Βακτήρια άνθρακα στη… σχέση με την πρεσβεία των ΗΠΑ

Ιδιαίτερα ενοχλημένη είναι η ελληνική κυβέρνηση από τις παλινωδίες της
αμερικανικής πρεσβείας στο θέμα του άνθρακα. Δυσαρέσκεια υπάρχει και στο
Μέγαρο Μαξίμου, με αποτέλεσμα να κληθεί, με εντολή του Πρωθυπουργού, ο κ.
Μίλερ στο υπουργείο Εξωτερικών. «Εδώ μας λένε για άλλα πιο ασήμαντα
ζητήματα…», απορούσε κορυφαίος υπουργός.

Τόμας Μίλερ. Το γεγονός ότι ο πρέσβης δεν ενημέρωσε την κυβέρνηση για τα όσα συνέβαιναν στην αμερικανική πρεσβεία ενόχλησε τον κ. Σημίτη

Στο μεταξύ, δεν υπάρχουν ίχνη άνθρακα ούτε στην αμερικανική πρεσβεία της
Αθήνας ούτε στη ναυτική βάση της Σούδας. Αυτό δήλωσαν χθες με διαφορά μερικών
ωρών ο κυβερνητικός εκπρόσωπος κ. Χρ. Πρωτόπαπας και η πρεσβεία των ΗΠΑ. Η
διπλή ανακοίνωση έθεσε τέρμα σε μια σειρά παρεξηγήσεων και παρανοήσεων που
είχαν δημιουργήσει οι πρωτοφανείς χειρισμοί της αμερικανικής πλευράς.

Χθες, πάντως, ο Αμερικανός πρέσβης υπήρξε τυπικός και έτσι η ελληνική
κυβέρνηση είχε ενημερωθεί για τα αποτελέσματα των εξετάσεων πριν τα μάθει από
τα δελτία ειδήσεων της τηλεόρασης ­ όπως έγινε την περασμένη Παρασκευή.
Ανάλογη υπηρεσιακή ενημέρωση έγινε χθες στις δώδεκα το μεσημέρι προς τον
σμήναρχο Σπανουδάκη, τον Έλληνα αντιπρόσωπο και διοικητή της Σούδας.

Αξίζει να σημειωθεί ότι το αμερικανικό δελτίο Τύπου αναφέρει με έμφαση πως,
αφού παρέλαβε τα αποτελέσματα, «η αμερικανική πρεσβεία ενημέρωσε την ελληνική
κυβέρνηση», κάτι που συνιστά έμμεση παραδοχή του διπλωματικού «φάουλ» της
περασμένης Παρασκευής.

Παρ’ όλα αυτά, οι κακές εντυπώσεις από τους ανεξήγητους χειρισμούς της
προηγούμενης εβδομάδας παραμένουν. Την περασμένη Παρασκευή, το Μέγαρο Μαξίμου
ενημερώθηκε με σημαντική καθυστέρηση, αφού το θέμα είχε μεταδοθεί από την
τηλεόραση ­ την ενημέρωση έλαβε ο κ. Θ. Σωτηρόπουλος, ο οποίος τη διαβίβασε
στον Πρωθυπουργό ­ γεγονός που εξηγεί την ενόχληση του κ. Σημίτη. Ο υπουργός
Δημόσιας Τάξης Μιχ. Χρυσοχοΐδης πετούσε προς Αλβανία και μόλις είχε
προσγειωθεί στη Θεσσαλονίκη, όταν μίλησε τηλεφωνικώς με τον κ. Μίλερ. Περίπου
την ίδια ώρα, όχι στην Αθήνα αλλά στην Ουάσιγκτον, ο εκπρόσωπος Τύπου του
Στέιτ Ντιπάρτμεντ κ. Ρίτσαρντ Μπάουτσερ ανακοίνωνε επισήμως ότι «ίχνη
βακτηριδίων» έχουν εντοπισθεί σε διπλωματικό σάκο στην πρεσβεία της Αθήνας.

«Προβοκάτσια»;

Η αντιφατική συμπεριφορά των Αμερικανών προκάλεσε την αντίδραση της ελληνικής
κυβέρνησης. Το βράδυ της Παρασκευής, άλλοι υπουργοί αγνοούσαν το θέμα, άλλοι
το υποβάθμιζαν και άλλοι εξέφραζαν την απορία αν αυτό αποτελεί ένα είδος
«προβοκάτσιας» εις βάρος της χώρας μας. Στη Ζαλοκώστα έγινε σύσκεψη παρουσία
του κ. Σαρόγλου από το Κέντρο Ελέγχου Ειδικών Λοιμώξεων, ο οποίος εκλήθη να
εξηγήσει στην ηγεσία του υπουργείου Τύπου την επιστημονική πλευρά του θέματος.
Ακολούθησε κυβερνητική ανακοίνωση. Την επομένη, κατόπιν εντολής από το Μέγαρο
Μαξίμου και αφού είχε ενημερωθεί ο υπουργός Εξωτερικών Γ. Παπανδρέου, ο οποίος
βρισκόταν στο Πακιστάν, ο πολιτικός διευθυντής του ΥΠΕΞ κ. Σκοπελίτης εξέφρασε
και επισήμως στον κ. Μίλερ τη δυσαρέσκεια της Ελλάδας.

Το περιστατικό της περασμένης εβδομάδας είναι ίσως η κορυφαία έκφραση του
εκνευρισμού που επικρατεί στην αμερικανική πρεσβεία μετά την 11η Σεπτεμβρίου.
Κυβερνητικές πηγές επισημαίνουν ότι «κάθε φορά που βρίσκουν μια περίεργη σκόνη
σε κάποιο χώρο της πρεσβείας ή κάποιος δεν αισθάνεται καλά», οι Αμερικανοί
στέλνουν ρινικά εκκρίματα ή άλλα δείγματα για εξέταση. Μέχρι τώρα, όλα είναι
αρνητικά. Με τον ίδιο τρόπο έστειλαν προς εξέταση δείγματα και την περασμένη
Τετάρτη, 31 Οκτωβρίου. Σύμφωνα με καλά ενημερωμένες πηγές, την ημέρα εκείνη ο
διπλωματικός σάκος, ο οποίος παρελήφθη στην πρεσβεία της Αθήνας, φαινόταν να
είναι φθαρμένος ή κάπως σκισμένος και γενικά «περίεργος» στην εμφάνιση.

Οι σάκοι

Το γεγονός αυτό προκάλεσε ανησυχία. Ήδη σε δύο πρεσβείες των ΗΠΑ, στη Λίμα του
Περού και το Βίλνιους της Λιθουανίας, «ύποπτοι» διπλωματικοί σάκοι έχουν
ελεγχθεί και οι εξετάσεις ήταν θετικές για άνθρακα. Το απίθανο αυτό γεγονός,
που σημαίνει ότι κάποιος έχει τη δυνατότητα να παρεμβληθεί στο υπηρεσιακό
ταχυδρομείο, έχει προκαλέσει επαγρύπνηση. Έτσι, το προσωπικό που υπηρετεί στα
ταχυδρομικά γραφεία όλων των αμερικανικών πρεσβειών ανά τον κόσμο,
συμπεριλαμβανομένης της Αθήνας, ελάμβανε εδώ και αρκετές ημέρες το αντιβιοτικό
Cipro, για λόγους προληπτικούς.

Παρόλα αυτά, η αμερικανική πρεσβεία δεν ειδοποίησε ούτε τα ελληνικά
εργαστήρια, αλλά ούτε και την ελληνική κυβέρνηση για την ιδιαιτερότητα των
δειγμάτων της 31ης Οκτωβρίου. Δείγματα, σύμφωνα με την ανακοίνωση του κ.
Πρωτόπαπα, εστάλησαν και στη Γερμανία για εξέταση.

Το απόγευμα της Παρασκευής προκαταρκτικές εξετάσεις έδειξαν ότι ο ύποπτος
διπλωματικός σάκος στην πρεσβεία της Αθήνας είχε «βακτηρίδια που ανήκουν στην
οικογένεια του άνθρακα». Αυτό έχει συμβεί αρκετές φορές μέχρι στιγμής και στις
ΗΠΑ, καθώς οι πρώτες εξετάσεις είναι πιο γενικές και χρειάζεται περαιτέρω
εξέταση για να διαπιστωθεί αν πράγματι πρόκειται για άνθρακα. Αυτό συνέβη,
παραδείγματος χάριν, με φάκελο που είχαν λάβει γραφεία της εταιρείας Microsoft
στη Νεβάδα με προέλευση τη Μαλαισία. Οι πρώτες εξετάσεις ήταν θετικές, ενώ οι
τελικές ήταν αρνητικές.

Στο μεταξύ, το πρωί της ίδιας ημέρας, με το επίσης υπηρεσιακό ταχυδρομείο του
αμερικανικού στρατού, είχε φθάσει στην αμερικανική Ναυτική Βάση της Σούδας
επιστολή, της οποίας ο αποστολέας ήταν άγνωστος στον παραλήπτη, ενώ οι
σφραγίδες δεν συνέπιπταν με τη διεύθυνση του αποστολέα. Κατά σύμπτωση
βρισκόταν εκεί σε προγραμματισμένη επίσκεψη σε ΝΑΤΟϊκά πλοία ο Αμερικανός
πρέσβης κ. Τόμας Μίλερ. Δείγμα εστάλη επίσης στη Γερμανία, ενώ άρχισε λήψη
αντιβιοτικών από τους εργαζόμενους στις ταχυδρομικές υπηρεσίες της Σούδας. Και
πάλι η ελληνική πλευρά δεν ενημερώθηκε. Είναι χαρακτηριστικό ότι άγνοια του
θέματος είχε το ίδιο απόγευμα ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Γιάννος Παπαντωνίου.

Cipro σπίτι σας

Με αυτά τα δεδομένα, η αμερικανική πρεσβεία αποφάσισε να λάβει όλες τις
προφυλάξεις διά παν ενδεχόμενον. Το γεγονός ότι οι διωκτικές αρχές των ΗΠΑ
βρίσκονται στο σκοτάδι και δεν ξέρουν ποιος είναι πίσω από τις αποστολές με
άνθρακα, έχει επιτείνει τον εκνευρισμό των Αμερικανών. Έτσι, τα ευρήματα των
προκαταρκτικών εξετάσεων ανακοινώθηκαν στις 4.30 το απόγευμα της Παρασκευής
προς τους περίπου 400 Αμερικανούς και Έλληνες υπαλλήλους της πρεσβείας καθώς
έφευγαν για τα σπίτια τους. Η λήψη Cipro επεκτάθηκε σε όσους είχαν περάσει από
το εντός της πρεσβείας γραφείο του ταχυδρομείου. Σύμφωνα με την πρακτική που
ακολουθείται σε αυτές τις περιπτώσεις, άρχισε να διαγράφεται το ενδεχόμενο
ιατρικής εξέτασης όλου του προσωπικού της πρεσβείας. Έμπειροι διπλωμάτες λένε
πως «το 1960 η αμερικανική κυβέρνηση είχε έξι ημέρες στη διάθεσή της, πριν
“διαρρεύσει” μια κρίση. Το 2000, με τα ηλεκτρονικά ΜΜΕ και το Διαδίκτυο, ο
χρόνος έχει μειωθεί σε έξι ώρες». Στην περίπτωση του κ. Μίλερ, το περιθώριο
χρόνου ήταν ακόμη μικρότερο. Μέσα σε μιάμιση ώρα η είδηση για όσα συνέβαιναν
στην πρεσβεία είχε φθάσει σε ιστοσελίδα και μεταδιδόταν από τηλεοπτικό κανάλι,
προκαλώντας σύγχυση στην εγχώρια κοινή γνώμη, κυρίως δε στην ελληνική
κυβέρνηση. Οι Αμερικανοί πέρασαν το βράδυ της Παρασκευής προσπαθώντας να
δικαιολογήσουν τα αδικαιολόγητα στην κυβέρνηση. Ένας νηφάλιος Έλληνας
συνομιλητής τους αποκόμισε την εντύπωση ότι ήταν «πελαγωμένοι».

Ήταν… καλοήθη

Τελικά, ο συναγερμός αποδείχθηκε αναίτιος. Σύμφωνα με το ΚΕΕΛ, δεν πρόκειται
για «βλαστικές μορφές ή σπόρους βακίλου του άνθρακα», ενώ η αμερικανική
ανακοίνωση κάνει λόγο για «καλοήθη βακτήρια που δεν είναι καμίας μορφής
ασθένεια, αλλά αποτελούν τυπική μορφή βακτηριδίων επιφανειακής εκδήλωσης».

Σε πολιτικό επίπεδο, υπάρχει εκατέρωθεν διάθεση να υποβαθμιστεί το όλο γεγονός
και να μην υπάρξει περαιτέρω συνέχεια μετά το υπηρεσιακού χαρακτήρα διάβημα
του ΥΠΕΞ. Το ζήτημα τώρα είναι αν και πώς θα επηρεαστούν οι
ελληνο-αμερικανικές σχέσεις που βρίσκονται τον τελευταίο καιρό σε πολύ καλό
επίπεδο. Κλειδί, όπως είχε επισημάνει παλαιότερα στον κ. Μίλερ κορυφαίος
υπουργός της κυβέρνησης, είναι «να υπάρχει μεταξύ μας εμπιστοσύνη». Οι
χειρισμοί της πρεσβείας στο θέμα του άνθρακα δημιούργησαν ερωτηματικά για το
αν έχει εμπεδωθεί ένα τέτοιο αίσθημα στην αμερικανική πλευρά.