Κατέρρευσαν αμαχητί αλλά… επιμένουν οι Ταλιμπάν

Στο τέλος, οι Ταλιμπάν έχασαν το μεγαλύτερο μέρος του Αφγανιστάν, πάνω –
κάτω με τον ίδιο τρόπο που κάποτε πήραν την εξουσία: σχεδόν αμαχητί. Αυτό
άραγε σημαίνει ότι διέσωσαν τις δυνάμεις τους; Τι ετοιμάζουν τώρα; Και ποια
χώρα πρέπει να ανησυχεί περισσότερο, το Αφγανιστάν ή το Πακιστάν;

Απέκτησαν… πρόσωπο. Οι Αφγανές πέταξαν, επιτέλους, την μπούρκα και χαμογελαστές περπατούν στους δρόμους της Καμπούλ

Πριν από πέντε χρόνια, οι δυνάμεις του αρχηγού των μουτζαχεντίν Αχμάντ Σαχ
Μασούντ υποχωρούσαν συντεταγμένες μέσα στη νύχτα, μαζί με όλο τους τον
οπλισμό, καθώς οι Ταλιμπάν έμπαιναν στην Καμπούλ ύστερα από μια τριήμερη
επίθεση-αστραπή. Αυτή τη φορά, το ίδιο ακριβώς επιχείρησαν να κάνουν και οι
Ταλιμπάν, μετά τη θυελλώδη επίθεση της Βόρειας Συμμαχίας στο Βορρά. Όμως είχαν
υποτιμήσει τον παράγοντα της αμερικανικής αεροπορίας: οι συνεχείς αεροπορικοί
βομβαρδισμοί στα πεδινά μέτωπα που οι Ταλιμπάν κρατούσαν με επιτυχία εδώ και
τρία χρόνια τούς έτρεψαν σε άτακτη φυγή. Είχαν επίσης υποτιμήσει το άφθονο
δυτικό αλλά και ρωσικό πολεμικό υλικό που έφτασε τους τελευταίους δύο μήνες
στα χέρια των μουτζαχεντίν, μέσω Τατζικιστάν και Ουζμπεκιστάν, αλλάζοντας
αποφασιστικά την ισορροπία δυνάμεων.

Αποτελούμενοι κυρίως από τη φυλή Παστούν, που κυριαρχεί στο Νότο, οι Ταλιμπάν
βρέθηκαν στο Βορρά ανάμεσα σε εχθρικούς πληθυσμούς Ουζμπέκων, Τατζίκων και
Χαζάρων, να βομβαρδίζονται ανηλεώς, καθώς πληροφορίες για τις θέσεις τους
διέρρεαν συνεχώς προς την αμερικανική διοίκηση.

Μολονότι οι περισσότεροι αναλυτές προέβλεπαν συντριβή των Ταλιμπάν κάτω από
την αφόρητη πίεση των αμερικανικών βομβαρδισμών, λίγοι από αυτούς περίμεναν
τόσο ταχεία κατάρρευση του καθεστώτος. Σίγουρα, η μεγάλη καμπή ήταν η κατάληψη
της Μαζάρ-ι-Σαρίφ, στον αφγανικό Βορρά, πριν από έξι ημέρες.

Ήδη, μετά την πτώση της Μαζάρ-ι-Σαρίφ, πολλοί τοπικοί αρχηγοί των Ταλιμπάν
άρχισαν ­ κατά την προσφιλή συνήθεια των Αφγανών οπλαρχηγών ­ να αυτομολούν
και να πυκνώνουν τις τάξεις της Βόρειας Συμμαχίας.

Ο πακιστανικός ρόλος

Στα βαθύτερα αίτια της πτώσης των Ταλιμπάν θα πρέπει να συνυπολογιστεί και η
προέλευσή τους. Ένα κίνημα κατασκευασμένο κυρίως από τις πακιστανικές μυστικές
υπηρεσίες, χωρίς τη βοήθεια τους θα είχε παραμείνει μια μικρή ομάδα ισλαμιστών
ζηλωτών. Όμως, άλλοτε με τη φανερή και άλλοτε με τη μυστική βοήθεια της
πακιστανικής ISI, οι Ταλιμπάν κατόρθωσαν να σαρώσουν το 95% του Αφγανιστάν,
μολονότι ποτέ δεν είχαν ευρεία πολιτική βάση.

Στρατιωτικοί αναλυτές εκτιμούν ότι η κύρια δύναμη των Ταλιμπάν, αποτελούμενη
από περίπου 40.000 μαχητές, έχει διασκορπιστεί στο Νότο. Άλλοι από αυτούς
έχουν ξαναγυρίσει στα χωριά τους και άλλοι έχουν καταφύγει στα βουνά, σε μια
προσπάθεια ανασύνταξης για μελλοντικό ανταρτοπόλεμο. Η τύχη περίπου 8.000
Αράβων, Τσετσένων και άλλων ξένων μαχητών που πολεμούσαν μαζί τους εξακολουθεί
να αγνοείται. Σύμφωνα με τις πακιστανικές μυστικές υπηρεσίες, στρατεύματα των
Ταλιμπάν, μεταξύ των οποίων και Άραβες, πέρασαν την αφγανοπακιστανική μεθόριο
και μπήκαν στην επαρχία του Βελουχιστάν, συμμορφούμενοι με διαταγές του μουλά
Ομάρ να εγκαταλείψουν τις αφγανικές πόλεις και να ετοιμάσουν ανταρτοπόλεμο
μέσα από το έδαφος του Πακιστάν.

Το μέλλον τους

Ο Πακιστανός αναλυτής Αχμέντ Ρασίντ πιστεύει ότι οι Ταλιμπάν κρατούν ακόμη στα
χέρια τους αρκετά «χαρτιά», με κυριότερο τη διατήρηση ενός υπολογίσιμου μέρους
των δυνάμεών τους. Ίσως από εδώ και πέρα το μέλλον των Ταλιμπάν εξαρτάται από
το βαθμό της δέσμευσης που είναι διατεθειμένοι να αναλάβουν οι Αμερικανοί. Θα
περιοριστούν στην ενίσχυση του Πακιστάν (ως προπυργίου του πολέμου τους κατά
της τρομοκρατίας) ή θα προχωρήσουν και στην ουσιαστική ανασυγκρότηση του
Αφγανιστάν; Αν οι Αμερικανοί θεωρήσουν ότι η νίκη τους και τα μακροπρόθεσμα
συμφέροντά τους σταματούν στην Καμπούλ, επισημαίνουν οι «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς»,
τότε οι Ταλιμπάν δεν αποκλείεται να τα καταφέρουν να επιβιώσουν στο βάθος του
χρόνου.

Το Συμβούλιο Ασφαλείας ψήφισε ομόφωνα σχέδιο για το μέλλον του Αφγανιστάν

Νέες νίκες εις βάρος των Ταλιμπάν ανακοίνωσαν χθες οι δυνάμεις της Βόρειας
Συμμαχίας που συνεχίζουν την προέλασή τους καταλαμβάνοντας σημαντικές πόλεις
στον αφγανικό Νότο.

Οι Ταλιμπάν έχασαν τον έλεγχο του Κανταχάρ, προπυργίου τους στο Νότιο
Αφγανιστάν, δήλωσε ο υπουργός Εξωτερικών της Βόρειας Συμμαχίας Αμπντάλα
Αμπντάλα στην κρατική τηλεόραση του Ιράν. Όμως, οι Ταλιμπάν διέψευσαν την
απώλεια της πόλης, ενώ δεν την επιβεβαίωσε ούτε το Πεντάγωνο. Αναφορικά με την
πόλη Μαζάρ-ι-Σαρίφ, αξιωματούχος της Βόρειας Συμμαχίας δήλωσε ότι σε ορισμένες
περιοχές οι Ταλιμπάν προβάλλουν αντίσταση.

Ο Αμερικανός υπουργός Άμυνας Ντόναλντ Ράμσφελντ δήλωσε ότι οι αμερικανικές
ειδικές δυνάμεις έχουν εγκαταστήσει σημεία ελέγχου σε όλες τις βασικές οδικές
αρτηρίες που συνδέουν το Βόρειο με το Νότιο Αφγανιστάν και έχουν αναλάβει το
έργο της καταδίωξης και σύλληψης των ηγετών των Ταλιμπάν. Πάντως,
επιφυλακτικός εμφανίστηκε χθες ο Γερμανός υπουργός Εξωτερικών Γιόσκα Φίσερ, ο
οποίος επισήμανε ότι δεν πρέπει να υπάρχει μεγάλη ευφορία για τις στρατιωτικές
επιτυχίες της Βόρειας Συμμαχίας κατά των Ταλιμπάν, εκτιμώντας ότι «οι
συγκρούσεις δεν έχουν τελειώσει».

Λιγότερο από το 20% του Αφγανιστάν κατέχουν πλέον οι Ταλιμπάν, σύμφωνα με τη
Βόρεια Συμμαχία, η οποία ανακοίνωσε και την κατάληψη της Τζαλαλαμπάντ από τους
μουτζαχεντίν του οπλαρχηγού Γιούνους Χαλίς. Σύμφωνα με τη UNICEF, ένας ή δύο
οδηγοί αυτής της οργάνωσης του ΟΗΕ εκτελέστηκαν από άνδρες της Βόρειας
Συμμαχίας στη Μαζάρ-ι-Σαρίφ. Το αμερικανικό Πεντάγωνο δεν επιβεβαίωσε
πληροφορία από την πλευρά των Ταλιμπάν ότι οι δυνάμεις τους σκότωσαν 50
ανθρώπους στο βόρειο τμήμα της χώρας, εκ των οποίων είκοσι αλλοδαποί,
Αμερικανοί και Βρετανοί.

Ομόφωνη απόφαση

To Συμβούλιο Ασφαλείας ψήφισε ομόφωνα το σχέδιο του Λαχντάρ Μπραχίμι, ειδικού
απεσταλμένου του ΟΗΕ για το Αφγανιστάν, για τη νέα αρχή που θα κληθεί να
καλύψει το πολιτικό κενό και την αποστολή διεθνούς δύναμης ασφάλειας μετά την
πτώση των Ταλιμπάν.

Σύμφωνα με αυτό, η όποια νέα αφγανική κυβέρνηση προκύψει, θα πρέπει να είναι
ευρείας βάσης με τη συμμετοχή όλων των φυλών, να σέβεται τα ανθρώπινα
δικαιώματα, να καταπολεμά την τρομοκρατία και το λαθρεμπόριο ναρκωτικών.

Το Συμβούλιο καλεί τη Βόρεια Συμμαχία και όλες τις πλευρές να δεχτούν «χωρίς
καθυστέρηση, καλή τη πίστει και χωρίς προϋποθέσεις» να συμμετάσχουν σε
διάσκεψη, που οργανώνει ο ΟΗΕ για τις επόμενες μέρες, με στόχο τη σύσταση
προσωρινής κυβέρνησης.

Μετά την κατάρρευση του καθεστώτος των Ταλιμπάν, το ΝΑΤΟ επανέρχεται στο
προσκήνιο «της μάχης κατά της τρομοκρατίας», έτοιμο να προσφέρει διοικητική
μέριμνα στις ανθρωπιστικές αποστολές στο Αφγανιστάν, ύστερα από αίτημα του
ΟΗΕ. Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές της Συμμαχίας στις Βρυξέλλες, το ΝΑΤΟ
σχεδιάζει να επανέλθει στο πλευρό του ΟΗΕ, σε μια νέα «ισλαμική εκδοχή» της
SFOR της Βοσνίας ή της KFOR του Κοσόβου, αλλά πρώτη φορά εκτός Ευρώπης και με
πρωταγωνιστές της ειρηνευτικής δύναμης μουσουλμανικές χώρες-μέλη της
Συμμαχίας, μεταξύ των οποίων και η Τουρκία.

Στο ενδεχόμενο να αναπτυχθούν βρετανικές δυνάμεις στο Αφγανιστάν αναφέρθηκε
χθες ο Βρετανός πρωθυπουργός Τόνι Μπλερ, ο οποίος τόνισε ότι «πολλές χιλιάδες»
Βρετανοί στρατιώτες βρίσκονται ήδη σε κατάσταση συναγερμού για ενδεχόμενη
ανάπτυξή τους «μέσα σε 48 ώρες».

Ελευθερώθηκαν 8 Δυτικοί

Απελευθερώθηκαν και μεταφέρθηκαν με ασφάλεια αργά χθες στο Πακιστάν οι οχτώ
Δυτικοί, μέλη ανθρωπιστικών οργανώσεων, που κρατούνταν από τους Ταλιμπάν.
Πρόκειται για δύο Αμερικανούς, δύο Αυστραλούς και τέσσερις Γερμανούς.

Η Ελλάδα

Αντίθετη είναι η Ελλάδα στο ενδεχόμενο διχοτόμησης του Αφγανιστάν. Τη θέση της
Αθήνας διατύπωσε ο υφυπουργός Άμυνας κ. Λ. Αποστολίδης, ο οποίος απέκλεισε το
ενδεχόμενο να πάνε ελληνικές δυνάμεις στο Αφγανιστάν. Το υπουργείο Εξωτερικών
ετοιμάζει τη δεύτερη αποστολή ανθρωπιστικής βοήθειας με C-130, ενώ σε επίπεδο
ΝΑΤΟ έχουν ζητηθεί συνεισφορές από τα μέλη ώστε να στηθεί μόνιμη αερογέφυρα.
Πέραν της διάθεσης αεροσκαφών C-130, η Αθήνα προτίθεται να ενισχύσει τις
δυνάμεις της στα Βαλκάνια (κατά περίπου 500 άνδρες), ώστε να διευκολυνθεί η
αναχώρηση Αμερικανών από τη Βοσνία και η μετάβασή τους στην Κεντρική Ασία.

Οι Έλληνες λένε όχι στην παράδοση του Μπιν Λάντεν

Η διπλωματική οδός θα πρέπει να είναι η απάντηση στις χώρες που υποθάλπουν την
τρομοκρατία, σύμφωνα με το 64,2% των Ελλήνων, ενώ το 58% των Αφγανών λέει ναι
στην παράδοση του Οσάμα Μπιν Λάντεν στις ΗΠΑ, μόλις το 17,2% των Ελλήνων
συμφωνεί.

Τα στοιχεία προκύπτουν από δημοσκόπηση της ΚΑΠΑ Research που παρουσιάστηκε
χθες το βράδυ από την εκπομπή «Πρωταγωνιστές» της ΝΕΤ. Μόνο το 10% των Ελλήνων
τάσσεται υπέρ της στρατιωτικής επέμβασης, ενώ το 54,4% δεν θεωρεί ότι τα
ακραία στοιχεία του Ισλάμ αποτελούν απειλή για τη δημοκρατία της Δύσης. Την
ίδια ώρα το 38,1% πιστεύει ότι ο Οσάμα Μπιν Λάντεν θα πρέπει να δικαστεί υπό
την αιγίδα του Οργανισμού Ισλαμικής Διάσκεψης και το 25% να παραδοθεί σε τρίτη
χώρα που τον καταζητεί για εγκλήματα.

Σε αντίστοιχη δημοσκόπηση στη Μεγάλη Βρετανία, η κοινή γνώμη εμφανίζεται
διχασμένη, αφού το 34% δήλωσε υπέρ της στρατιωτικής επέμβασης και το 33% υπέρ
των διπλωματικών διαπραγματεύσεων. Επίσης, η πλειοψηφία των Βρετανών (66%)
δήλωσε ότι δεν θεωρεί τα ακραία στοιχεία του Ισλάμ απειλή για τη δημοκρατία
της Δύσης.

Αισιόδοξη εμφανίζεται η ελληνική κοινή γνώμη ως προς τις οικονομικές
επιπτώσεις. Παρόλο που το 45,1% πιστεύει πως η κρίση θα επηρεάσει την ελληνική
οικονομία αρνητικά, το 49,3% θεωρεί ότι δεν θα οδηγήσει σε παγκόσμια
οικονομική ύφεση.