«Πώς πέρασα ένα μαχαίρι από τους ελέγχους ασφαλείας»

Καμουφλάζ: Η κάννη του όπλου μπορεί να μοιάζει με φιλμ φωτογραφικής μηχανής στο μηχάνημα ακτινοσκόπησης. Στην ένθετη φωτογραφία τo μαχαίρι που πήρε μαζί της η δημοσιογράφος σε δύο πτήσεις χωρίς να ανιχνευθεί

Δύο ημέρες μετά τις επιθέσεις στο Παγκόσμιο Κέντρο Εμπορίου στις 11
Σεπτεμβρίου ­ νιώθοντας πράγματι φόβο ­ επιβιβάστηκα σε αεροσκάφος για
διακοπές στη Βόρεια Κύπρο.

Αγνοώντας τις αντιρρήσεις του φίλου μου και παρά τη συνήθη τακτική μας, της…
τελευταίας στιγμής, επέμεινα να φθάσουμε στο αεροδρόμιο Στάνστεντ τρεις ώρες
νωρίτερα από την προγραμματισμένη ώρα αναχώρησης, εξαιτίας των αυξημένων
μέτρων ελέγχου που γνωρίζαμε ότι είχαν επιβληθεί. Κάθε λεπτό αυτών των τριών
ωρών μάς ήταν χρήσιμο. Στην ουρά για να παραδώσουμε τις αποσκευές και να
πάρουμε τις κάρτες επιβίβασης (check in) ζητήθηκε από όλους μας να ανοίξουμε
τις αποσκευές μας, να τις ξανακλείσουμε και να πάρουμε μαζί μας μόνο τα
διαβατήρια και τα μεγάλης αξίας ή χρησιμότητας πράγματά μας. Κατά την
ακτινοσκόπηση, ο συνοδός μου έχασε όλα τα στοιχεία που είχε αποθηκεύσει στην
ηλεκτρονική του ατζέντα. Εκνευριστήκαμε πάρα πολύ, όμως δεν κάναμε παράπονα.
Όπως οι περισσότεροι επιβάτες αεροσκαφών εκείνες τις ημέρες, αμέσως μετά τις
επιθέσεις, νιώθαμε ανακούφιση όταν σκεφτόμασταν ότι ελήφθησαν επιπλέον μέτρα
για την ασφάλειά μας. Εννιά εβδομάδες αργότερα, πήγα αεροπορικώς από το
Γκάτγουϊκ στη Γενεύη. Αναμένοντας τα ίδια εξονυχιστικά μέτρα ελέγχου, φθάσαμε
στο Γκάτγουϊκ δύο ώρες πριν από την προγραμματισμένη ώρα αναχώρησης. Μισή ώρα
αργότερα, κάναμε βόλτες στην περιοχή των αφορολογήτων ειδών. Η διαδικασία
παράδοσης αποσκευών και παραλαβής της κάρτας επιβίβασης διήρκεσε μερικά λεπτά,
δεν υπήρχαν ουρές στις αίθουσες αναχωρήσεων και οι χειραποσκευές μας πέρασαν
από την ακτινοσκόπηση χωρίς να δημιουργηθεί το παραμικρό πρόβλημα. Μου έκαναν
σωματική έρευνα, αλλά στη χειραποσκευή μου έριξαν απλώς μια ματιά. Όταν όμως
έφτασα στη Γενεύη και άνοιξα την τσάντα μου, βρήκα πάνω πάνω, πλήρως ορατό, το
μαχαίρι που είχα αγοράσει για ένα πικ νικ, σε κάποιο ταξίδι μου στη Γαλλία.

Οι φόβοι

Ούτε το μηχάνημα ακτινοσκόπησης ούτε ο χειριστής του το είχαν εντοπίσει.
Επιπλέον, όταν τρεις ημέρες αργότερα αποφάσισα να ελέγξω την ασφάλεια στο
αεροδρόμιο της Γενεύης παίρνοντας μαζί μου το μαχαίρι κατά την επιστροφή μου,
το πέρασα από τους ελέγχους ασφαλείας ανεμπόδιστα. Αν και το μαχαίρι είχε
προεκτεινόμενη λάμα, θα έπρεπε να το δουν εύκολα στο ειδικό μηχάνημα αφού
μέρος της λάμας διακρινόταν με ευκολία και ένα τμήμα της λαβής ήταν μεταλλικό.
Όταν είπα την ιστορία σε έναν γνωστό μου πιλότο, δεν εξεπλάγη που κατάφερα να
περάσω μαχαίρι σε αεροσκάφος. Μου είπε μάλιστα για κάποιον επιβάτη που
πρόσφατα, στη διάρκεια πτήσης, έβγαλε ένα μαχαίρι από την τσέπη του και
καθάρισε το φρούτο του, και μου ανέφερε μια σειρά από τρόπους με τους οποίους
μαχαίρια μπορούν να μεταφερθούν παράνομα σε αεροπλάνα. Τρεις σχεδόν μήνες μετά
τη φρίκη που ζήσαμε, ο φόβος των πολιτών για τα αεροσκάφη δεν έχει κοπάσει.
Αναζητούμε ακόμη διαβεβαιώσεις από τις αεροπορικές εταιρείες και τα αεροδρόμια
ότι είναι ασφαλής η επιλογή του συγκεκριμένου μεταφορικού μέσου και δεν
αμφισβητείται, και ότι τα μέτρα ασφαλείας έχουν ενισχυθεί. Οι χειραποσκευές
ακτινοσκοπούνται συχνότερα και οι έλεγχοι επαναλαμβάνονται από αξιωματικούς
στις αίθουσες αναχωρήσεων, σύμφωνα με τις εντολές του υπουργείου Μεταφορών.

Εδώ και τρεις μήνες όμως αρκετοί δημοσιογράφοι έχουν προβεί σε ενέργειες για
να αξιολογήσουν την ασφάλεια των αεροδρομίων και έχουν βρει τα μέτρα που
επιβλήθηκαν ανεπαρκή.

Έχουν περάσει λαθραία, χωρίς δυσκολία, σε αεροσκάφη διάφορα όπλα ­ σε μια
περίπτωση ένα ελβετικό στρατιωτικό μαχαίρι. Παρ’ όλα αυτά, τα αεροδρόμια
επιμένουν ότι τα μέτρα που ελήφθησαν είναι αυστηρά και επαρκούν.

Όταν απευθύνθηκα στις αρμόδιες αρχές ασφαλείας των αερομεταφορών για το
περιστατικό με το μαχαίρι μου, η μόνη αντίδρασή τους ­ εκτός από τη δήλωση ότι
«ξεπερνά τα συγκεκριμένα μέτρα ασφαλείας του υπουργείου» (χωρίς να
διευκρινιστεί ποια είναι αυτά) ­ ήταν η διαβεβαίωση ότι θα αναφέρουν το
γεγονός για να διακριβώσουν αν σημειώθηκε παράβαση των κανονισμών.

Ωστόσο, αυτό δεν μπορεί να με καθησυχάσει, και όχι μόνο επειδή γνωρίζω ότι
σημειώθηκε παράβαση. Πιλότοι, επιβάτες και ειδικοί της αεροπορίας έχουν
εκφράσει την ανησυχία τους για το επίπεδο της ασφάλειας στα βρετανικά
αεροδρόμια. Ένας πιλότος μού είπε ότι τα πληρώματα των αεροσκαφών περνούν από
τα σημεία ελέγχου χωρίς να υποβληθούν σε εξέταση και ότι έπρεπε να το
απαιτήσει για να γίνει έλεγχος στον ίδιο.

Το μεγάλο λάθος των αεροπορικών εταιρειών

Εκπρόσωπος της Βρετανικής Ένωσης Κυβερνητών Αεροσκαφών κατηγόρησε τις αρχές
των αεροδρομίων ότι είναι απρόθυμες να ξοδέψουν χρήματα για να βελτιώσουν τα
μέτρα ασφαλείας, επισημαίνοντας ότι οι χαμηλοί μισθοί δεν προσελκύουν εκδήλωση
ενδιαφέροντος από το ειδικό προσωπικό: «Θα έπρεπε να χρησιμοποιούμε προσωπικό
με υψηλό επίπεδο εκπαίδευσης, με εξοπλισμό υψηλής τεχνολογίας, όμως οι αρχές
στα αεροδρόμια φαίνεται να πιστεύουν πως μπορούν να έχουν ασφάλεια με μικρό
κόστος», υποστηρίζει.

«Όλοι κοιτάζουν αλλού. Οι αεροπορικές εταιρείες επικεντρώνουν το ενδιαφέρον
τους στους “ιπτάμενους” αστυνομικούς και στις θωρακισμένες πόρτες των
πιλοτηρίων. Είναι λάθος. Από τη στιγμή που ο επίδοξος ένοπλος αεροπειρατής θα
μπει στο αεροσκάφος, είναι αργά. Θα έπρεπε η προσοχή μας να στραφεί στο τι
συμβαίνει πριν οι επιβάτες εισέλθουν στο εσωτερικό του αεροπλάνου». Ο Ρόντνεϊ
Φιούινγκς του Ερευνητικού Ινστιτούτου Αεροπορίας Κράνφιλντ συμφωνεί ότι πιο
αυστηροί έλεγχοι και η διοχέτευση περισσότερων κεφαλαίων στην εκπαίδευση του
προσωπικού θα συνέβαλαν στην ενίσχυση του επιπέδου ασφαλείας. Προσθέτει όμως
ότι τα ίδια τα μηχανήματα ακτινοσκόπησης μπορεί να βοηθούν στο καμουφλάζ των
όπλων, δεδομένου ότι τα αντικείμενα εμφανίζονται να έχουν δύο διαστάσεις και
όχι τρεις.

Η απάντηση

«Μου έδειξαν ένα τέτοιο μηχάνημα πρόσφατα. Είχαν βάλει ένα όπλο και από τη μια
γωνία φαινόταν πράγματι σαν όπλο ενώ από την άλλη σαν φιλμ φωτογραφικής
μηχανής».

Άρα, ποια είναι η απάντηση; Θα έπρεπε τα αεροδρόμια να ακολουθήσουν το
παράδειγμα της El Al, της ισραηλινής και πιο «ανήσυχης» στα μέτρα ασφαλείας
αεροπορικής εταιρείας στον κόσμο; Αν το έκαναν, θα έπρεπε να περιμένουν οι
επιβάτες στο check in τρεις ώρες, να υποβληθούν σε εξονυχιστικό έλεγχο
ταυτότητας και έρευνες των αποσκευών με το χέρι.

Όλοι εμείς που χάνουμε την εμπιστοσύνη μας στις αεροπορικές εταιρείες, θα
προτιμούσαμε αυτήν την εκδοχή, όμως ειδικοί του τομέα των αερομεταφορών
συμφωνούν ότι θα ήταν ανέφικτο.

Το να φθάνεις στο αεροδρόμιο τρεις ώρες πριν από την αναχώρηση, μπορεί να μην
προβληματίζει τόσο αν ταξιδεύεις αεροπορικώς μία ή δύο φορές τον χρόνο, αλλά
θα ήταν απαράδεκτο για τους επιβάτες που κάνουν δεκάδες μικρά ταξίδια ετησίως.
Μαζική στροφή προς τα τρένα και τα πλοία θα έστελνε ακόμη πιο βαθιά στην ύφεση
την αεροπορική βιομηχανία.

Επιμέλεια: Ρένα Δημητρίου