Ξεπερνούν τα επιτόκια οι μερισματικές αποδόσεις

Αποδόσεις που ξεπερνούν ακόμη και αυτές των καταθέσεων Ταμιευτηρίου και
πλησιάζουν, σε αρκετές περιπτώσεις, αυτές των προθεσμιακών καταθέσεων έχουν
πλέον τη δυνατότητα να κερδίζουν οι επενδυτές που αγοράζουν μετοχές για τα
μερίσματά τους.

Το μέσο καθαρό επιτόκιο που προσφέρουν οι τράπεζες για τους λογαριασμούς
ταμιευτηρίου κυμαίνονται στο 2,1% περίπου, ενώ την ίδια στιγμή, σύμφωνα με τις
εκτιμήσεις της Salomon Smith Barney, η μέση μερισματική απόδοση για τις
μετοχές του Χρηματιστηρίου Αξιών Αθηνών, για τη χρήση του 2001, αναμένεται να
φτάσει το 3,1%.

Η μερισματική απόδοση της Σοφοκλέους για τη χρήση του 2001, σύμφωνα με τις
ίδιες εκτιμήσεις, θα είναι η δεύτερη υψηλότερη σε ολόκληρη την Ευρώπη, καθώς
θα ξεπεράσει τη μερισματική απόδοση χρηματιστηρίων όπως είναι αυτό του
Λονδίνου, της Φρανκφούρτης και του Παρισιού.

Η μέση μερισματική απόδοση σε ολόκληρη την ευρωζώνη, για το 2001, θα είναι
χαμηλότερη από αυτή του ΧΑΑ και αναμένεται να φτάσει το 2,5%. Σημειώνεται ότι
οι επενδυτές δεν φορολογούνται για τα μερίσματα. Αυτό συμβαίνει επειδή
φορολογούνται για τα κέρδη τους οι ίδιες οι εισηγμένες εταιρείες που μοιράζουν
μέρισμα.

Το 2002 και το 2003

Όπως αναφέρει σε πρόσφατη έκθεσή της η Salomon Smith Barney, το ελληνικό
Χρηματιστήριο αναμένεται να προσφέρει ακόμη υψηλότερες μερισματικές αποδόσεις
για τη χρήση του 2002 και του 2003. Σύμφωνα με τον διεθνή επενδυτικό οίκο, η
μερισματική απόδοση της Σοφοκλέους, το 2002, θα φτάσει το 3,3% και το 2003 το
3,6%.

Από την άλλη πλευρά, τα επιτόκια που προσφέρουν τα πιστωτικά ιδρύματα για τις
καταθέσεις αναμένεται να εξακολουθήσουν να σημειώνουν υποχώρηση μέχρι το τέλος
του τρέχοντος έτους. Σε ολόκληρη την ευρωζώνη, η μέση μερισματική απόδοση για
το 2002 θα είναι χαμηλότερη από αυτή της Σοφοκλέους, καθώς αναμένεται να
διαμορφωθεί στο 2,7% και για το 2003 στο 3%. Για τη χρήση του 2001, η SSSB
εκτιμά ότι τα μερίσματα που θα προσφέρουν οι εταιρείες του ελληνικού
Χρηματιστηρίου για κάθε μετοχή θα είναι μειωμένα κατά 0,3%. Αντίθετα, τα
μερίσματα για τη χρήση του 2002 θα αυξηθούν κατά 8,3% και για τη χρήση του
2003 κατά 6,7%.

Παλαιότερα, η μερισματική απόδοση ενδιέφερε περισσότερο του θεσμικούς
επενδυτές, καθώς οι ιδιώτες προσδοκούσαν να κερδίσουν κυρίως από την αύξηση
που πίστευαν ότι θα έχουν οι τιμές των μετοχών. Το τελευταίο διάστημα, έχουν
πληθύνει τα μικρότερα χαρτοφυλάκια που αγοράζουν τίτλους με μεσοπρόθεσμο ή
μακροπρόθεσμο ορίζοντα αποβλέποντας στο μέρισμα.

Πρακτικά, το μέρισμα είναι το ποσοστό των κερδών μιας εταιρείας που
καταβάλλεται στους μετόχους της σε τακτά χρονικά διαστήματα. Σε άλλες χώρες,
όπως για παράδειγμα στις Ηνωμένες Πολιτείες, υπάρχουν εταιρείες που μοιράζουν
μέρισμα ακόμη και τέσσερις φορές τον χρόνο. Στη χώρα μας, οι εταιρείες
μοιράζουν μέρισμα μια φορά τον χρόνο, συνήθως τον Ιούλιο ή τον Αύγουστο, όταν
βγαίνουν τα αποτελέσματα των εισηγμένων εταιρειών.

Η μερισματική πολιτική

Θα πρέπει να σημειωθεί, πάντως, ότι δεν προσφέρουν όλες ανεξαιρέτως οι
εταιρείες μερίσματα. Για να δώσει μια εταιρεία μέρισμα, θα πρέπει απαραίτητα
να έχει κέρδη για τη συγκεκριμένη χρήση. Ωστόσο, ακόμη και τότε, το ύψος του
μερίσματος δεν είναι πάντα ανάλογο με τα κέρδη. Υπάρχουν περιπτώσεις που η
γενική συνέλευση αποφασίζει να μοιράσει μικρότερο μέρισμα, ώστε να
χρησιμοποιήσει τα κέρδη για να χρηματοδοτήσει το επενδυτικό πρόγραμμα της
εταιρείας. Για παράδειγμα, στην περίπτωση που μια εταιρεία θέλει να
χρηματοδοτήσει το επενδυτικό της πρόγραμμα από τα ίδια της κεφάλαια, η γενική
συνέλευση μπορεί να αποφασίσει να μη δώσει μεγαλύτερο μέρισμα από αυτό που
επιβάλλεται από την ισχύουσα νομοθεσία. Το ποσό του μερίσματος ανά μετοχή
αφαιρείται από την τιμή της μετοχής που διαπραγματεύεται στο Χρηματιστήριο.

Συνήθως, μέρισμα δικαιούται ο μέτοχος εκείνος που έχει στην κατοχή του μετοχές
μέχρι και την ημέρα που γίνεται η γενική συνέλευση. Ωστόσο, σε κάθε περίπτωση,
η ακριβής ημερομηνία ορίζεται από τη γενική συνέλευση και μπορεί να είναι
διαφορετική κατά περίπτωση.

Όταν η εταιρεία έχει υψηλή κερδοφορία αλλά αποφασίζει να μοιράσει συγκριτικά
μικρότερο μέρισμα, τότε η αξία της μετοχής ανεβαίνει. Στην περίπτωση αυτή, η
εταιρεία πρακτικά χρησιμοποιεί τα κέρδη για επενδύσεις, με απώτερο σκοπό να
κερδίσει ακόμη περισσότερα στο μέλλον, ανάλογα με την πολιτική που ακολουθεί
και τον ρυθμό ανάπτυξής της. Το ύψος του μερίσματος αποτελεί ένδειξη για το αν
μια εταιρεία εργάζεται αποδοτικά ή όχι, ενώ όταν τα κέρδη είναι μικρά, τότε η
εταιρεία μπορεί να μην αποδώσει μέρισμα. Οι πρώτοι που παίρνουν το μέρισμα
είναι οι κάτοχοι προνομιούχων μετοχών, οι οποίοι δεν έχουν δικαίωμα να
συμμετάσχουν στη γενική συνέλευση (δεν έχουν δικαίωμα ψήφου).

Ο τρόπος με τον οποίο αποδίδεται το μέρισμα, έχει αλλάξει σε σύγκριση με το
παρελθόν. Παλαιότερα, οι μετοχές που ήταν σε φυσική μορφή είχαν τη
μερισματαπόδειξη. Μετά την αποϋλοποίηση των μετοχών, η είσπραξη του μερίσματος
γίνεται κατευθείαν από τη χρηματιστηριακή εταιρεία με την οποία συνεργάζεται ο
επενδυτής. Όταν οι μετοχές είναι ονομαστικές, τότε ο μέτοχος λαμβάνει επιταγή
από την ίδια την εταιρεία.