Πούτιν, ο πραγματικός νικητής

Θυμάται κανείς την Τσετσενία; Τη ρωσική μαφία; Τον πόλεμο του Κρεμλίνου
εναντίον του τηλεοπτικού δικτύου NTV; Πώς βρέθηκε ο Ρώσος πρόεδρος στο ράντσο
του Αμερικανού προέδρου; Να απολαμβάνει μια φιλοξενία που μόνο δυτικός
σύμμαχος θα μπορούσε να προσδοκά προ της 11ης Σεπτεμβρίου; Μυστήριο; Όχι και
τόσο.

Η ξενάγηση: Στο τιμόνι, ο Αμερικανός πρόεδρος, συνοδηγός, ο Βλαντίμιρ Πούτιν. Η (τριήμερη) σύνοδος κορυφής των δύο ηγετών ολοκληρώθηκε χθες στο Κρόφορντ του Τέξας, στο ράντσο του Τζορτζ Μπους, με μια μικρή γεύση από την πάλαι ποτέ «άγρια» και νυν «φιλική» Δύση

Μπορεί ο Τόνι Μπλερ να είναι ο νέος αγαπημένος πρεσβευτής των ΗΠΑ και ο Οσάμα
Μπιν Λάντεν να οδεύει, κατά πάσα πιθανότητα, προς έναν ένδοξα μαρτυρικό
θάνατο, όμως ο μοναδικός αδιαμφισβήτητος νικητής, μέχρι στιγμής τουλάχιστον,
του «πολέμου εναντίον της τρομοκρατίας» είναι ο Βλαντίμιρ Πούτιν.

Διότι οι τρομοκρατικές επιθέσεις στις ΗΠΑ έσβησαν τις εσωτερικές του «πηγές
αμηχανίας» από τη διεθνή ατζέντα. Και τον έφεραν στο κατώφλι μιας νέας εποχής
όσον αφορά τις σχέσεις του με τη Δύση. Πιο κοντά στο όνειρο της αποκατάστασης
του κύρους της Ρωσίας και της ανοικοδόμησης της οικονομίας της. Οι ΗΠΑ
χρειάστηκαν τη βοήθειά του· και ο Πούτιν επέδειξε αψεγάδιαστη διπλωματία.

Ήταν ο πρώτος ξένος ηγέτης που τηλεφώνησε στον Μπους για συλλυπητήρια μετά την
κατάρρευση των δίδυμων πύργων. Κατόπιν, και για δύο εβδομάδες, παρέμεινε
σιωπηλός. Στις 24 Σεπτεμβρίου, όμως, έδωσε επισήμως τις ευλογίες του για την
ανάπτυξη αμερικανικών χερσαίων δυνάμεων στην Κεντρική Ασία: η ένταξή του στο
στρατόπεδο των «καλών» είχε επισφραγιστεί.

Επιπλέον, ο Πούτιν υποστήριξε από την αρχή τη Βόρεια Συμμαχία, προσφέροντάς
της στρατιωτική βοήθεια, προωθώντας τον διπλωματικό της ρόλο. Για ένα μεγάλο
μέρος του πολέμου, η Ουάσιγκτον αντιμετώπιζε με επιφυλακτικότητα την αφγανική
αντιπολίτευση, το Πακιστάν υποστήριζε την ιδέα μίας κυβέρνησης κυριαρχούμενης
από την εθνότητα Παστούν, η Ρωσία τάχθηκε εξαρχής με το μέρος του νικητή.

Και τώρα; Όπως γράφει ο Όουεν Μάθιουζ στην εφημερίδα «Daily Mail», η
Ρωσία μπορεί κάλλιστα να συνεχίσει να εξοπλίζει τη Βόρεια Συμμαχία μέσω του
Τατζικιστάν και του Ουζμπεκιστάν, μετατρέποντάς την έτσι σε μία βιώσιμη
κυβέρνηση τής μετά Ταλιμπάν εποχής. Επιπλέον, και με αυτόν τον τρόπο, θα
μπορέσει να εντάξει το Αφγανιστάν, μερικώς τουλάχιστον, στη σφαίρα επιρροής
της ­ ένα όνειρο που έτρεφαν όλοι οι Ρώσοι πολιτικοί σχεδιαστές για
περισσότερα από 150 χρόνια και κάτι που η παλιά Σοβιετική Ένωση απέτυχε
παταγωδώς να κάνει στη διάρκεια της δεκαετούς κατοχής του Αφγανιστάν.
Μακροπρόθεσμα, ο Πούτιν θα έχει τη δυνατότητα να επεκτείνει τη ρωσική επιρροή
στις πρώην σοβιετικές δημοκρατίες κατά τρόπο που ουδέποτε πέτυχαν οι
«παλικαρίστικες» τακτικές της εποχής Γιέλτσιν. Το σίγουρο είναι ότι ο Πούτιν
παίζει το γεωπολιτικό παιχνίδι πολύ καλύτερα από τον προκάτοχό του.

Στην πραγματικότητα, ο Ρώσος πρόεδρος είναι ειδήμων στην τακτική υποχώρηση.
Κατάλαβε γρήγορα, για παράδειγμα, ότι η Ρωσία δεν θα μπορούσε να εμποδίσει τις
ΗΠΑ να χρησιμοποιήσουν τις βάσεις του Ουζμπεκιστάν. Και έδωσε τη συγκατάθεσή
του. Καταλαβαίνει επίσης ότι δεν θα μπορέσει να σταματήσει τα σχέδια των ΗΠΑ
για τη δημιουργία μιας αντιπυραυλικής ασπίδας εναντίον των «απείθαρχων
κρατών». Παρόλο, λοιπόν, που η Ρωσία επιμένει επισήμως στην αναγκαιότητα
διατήρησης της Συνθήκης Αντιβαλλιστικών Πυραύλων του 1972, τα πρώτα σημάδια
της «τακτικής υποχώρησης» είναι ήδη ορατά. Εξίσου απτά είναι και τα δυνάμει
οφέλη της νέας «φιλίας» με τη Δύση.

Η Ρωσία επιθυμεί να ενταχθεί στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου, ευελπιστεί σε
μία επιεική αντιμετώπιση από τους διεθνείς πιστωτές όπως είναι το Διεθνές
Νομισματικό Ταμείο, ακόμη-ακόμη και σε μια επιβράδυνση της διεύρυνσης του ΝΑΤΟ
προς Ανατολάς. Επιπλέον, ο Πούτιν έχει πλέον το ελεύθερο να καταδιώξει τους
Τσετσένους αντάρτες όπως αυτός κρίνει απαραίτητο, αφού έπεισε τη Δύση να
αποδεχθεί τον πόλεμό του εναντίον τους ως μέρος της παγκόσμιας εκστρατείας
εναντίον των ισλαμιστών τρομοκρατών.

Στο ράντσο

Η τέταρτη συνάντηση του Πούτιν με τον Τζορτζ Μπους ολοκληρώθηκε χθες με τον
Αμερικανό πρόεδρο να τον ξεναγεί προσωπικά στο ράντσο του, στο Κρόφορντ του
Τέξας, και να ξεκαθαρίζει ότι μόνο «καλούς φίλους προσκαλεί κανείς στο σπίτι
του». Ο Πούτιν ανταπέδωσε επισημαίνοντας «πόσο συμβολικό είναι για μένα και τη
χώρα μου» το ότι η πρώτη του επίσκεψη σε σπίτι ξένου ηγέτη ήταν στο σπίτι του
Αμερικανού προέδρου. Δεν παρέλειψε, όμως, και να συγχαρεί τον Μπους για την
επιτυχία του στον «πόλεμο εναντίον της τρομοκρατίας» επαινώντας τον ως άνθρωπο
που μετατρέπει τα λόγια σε έργα. Τον ίδιο ποιος θα τον συγχαρεί για το ταλέντο
του να μετατρέπει τις διπλωματικές ήττες σε νίκες;