Ζητούν απλούστευση της χρηματιστηριακής νομοθεσίας

Πόσα τηλεφωνήματα δέχεται καθημερινά ο πρόεδρος του Χρηματιστηρίου κ.
Παναγιώτης Αλεξάκης; Γύρω στα εκατό. Ένα μικρό μέρος από αυτά προέρχεται από
δημοσιογράφους, ενώ το μεγαλύτερο αφορά επαφές με εσωτερικές υπηρεσίες του
ΧΑΑ, με άλλες αρμόδιες Αρχές της κεφαλαιαγοράς και με επιχειρήσεις. Συνήθως,
οι επαφές αυτές αφορούν σε θέματα που προωθούνται για την ελληνική
κεφαλαιαγορά, αλλά και σε θέματα που ανακύπτουν καθημερινά από τις εξελίξεις
του μακροοικονομικού και μικροοικονομικού περιβάλλοντος.

Καθημερινά, λοιπόν, οι επιχειρηματίες θέτουν υπόψη του κ. Αλεξάκη ζητήματα που
αφορούν τόσο τη λειτουργία των ίδιων των εταιρειών όσο και την περαιτέρω
βελτίωση της λειτουργίας της αγοράς. Αρκετά, μάλιστα, από αυτά που τού έχουν
τεθεί υπόψη έχουν δρομολογηθεί. Άλλα, ετοιμάζονται τώρα. Τι του έχουν ζητήσει
το τελευταίο διάστημα;

Συμψηφισμός ζημιών

Ένα μέτρο το οποίο ήδη προωθείται και πρόκειται να ισχύσει για τη χρήση του
2001, είναι ο συμψηφισμός των ζημιών με τα αποθεματικά. Οι ζημίες αφορούν τις
απώλειες που προήλθαν από τις επενδύσεις σε μετοχές. Το μέτρο αυτό αφορά και
τις εταιρείες επενδύσεων χαρτοφυλακίου. Σύμφωνα με το μέτρο αυτό, οι ζημίες θα
συμψηφίζονται με τα αποθεματικά. Με τον τρόπο αυτό μπορεί να υπάρξει μείωση
των ιδίων κεφαλαίων, αλλά οι επιχειρήσεις θα παρουσιάζουν καλύτερα
αποτελέσματα χρήσης. Η μείωση των ιδίων κεφαλαίων μπορεί να προέλθει για τον
εξής λόγο: τα ίδια κεφάλαια αποτελούνται από το μετοχικό κεφάλαιο και τα
αποθεματικά. Οι ζημίες θα μειώνουν τα αποθεματικά. Αν η επιχείρηση κάνει
αύξηση μετοχικού κεφαλαίου, δεν θα υπάρξει μείωση ιδίων κεφαλαίων.

Εισαγωγή μεγάλων εταιρειών

Η ρευστότητα της αγοράς, δηλαδή ο παράγοντας που ρυθμίζει τον αριθμό αλλά και
την ταχύτητα εισαγωγής εταιρειών στο Χρηματιστήριο, μειώθηκε τους τελευταίους
μήνες, με αποτέλεσμα περίπου 350 εταιρείες να περιμένουν στην ουρά. Οι
επιχειρήσεις, καθώς αντιλαμβάνονται το πρόβλημα της ρευστότητας, δεν ζητούν
τόσο την επιτάχυνση της εισαγωγής εταιρειών στο ΧΑΑ (με διαφόρους τρόπους,
όπως, για παράδειγμα, κάνοντας ευκολότερες τις προϋποθέσεις εισαγωγής) όσο την
εισαγωγή εταιρειών μεγάλης κεφαλαιοποίησης. Όπως εκτιμούν οι επιχειρηματίες, η
Σοφοκλέους έχει ανάγκη από μεγάλες εταιρείες, οι οποίες θα αυξήσουν το βάθος
της αγοράς και την ανταγωνιστικότητα του ελληνικού Χρηματιστηρίου. Αυτό, με τη
σειρά του, θα ωφελήσει και τις υπόλοιπες εισηγμένες στο ΧΑΑ.

Χρηματοδότηση επιχειρήσεων

Σε περίοδο χαμηλής ρευστότητας στο Χρηματιστήριο και γενικής πτωτικής τάσης
των τιμών των μετοχών, η άντληση κεφαλαίων από τη Σοφοκλέους για τις
επιχειρήσεις είναι πιο δύσκολη απ’ όσο δύο χρόνια πριν. Με την έννοια της
εναλλακτικής μορφής χρηματοδότησης επιχειρήσεων, αντιμετωπίζεται η έκδοση των
εταιρικών ομολόγων.

Οι επιχειρηματίες ζητούν την προώθηση και την περαιτέρω ανάπτυξη της αγοράς
εταιρικών ομολόγων, τα οποία (με άυλη μορφή) έκαναν πρεμιέρα πριν από λίγες
ημέρες με τις Επιχειρήσεις Αττικής. Τα εταιρικά ομόλογα αποτελούν μία από τις
τρεις βασικές εναλλακτικές μορφές άντλησης κεφαλαίων, μαζί με την αύξηση
μετοχικού κεφαλαίου και τα μακροπρόθεσμα κοινοπρακτικά δάνεια. Για παράδειγμα,
στις ΗΠΑ, το ύψος τους κατά κανόνα ξεπερνά τα 100 εκατ. δολάρια και μπορεί να
ξεπεράσει και το 1 δισ. δολάρια. Συνήθως εκδίδονται από εταιρείες που έχουν
προβλέψιμες και σταθερές χρηματορροές και γενικά δυνατά κέρδη προ φόρων, τόκων
και αποσβέσεων, βασικά για να χρηματοδοτήσουν υψηλές επενδύσεις, εξαγορές
άλλων εταιρειών, αγορά ιδίων κεφαλαίων, ή αναχρηματοδότηση μεγάλων δανείων που
λήγουν.

Έλεγχος στη χειραγώγηση

Τα στελέχη του ΧΑΑ, αλλά και της χρηματιστηριακής αγοράς, το χαρακτηρίζουν ως
στοιχείο υγείας. Οι εισηγμένες εταιρείες ζητούν από το Χρηματιστήριο και τις
αρμόδιες αρχές να ενισχύουν συνεχώς τα προληπτικά και κατασταλτικά μέτρα
ενάντια στη χειραγώγηση. Είναι αλήθεια, ότι εδώ και χρόνια λειτουργεί ένα
αυτοματοποιημένο σύστημα ελέγχου των συναλλαγών στο Χρηματιστήριο. Το σύστημα
αυτό, χρησιμοποιώντας συγκεκριμένα κριτήρια εμπορευσιμότητας και μεταβολής
στις τιμές, εντοπίζει ύποπτες συναλλαγές. Στη συνέχεια, τα στοιχεία των
συναλλαγών αυτών μεταβιβάζονται στην Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς για περαιτέρω
έρευνα (σπάνε κωδικοί κ.λπ.). Ταυτόχρονα, υπάρχει ένα σύστημα on line
παρακολούθησης των συναλλαγών. Σε αυτό το σύστημα συμμετέχουν στελέχη, τόσο
από το ΧΑΑ όσο και από την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς. Σε αυτή την υπηρεσία, κατά
τις ώρες λειτουργίας των συνεδριάσεων, απαγορεύεται η είσοδος ή έξοδος ατόμων.
Απαγορεύονται ακόμη και τα τηλέφωνα. Παράλληλα με όλα αυτά, υπάρχουν οι
αρμόδιες υπηρεσίες που ελέγχουν τις υπόλοιπες υποχρεώσεις των εισηγμένων.

Διεθνή Λογιστικά Πρότυπα

Μέχρι το 2003 πρόκειται να εφαρμοστούν από τις εισηγμένες εταιρείες τα Διεθνή
Λογιστικά Πρότυπα (IAS). Είναι κάτι το οποίο επιθυμούν οι εισηγμένες
εταιρείες, ενώ οι αρμόδιες αρχές έχουν, εδώ και αρκετούς μήνες, αρχίσει μία
σημαντική προσπάθεια προς αυτή την κατεύθυνση. Ειδικά τον τελευταίο καιρό, η
Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς, στο πλαίσιο των διεθνών επαφών για τη σύνταξη σχεδίων
ευρωπαϊκών οδηγιών και ενιαίου ευρωπαϊκού θεσμικού πλαισίου για την
κεφαλαιαγορά, προωθεί το θέμα των Διεθνών Λογιστικών Προτύπων.

Τα Διεθνή Λογιστικά Πρότυπα είναι κάτι το οποίο επιβάλλεται από τον διεθνή
ανταγωνισμό. Σε αυτό το θέμα, μάλιστα, η αμερικανική Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς
βρίσκει «πάτημα» στην άτυπη αποθάρρυνση αμερικανικών κεφαλαίων να επενδύουν σε
ξένες αγορές (π.χ. στην Ευρώπη και, κατά συνέπεια, στην Ελλάδα). Τα
αμερικανικά λογιστικά πρότυπα (US GAAP) είναι πολύ αυστηρά και οι αμερικανικές
αρχές τα επιβάλλουν σε όλες τις επιχειρήσεις, όπως και σε εκείνες που
πρόκειται να δραστηριοποιηθούν στις ΗΠΑ ή να εισαχθούν σε Χρηματιστήρια των
ΗΠΑ. Με την υιοθέτηση διεθνώς αποδεκτών λογιστικών προτύπων, οι ελληνικές
εισηγμένες εταιρείες αποκτούν ανταγωνιστικό πλεονέκτημα.

Εκλογίκευση θεσμικού πλαισίου

Αν προσπαθήσει να θυμηθεί κανείς τα μέτρα και τις δέσμες αποφάσεων που έχουν
ανακοινωθεί από το Χρηματιστήριο και την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς από το
υπέρθερμο χρηματιστηριακό 1999 μέχρι σήμερα, μάλλον θα χάσει το μέτρημα. Αν,
επίσης, λάβει υπόψη του ότι πολλά από αυτά ήρθαν και τροποποίησαν ή
συμπλήρωσαν παλαιότερες αποφάσεις ή νομοθετικές ρυθμίσεις, γίνεται αντιληπτό
ότι τα πράγματα δυσκολεύουν. Στη συνέχεια, έρχονται νέες τροποποιήσεις και
συμπληρώσεις, αλλά και νέα νομοσχέδια.

Η κωδικοποίηση της χρηματιστηριακής νομοθεσίας έχει αποτελέσει προσπάθεια
έγκριτων ιδιωτών νομικών, αλλά και της ελληνικής κεφαλαιαγοράς. Πρόσφατα, είχε
ολοκληρωθεί μια προσπάθεια κωδικοποίησης της χρηματιστηριακής νομοθεσίας από
τις αρμόδιες αρχές. Όμως, οι τροποποιήσεις, οι συμπληρώσεις και οι νέες
αποφάσεις συνεχίστηκαν (ένα Χρηματιστήριο δεν μπορεί παρά να ακολουθεί τις
εξελίξεις) και οι αρμόδιες αρχές εξετάζουν εκ νέου την κωδικοποίηση της
χρηματιστηριακής νομοθεσίας.

Μάλιστα, σε πρόσφατη συνάντηση που είχαν οι Διοικήσεις του ΧΑΑ και της
Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς και εκπρόσωποι των φορέων της αγοράς με τον υπουργό
Οικονομίας κ. Νίκο Χριστοδουλάκη, ένα από τα θέματα που τέθηκαν ήταν η
απλούστευση της χρηματιστηριακής νομοθεσίας.

Εταιρική διακυβέρνηση

Η Λευκή Βίβλος για τις επιχειρήσεις είχε διατυπωθεί εδώ και αρκετούς μήνες από
την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς και ήδη τμήματά της περιλαμβάνονται σε νομοσχέδια,
ύστερα από συζητήσεις με τους φορείς της αγοράς. Το διάστημα αυτό, το
υπουργείο Εθνικής Οικονομίας βρίσκεται σε επαφή με φορείς της αγοράς και
κυρίως με τον ΣΕΒ για τη συζήτηση νομοσχεδίου το οποίο περιλαμβάνει αρχές της
εταιρικής διακυβέρνησης. Τα σημαντικότερα σημεία τους αφορούν τη διαφάνεια του
Διοικητικού Συμβουλίου, τα δικαιώματα μειοψηφίας μετόχων, τον εσωτερικό έλεγχο
και τον έλεγχο άντλησης και χρήσης κεφαλαίων.