπος πανηγυρίζει για τη νέα φάση των συνομιλιών και
χαιρετίζει τις εξελίξεις ως ιστορικές, που θα οδηγήσουν στην ειρήνη και την
επίλυση του Κυπριακού.

Η πολιτική ατμόσφαιρα αλλάζει και ο κ. Κληρίδης αποκάλυψε ότι προτίθεται να
καλέσει στο σπίτι του τον κ. Ντενκτάς πριν από το τέλος του χρόνου. Ο Ρ.
Ντενκτάς σε δηλώσεις του στην «Turkish Daily News» αποκάλυψε μια δεύτερη
πρόσκληση του κ. Κληρίδη προς αυτόν για δείπνο, το βράδυ της 15ης Ιανουαρίου,
μετά την πρώτη επίσημη συνάντησή τους στο πλαίσιο των απευθείας συνομιλιών.

Ο Κ. Ανάν στην Κύπρο

Περνώντας το οδόφραγμα της διαχωριστικής γραμμής για πρώτη φορά μετά το 1974, ο Κύπριος πρόεδρος βρέθηκε μπροστά σε Τουρκοκύπριους που με αναμμένα κεριά και με πλακάτ ζητούσαν ειρήνη και επίλυση του Κυπριακού

Την έναρξη των διαπραγματεύσεων πρόσωπο με πρόσωπο θα κηρύξει ο ίδιος ο
γενικός γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών Κόφι Ανάν, ο οποίος αναμένεται να
επισκεφθεί για τον σκοπό αυτό τη Λευκωσία. Ο ειδικός αντιπρόσωπός του εξάλλου,
Άλβαρο ντε Σότο, θα εγκατασταθεί μόνιμα στην Κύπρο, αφού στη βάση των
ρυθμίσεων που έχουν ήδη συμφωνηθεί, θα πραγματοποιούνται τουλάχιστον τρεις
συναντήσεις Κληρίδη – Ντενκτάς την εβδομάδα.

Ως πρώτο βήμα σε ένα μακρύ ταξίδι, χαρακτήρισε ο Αμερικανός υπουργός
Εξωτερικών Κόλιν Πάουελ την επανέναρξη των συνομιλιών για το Κυπριακό, κατά
την επίσκεψή του στην Άγκυρα.

Η τουρκική πλευρά φαίνεται ­ σε μια ενδεχόμενη μελλοντική λύση του Κυπριακού ­
να αποδίδει πολύ μεγάλη σημασία στη δομή του κράτους και όχι τόση στο εδαφικό
ή τις άλλες ρυθμίσεις.

Είναι χαρακτηριστικό το γεγονός ότι ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Ισμαήλ Τζεμ
σε δηλώσεις του είπε ότι οι συζητήσεις πρέπει να αρχίσουν από το τέλος, δηλαδή
από τη μορφή και τη δομή του νέου κράτους και αν στο θέμα αυτό υπάρξει
συμφωνία, τα υπόλοιπα συμφωνούνται μέσα σε λίγες ημέρες.

Το έγγραφο Ντενκτάς

Ο Ρ. Ντενκτάς σε δισέλιδο έγγραφο, που σύμφωνα με την «Turkish Daily News»
παρουσίασε στη συνάντηση με τον πρόεδρο Κληρίδη, χωρίς να χρησιμοποιεί την
αδιάλλακτη ορολογία τού παρελθόντος, επιμένει στην αναγνώριση των
πραγματικοτήτων. Αυτό που χρειάζεται για να χτίσουμε το μέλλον, αναφέρει στο
έγγραφό του, είναι ο ρεαλισμός.

Εμφανίζεται έτοιμος να κάνει ένα νέο ξεκίνημα, που θα βασίζεται ­ όπως
αναφέρει ­ στην πολιτική ισότητα των δύο μερών για την ίδρυση ενός νέου
συνεταιρισμού. Τονίζει ότι οι εγγυήσεις Τουρκίας και Ελλάδας, καθώς και η
ισορροπία μεταξύ των δύο χωρών που καθιέρωσαν οι συμφωνίες του 1960, πρέπει να διατηρηθούν.

Το πιο σημαντικό σημείο του εγγράφου Ντενκτάς είναι η διασύνδεση που επιχειρεί
με την ενταξιακή πορεία της Κύπρου. Υποστηρίζουμε ­ αναφέρει ­ την ένταξη της
Κύπρου στην Ευρωπαϊκή Ένωση υπό την προϋπόθεση της εξεύρεσης πολιτικής λύσης.

«Το όραμά μας είναι ­ αναφέρει ο Ρ. Ντενκτάς ­ μια ειρηνική Κύπρος, στην οποία
οι δύο λαοί σε αρμονία και συνεργασία θα ζουν σε ένα συνεταιριστικό καθεστώς,
που θα βασίζεται στην ισότητα και την κυρίαρχη ισότητα των δυο συνεταιριστικών
κρατών. Ο νέος συνεταιρισμός θα έχει μια διεθνή προσωπικότητα». Ακόμα, στο
έγγραφό του ο Ρ. Ντενκτάς τονίζει την ανάγκη για δημιουργία κλίματος
εμπιστοσύνης μεταξύ των δύο Κοινοτήτων και προτείνει στον Γλ. Κληρίδη τη
σύσταση μιας διμερούς επιτροπής, που θα συζητεί τις πτυχές του Κυπριακού και
τα βήματα που θα πρέπει να γίνουν για τη δημιουργία αμοιβαίας εμπιστοσύνης και
σεβασμού. Αξίζει πάντως να σημειωθεί ότι ο πρόεδρος Κληρίδης άλλα λέει για το
έγγραφο αυτό. Σύμφωνα με πληροφορίες, φέρεται να είπε στο χθεσινό Εθνικό
Συμβούλιο ότι κανένα έγγραφο δεν παρουσίασε ο Ντενκτάς.

Το σχέδιο των Αμερικανών

Καλά πληροφορημένες πήγες έλεγαν ότι οι Αμερικανοί διαδραμάτισαν και θα
διαδραματίσουν ακόμα πιο ενεργό ρόλο στις προσπάθειες για την επίλυση του
Κυπριακού. Έχουν μάλιστα καταρτίσει σχέδιο επίλυσης του προβλήματος με
βασικούς άξονες:

α. Τη χαλαρή ομοσπονδία ως μορφή του κράτους.

β. Ενισχυμένα αυτοδιοικούμενα κρατίδια με αυξημένες αρμοδιότητες και εξουσίες.

γ. Μεταβατική περίοδο εφαρμογής 5 ετών.

δ. Παρουσία στη μεταβατική περίοδο πολυεθνικής δύναμης, στην οποία θα
συμμετέχουν Ελλάδα και Τουρκία.

ε. Μείωση του ποσοστού εδάφους που κατέχουν οι Τούρκοι στο 27%-29%.

Οι ίδιες πληροφορίες αναφέρουν ότι το σχέδιο δεν πρόκειται να υποβληθεί από
την αρχή των απευθείας συνομιλιών, αλλά περί το τέλος Φεβρουαρίου με αρχές
Μαρτίου, όταν Κληρίδης και Ντενκτάς θα έχουν ανοίξει κάπως τα χαρτιά τους.