[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ]

Πριν από τρεις εβδομάδες είχαμε επισημάνει από τη θέση αυτή τον κίνδυνο
εγκαθίδρυσης «διευθυντηρίου» από τις μεγαλύτερες χώρες – μέλη της Ευρωπαϊκής
Ένωσης (Ε.Ε.). Ο κίνδυνος αυτός έχει τώρα οξυνθεί και απαιτείται η άμεση
αντίδραση από το σύνολο των μικρότερων χωρών – μελών της Ε.Ε. Η σχετικά ήπια
στάση των κρατών αυτών στην πρώτη απόπειρα παράκαμψής τους, που έγινε λίγο
πριν από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Γάνδης (19/10), οδήγησε, ως γνωστόν, σε
επανάληψη του φαινομένου με την άτυπη, επιλεκτική συνάντηση στο Λονδίνο. Πώς
όμως μπορούν να αντιδράσουν οι μικρότερες χώρες της Ε.Ε. πέρα από τις
φραστικές διαμαρτυρίες;

Νομίζω ότι η αντίδραση θα πρέπει να έχει ουσιαστικό πολιτικό περιεχόμενο και
στόχους. Με άλλα λόγια, οι μικρότερες χώρες – μέλη της Ένωσης θα πρέπει να
συνασπισθούν όχι εναντίον των μεγάλων, αλλά για να επεξεργασθούν μια ενιαία
στρατηγική για τη μελλοντική ανάπτυξη της Ένωσης προς τη θεσμική κατεύθυνση
που θα ακυρώνει τους κινδύνους για σύσταση τυπικών ή άτυπων διευθυντηρίων.

Και η κατεύθυνση αυτή είναι ουσιαστικά μία: η ενίσχυση του
υπερεθνικού/κοινοτικού προτύπου συγκρότησης της Ευρωπαϊκής Ένωσης και η
μετεξέλιξή της σε Πολιτική Ένωση. Το πρότυπο αυτό θέτει στο επίκεντρο τους
υπερεθνικούς θεσμούς και πρωτίστως την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, με στόχο να
αποτραπεί ακριβώς η κυριαρχία των ισχυρών κρατών στο όλο σύστημα. Δεν θα
πρέπει να διαφεύγει ότι η δημιουργία της Ένωσης είχε ως θεμελιακό στόχο να
καταργήσει το σύστημα της ισορροπίας δυνάμεων και τους ανταγωνισμούς και τις
συνωμοσίες των μεγάλων ευρωπαϊκών δυνάμεων πίσω από τις πλάτες των μικρότερων
κρατών. Παράλληλα η Ένωση, ως Πολιτική Ένωση, θα πρέπει να αποκτήσει πλήρεις
αρμοδιότητες στον τομέα της κοινής άμυνας. Είναι χαρακτηριστικό ότι Βρετανία
και Γαλλία δικαιολόγησαν τις άτυπες παρασυναγωγές με το επιχείρημα ότι
συζήτησαν αμυντικά θέματα για τα οποία η Ε.Ε. δεν έχει αρμοδιότητα. Επομένως
ορισμένες μικρές χώρες που σήμερα είναι επιφυλακτικές στο θέμα της κοινής
ευρωπαϊκής άμυνας θα πρέπει να αναθεωρήσουν τη θέση τους εάν θέλουν να
αποφύγουν τα χειρότερα…

Ο Π.Κ. Ιωακειμίδης είναι καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών και πρόεδρος
του Ελληνικού Κέντρου Ευρωπαϊκών Μελετών (ΕΚΕΜ).