Τα παιδιά ρωτούν για τη ζωή και τον θάνατο

Τα παιδιά ρωτούν συχνά όχι μόνο για το πώς γεννιούνται οι άνθρωποι, αλλά και
για το πώς πεθαίνουν και πού πάνε μετά τον θάνατο. Ρωτούν ακόμη για τα
νοσοκομεία και για αυτές που όλοι ονομάζουν «κακές αρρώστιες». Για την
απάντηση σε τέτοια ερωτήματα, οι μεγάλοι επιλέγουν συχνά έναν τρόπο που
μοιάζει περισσότερο με παραμύθι παρά με την πραγματικότητα.

Η στάση των παιδιών και της οικογένειας απέναντι σε γεγονότα όπως η ασθένεια ή
ο θάνατος συζητήθηκε χθες σε εκδήλωση που διοργάνωσε η «Μέριμνα», Εταιρεία για
τη φροντίδα Παιδιών και Οικογενειών στην Αρρώστια και στον Θάνατο.

Πέντε μύθους για την «αρρώστια και τον θάνατο στη ζωή του παιδιού» παρουσίασε
στη διάρκεια της εκδήλωσης η πρόεδρος της «Μέριμνας» κ. Δανάη Παπαδάτου,
καθηγήτρια Ψυχολογίας στο Τμήμα Νοσηλευτικής του Πανεπιστημίου Αθηνών.

Μύθος πρώτος: Τα παιδιά είναι ανυποψίαστα. Δεν γνωρίζουν
τίποτα για τον θάνατο ή τις σοβαρές αρρώστιες που απειλούν τη ζωή.

Οι έννοιες του θανάτου και της ασθένειας υπάρχουν ήδη στα παιχνίδια που
παίζουν τα παιδιά, στις ιστορίες ή ακόμα και στα παραμύθια που διαβάζουν, αλλά
και στα μηνύματα που λαμβάνουν από το γύρω περιβάλλον. Το πώς αντιλαμβάνονται
τις έννοιες αυτές εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό και από τις αντιδράσεις των
γονέων.

Μύθος δεύτερος: Τα παιδιά τραυματίζονται ανεπανόρθωτα όταν γνωρίζουν ότι
ένα αγαπημένο πρόσωπο είναι σοβαρά άρρωστο.

Αν όμως οι μεγάλοι δεν ενημερώνουν το παιδί για ένα τέτοιο δυσάρεστο γεγονός,
είναι σαν να το απομονώνουν από κάτι που αφορά ολόκληρη την οικογένεια. Και
αυτό είναι συχνά πιο τραυματικό από την ίδια την ασθένεια ή τον θάνατο.

Μύθος τρίτος: Το παιδί που πάσχει από μια σοβαρή ασθένεια δεν
συνειδητοποιεί ότι η ζωή του απειλείται.

Έρευνες έχουν αποδείξει πως τα παιδιά, ακόμα και όταν δεν ενημερώνονται για
την κατάστασή τους, μπορούν να καταλάβουν. Εκφράζονται συνήθως με το παιχνίδι
και τις ζωγραφιές.

Μύθος τέταρτος: Τα μικρά παιδιά δεν θρηνούν. Τα μεγαλύτερα
στενοχωριούνται, αλλά γρήγορα ξεχνούν.

«Όλα τα παιδιά, ανεξάρτητα από την ηλικία τους, θρηνούν όταν χάνουν κάποιον
που αγαπούν», τόνισε η κ. Παπαδάτου. Τα παιδιά θρηνούν κατά διαστήματα (με
δόσεις), γιατί δεν μπορούν να αντέξουν τον πόνο για μεγάλο χρονικό διάστημα. Ο
θρήνος τους, όμως, είναι μια μακρόχρονη διαδικασία.

Μύθος πέμπτος: Ο θάνατος προκαλεί ψυχικά τραύματα που δεν επουλώνονται με
τον χρόνο.

Ο χρόνος μπορεί να γίνει πραγματικός «γιατρός», αν το παιδί μπορέσει να
αφομοιώσει την εμπειρία του θανάτου ή της αρρώστιας. Με τον τρόπο αυτό, ο
πόνος μπορεί να αποδειχθεί κέρδος στη συνέχεια της ζωής του.

Στη χθεσινή εκδήλωση αναφέρθηκε ακόμα το έργο και οι στόχοι της «Μέριμνας» ­
μη κερδοσκοπικής εταιρείας που ιδρύθηκε πριν από έξι χρόνια από εννέα
επιστήμονες, οι οποίοι εργάζονται στους τομείς της υγείας και της παιδείας.