Δρόμοι

Για όλα…

… φταίει αυτή. Γιατί οι παπάδες τα βάζουν κάθε τόσο με τους
Αμερικανούς και ανησυχούν για την αθανασία της ψυχής τους; Γιατί οι κυβερνήτες
των αμερικανικών πολιτειών δεν μπορούν να κλείσουν μάτι; Γιατί οι Ευρωπαίοι
δεν χάνουν ευκαιρία να θυμίσουν στους Αμερικανούς πόσο είναι βάρβαροι;
Εξαιτίας της θανατικής ποινής. Μπορεί στο Αφγανιστάν να γίνεται της Κορέας,
αλλά οι συζητήσεις για την υιοθέτησή της ή την κατάργησή της δεν έχουν κοπάσει
στην Αμερική. Αν με την εκτέλεση του βομβιστή Τίμοθι Μακβέι το θέμα ξαναβγήκε
στην επιφάνεια μια φορά, με τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου ξαναβγήκε
τουλάχιστον πέντε χιλιάδες φορές.

Τα επιχειρήματα…

… τόσο των υποστηρικτών όσο και των αντιπάλων της θανατικής ποινής
δοκιμάζονται το ίδιο. Η θανατική ποινή είναι μια δίκαιη ποινή, λένε οι μεν.
Ίσως, αντιτείνουν οι δε, αν δεν υπήρχε κίνδυνος να εκτελεστούν αθώοι. Η
αποτρεπτική επίδραση της θανατικής ποινής δοκιμάζεται και αυτή. Σύμφωνα με
δημοσκόπηση της εφημερίδας «USA Today», το 66% των Αμερικανών δεν πιστεύουν
ότι εκτελέσεις όπως του Μακβέι μπορούν να λειτουργήσουν αποτρεπτικά. Άλλωστε,
αν υποθέσουμε ότι οι περισσότερες ανθρωποκτονίες είναι έργο διαταραγμένων
ανθρώπων, πώς μπορούμε να περιμένουμε ότι η λογική απειλή πως θα εκτελεστούν
μπορεί να τους αποτρέψει από την πράξη τους; Μέχρι τώρα, όσοι πιστεύουν στην
αποτρεπτική ισχύ της θανατικής ποινής δυσκολεύονταν να στηρίξουν τα
επιχειρήματά τους.

Μια νέα έρευνα…

… όμως, που παρουσιάζεται στο περιοδικό «Αμέρικαν Αουτλουκ», καταλήγει
σε εντυπωσιακά συμπεράσματα – ίσως ακόμη πιο εντυπωσιακό είναι το ότι δεν έχει
γίνει από εγκληματολόγους, αλλά από τρεις οικονομολόγους του Πανεπιστημίου
Εμορι της Τζόρτζια. Ο Χάσεμ Ντέζμπας, ο Πολ Ρούμπιν και η Τζοάνα Μέλοπ Σέφερντ
καταλήγουν στο συμπέρασμα πως κάθε εκτέλεση καταδίκου αποτρέπει κατά μέσο όρο
18 νέους φόνους. Οι ερευνητές κατέληξαν σε αυτή τη συγκεκριμένη αριθμητική
σχέση, που θυμίζει περισσότερο οικονομετρία παρά εγκληματολογία,
συνυπολογίζοντας μια σειρά από νομικές, ψυχολογικές και κοινωνικές
παραμέτρους. Υποστηρίζουν πως η μαθηματική σχέση στην οποία κατέληξαν δεν
είναι καθόλου τυχαία και πως με την εκτέλεση ενός καταδίκου η κοινωνία δεν
απαλλάσσεται μόνο από έναν αλλά από πολύ περισσότερους δυνάμει εγκληματίες.

Οι συνέπειες…

… από τα συμπεράσματα των τριών οικονομολόγων είναι τεράστιες (αν
αποδεχτούμε πως η μέθοδός τους είναι σωστή). Στα τέλη του 1999 – μέχρι τότε
υπάρχουν ακριβή διαθέσιμα στοιχεία – υπήρχαν 3.527 θανατοποινίτες στις
αμερικανικές φυλακές. Σύμφωνα με τη θεωρία των τριών ερευνητών, λοιπόν, αν
εκτελούνταν όλες αυτές οι θανατικές ποινές, θα μπορούσαν να σωθούν 63.000
ζωές. Αν σκεφτούμε ότι το 1999 έγιναν περίπου 15.000 ανθρωποκτονίες στην
Αμερική, αυτό σημαίνει ότι η χώρα θα έμενε για τέσσερα χρόνια χωρίς φονιάδες
και φόνους. Ελπίζοντας ότι θα μπορέσουν να επαληθευτούν όλα αυτά τα αν, οι
υποστηρικτές της θανατικής ποινής αισθάνονται κιόλας ότι αποκτούν ένα ισχυρό
επιχείρημα στη χώρα που νιώθει να τη χρειάζεται περισσότερο.