Οι διαδηλωτές κουράστηκαν

Από τις 11 Σεπτεμβρίου η διάθεση για διαδηλώσεις κατά του καπιταλισμού
φαίνεται να έχει μειωθεί: οι διαμαρτυρίες με αφορμή τη διάσκεψη του Παγκόσμιου
Οργανισμού Εμπορίου στην Ντόχα του Κατάρ και οι αντίστοιχες για τη σύνοδο της
Ομάδας των 20 (G20) στην Οτάβα του Καναδά, δεν ήταν οι αναμενόμενες. Όμως, γι’
αυτούς που είναι πρόθυμοι να κατευθύνουν τις επικρίσεις τους με διαφορετικό
τρόπο, το ζητούμενο της αλλαγής ίσως να είναι επιτακτικότερο από κάθε άλλη
περίοδο την τελευταία δεκαετία. Ο Τομ Σπένσερ, διευθυντής του επιστημονικού
επιτελείου Δημοσίων Σχέσεων του Ευρωπαϊκού Κέντρου, επισημαίνει: «Μιλάμε για
αντι-καπιταλισμό, αγώνα κατά της παγκοσμιοποίησης ή αντι-αμερικανισμό; Δεν
είχε σημασία πριν από την 11η Σεπτεμβρίου, τώρα έχει».

Η αναφορά του έγινε πρόσφατα σε συνέδριο στη Βουδαπέστη για την
παγκοσμιοποίηση, διοργανωτής του οποίου ήταν ο δισεκατομμυριούχος
επιχειρηματίας Τζορτζ Σόρος και, μεταξύ των προσκεκλημένων, ακαδημαϊκοί,
πολιτικοί και οργανώσεις διαδηλωτών. Όπως αποκαλύφθηκε, ο συνεχής συγκερασμός
των τριών αναφορών του κ. Σπένσερ συναντά έντονη αντίδραση. Τόσο υπερασπιστές
της φιλελευθεροποίησης όσο και αντίπαλοί της έγιναν στόχοι δημόσιας
κατακραυγής.

Ο Γουάλντεν Μπέλο, διευθυντής της οργάνωσης Focus στην Μπανγκόκ ­ η οποία
αντιτίθεται στη μαζική διάσταση του εμπορίου και στην ελεύθερη οικονομική
δραστηριότητα ­ δέχθηκε έντονες επικρίσεις όταν είπε ότι παρόμοια κριτική
ασκείται τόσο κατά του οικονομικού μοντέλου ελεύθερης οικονομικής
δραστηριότητας της Ουάσιγκτον, αλλά και της ευμετάβλητης αμερικανικής
εξωτερικής πολιτικής. Επέμεινε ότι το κοινό στις φτωχιές χώρες συνδυάζει
συνεχώς τον αντιαμερικανισμό με τη στάση κατά της παγκοσμιοποίησης. «Στον
Τρίτο Κόσμο βλέπει κανείς πραγματική αμφισημία, όσον αφορά στις πράξεις της
11ης Σεπτεμβρίου», δήλωσε. «Σε όλη την Ασία, ένα από τα αντικείμενα που
σημείωσαν τις μεγαλύτερες πωλήσεις ήταν τα μπλουζάκια με τον Οσάμα Μπιν
Λάντεν. Εμφανίζεται σαν ένας αντάρτης που κάνει κύκλους γύρω από έναν
τύραννο».

Ο Ντέιβιντ Χάρτριτζ, ειδικός σύμβουλος του Μάικ Μουρ, γενικού διευθυντή του
Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου, έπαιξε το χαρτί τής 11ης Σεπτεμβρίου από την
άλλη πλευρά του τραπεζιού: «Θα πρέπει να έχουμε συναίσθηση ότι αναδεικνύουμε
μια θηριωδία στο επίπεδο της διαφωνίας», υποστήριξε. «Ο θυμός δεν αιτιολογεί
τίποτα». Σχόλια τέτοιου τύπου επέσυραν ισχυρές αντιδράσεις από πολλούς
συμμετέχοντες, σύμφωνα με τους οποίους το να τάσσεται κανείς κατά της
φιλελευθεροποίησης δεν σημαίνει ότι είναι και αντι-Αμερικανός.