ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Το σύνδρομο των Αφγανών

Το βόρειο Αφγανιστάν απελευθερώθηκε. Ο κίνδυνος είναι τώρα να
αποσταθεροποιηθεί το Πακιστάν.

Συσχετισμός δυνάμεων (του Krauze, από την «Γκάρντιαν»)

Το καλό με τους Αφγανούς είναι ότι διαπραγματεύονται πολύ, και σκοτώνουν λίγο.
Στο Κανταχάρ, για παράδειγμα, εδώ και είκοσι μέρες γίνονται διαπραγματεύσεις
ανάμεσα στις διάφορες φυλές και εθνότητες. Ενώ αν βρισκόμασταν στη Ρουάντα,
στο Ιράκ ή στο Ιράν της ισλαμικής επανάστασης… Είναι αλήθεια, βέβαια, ότι ο
πόλεμος μεταξύ των φυλών, την περίοδο 1992-1996, είχε στοιχίσει τη ζωή 50.000
ανθρώπων στην Καμπούλ. Την κύρια ευθύνη όμως δεν την έφερε ο Μασούντ, αλλά ο
Γκουλμπουντίν Χεκματυάρ, ο αρχηγός του κόμματος Χεζμπ-ε-ισλάμι που
υποστηριζόταν από το Πακιστάν. Ο άνθρωπος αυτός δεν είναι σήμερα με τη Βόρεια
Συμμαχία, είχε ζητήσει μάλιστα την υποστήριξη των Ταλιμπάν στον πόλεμο κατά
των Αμερικανών.

Το κακό με τον ΟΗΕ είναι ότι δεν τα πάει καλά με τον χρόνο. Την παραμονή της
πτώσης του Καμπούλ, για παράδειγμα, έπρεπε να μεταβεί επειγόντως μια
υψηλόβαθμη αντιπροσωπεία των Ηνωμένων Εθνών στην πόλη για να μην υπάρξει
αναρχία. Όμως αυτό δεν κατέστη δυνατό επειδή η εταιρεία που ασφαλίζει το
προσωπικό του ΟΗΕ ήθελε να τροποποιήσει τα συμβόλαια! Και τώρα που χρειαζόταν
κάποιος χρόνος για να βρουν οι Παστούν μια πολιτική εκπροσώπηση, ένα κόμμα,
έναν ηγέτη, ο ΟΗΕ βιάζεται. Θεωρητικά, όλος ο κόσμος ­ εκτός βέβαια από τους
Ταλιμπάν ­ θέλει να πετύχει η διάσκεψη του Βερολίνου, να οδηγήσει δηλαδή στη
συγκρότηση μιας πολυεθνικής κυβέρνησης. Όμως υπάρχουν σοβαρά δομικά
προβλήματα, το Αφγανιστάν είναι χωρισμένο σε περιοχές, σε πόλους, και κανείς
δεν έχει εμπιστοσύνη σε κανέναν, όλοι προσπαθούν να κερδίσουν έδαφος και να
κινητοποιήσουν τα στηρίγματά τους στο εξωτερικό ώστε να είναι καλύτερα
“πλασαρισμένοι” στο ξεκίνημα των διαπραγματεύσεων.

Το σύνδρομο των Αφγανών, λέει στη Λιμπερασιόν ο Ολιβιέ Ρουά, ειδικός
στο πολιτικό ισλάμ, είναι πως όταν βλέπουν κάποιον που θέλει να γίνει
πρωθυπουργός σκέπτονται: γιατί αυτός και όχι εγώ; Μια προσωρινή λύση είναι
χωρίς αμφιβολία ο πρώην βασιλιάς, που ενσαρκώνει τη συνέχεια του αφγανικού
κράτους. Ο Ζαχέρ δεν πρόκειται όμως να αναλάβει καμιά πρωτοβουλία, θα
περιμένει να τον καλέσουν. Τη θέση του θα τη διαπραγματευθεί ο απεσταλμένος
του ΟΗΕ, ο Λαχντάρ Μπραΐμι, με τη Συμμαχία και τους ανθρώπους του Κανταχάρ.
Επιπλέον, ο πρώην μονάρχης, αν και Παστούν, είναι περσόφωνος, δεν μπορεί να
εκφωνήσει ένα λόγο στα παστού. Το μόνο που θέλει είναι να επιστρέψει στην
Καμπούλ, να προεδρεύσει μιας ευρείας Λόγια Ζίργκα, να της παραδώσει την τύχη
του Αφγανιστάν και να πεθάνει.

Το Αφγανιστάν δεν κινδυνεύει σήμερα από επιχειρήσεις εθνοκάθαρσης, λέει ο
γάλλος ερευνητής. Η Συμμαχία γνωρίζει ότι πρέπει να συνυπάρξει με τους
μετριοπαθείς Ταλιμπάν. Ο κίνδυνος είναι τώρα η κρίση να μετατοπιστεί στο
Πακιστάν, όπου θα καταφύγουν οι φανατικοί, Αφγανοί και ξένοι. Δεν αποκλείεται
ο πρόεδρος Μουσάραφ να δει τις ζώνες των Παστούν να διεκδικούν την αυτονομία τους…