Το ευρώ δεν κλείνει την ψαλίδα

Μπορεί η ψαλίδα ανάμεσα στα επιτόκια με τα οποία δανείζουν οι ελληνικές
τράπεζες και σε αυτά με τα οποία δανείζουν οι τράπεζες των άλλων χωρών – μελών
της Ευρωζώνης, να έχει κλείσει σε σημαντικό βαθμό, όμως σε καμία περίπτωση δεν
θα πρέπει να αναμένεται πλήρης «ευθυγράμμισή» τους από την 1η Ιανουαρίου του
2002. Κι αυτό γιατί αποκλίσεις θα εξακολουθήσουν να υπάρχουν και μετά, για
πολλούς και διαφόρους λόγους, που έχουν να κάνουν με την καθημερινή οικονομική
και τραπεζική πρακτική, η οποία διαφέρει από χώρα σε χώρα.

Αντιθέτως, πλήρης ευθυγράμμιση έχει ήδη σημειωθεί σε ό,τι αφορά στα
διατραπεζικά επιτόκια, δηλαδή σε αυτά που ισχύουν για τις συναλλαγές μεταξύ
τραπεζών και αφορούν συνήθως σε πολύ μεγάλα ποσά (σ.σ.: διακινούνται μέσω της
διατραπεζικής αγοράς). Τα επιτόκια αυτά, όπως εξηγείται και από την Τράπεζα
της Ελλάδος, είναι άμεσα συνδεδεμένα με τη νομισματική πολιτική που ακολουθεί
το ευρωσύστημα και επομένως είναι ίδια σε όλες τις χώρες της ΟΝΕ. Ας σημειωθεί
ότι το ευρωσύστημα καθορίζει τα επιτόκια βασιζόμενο σε ανάλυση των οικονομικών
συνθηκών στο περιβάλλον της ζώνης του ευρώ και στη συνέχεια με γνώμονα τα
επιτόκια του ευρωσυστήματος, διαμορφώνει τα βραχυπρόθεσμα επιτόκια της αγοράς.

Το κόστος δανεισμού

Σε ό,τι αφορά στην ψαλίδα που υπάρχει και θα εξακολουθήσει να υπάρχει στα
επιτόκια της λιανικής τραπεζικής (σ.σ.: δηλαδή σε αυτά των χορηγήσεων και των
καταθέσεων), αυτά και σήμερα εξακολουθούν να παρουσιάζουν μεγάλη ποικιλία από
χώρα σε χώρα της ζώνης του ευρώ.

Όπως εξηγείται από την Κεντρική Τράπεζα της χώρας, αυτό συμβαίνει επειδή τα
επιτόκια που καθορίζουν οι τράπεζες για την πελατεία τους εξαρτώνται όχι μόνο
από το κόστος δανεισμού των πιστωτικών ιδρυμάτων (σ.σ.: το οποίο, όπως είδαμε
παραπάνω, είναι πλέον ίδιο στη διατραπεζική αγορά) αλλά και από μια σειρά
άλλους παράγοντες που συνδέονται, μεταξύ άλλων, με τη φερεγγυότητα του πελάτη,
με την πληροφόρηση για τις συναλλαγματικές του συνήθειες που έχει στη διάθεσή
της η τράπεζα, με το λειτουργικό της κόστος, κ.λπ.

Αργή διαδικασία

Σύμφωνα με την Τράπεζα της Ελλάδος, η εισαγωγή του ευρώ οδηγεί σε μεγαλύτερη
ολοκλήρωση των χρηματοπιστωτικών αγορών και σε περαιτέρω ένταση του
ανταγωνισμού στη ζώνη του ενιαίου ευρωπαϊκού νομίσματος και σε επίπεδο
λιανικών πωλήσεων. Διευκρινίζεται πάντως ότι η διαδικασία αυτή είναι αργή,
γιατί οι εθνικές ιδιαιτερότητες, όπως για παράδειγμα η αποταμιευτική
συμπεριφορά, η σύνθεση των αποταμιεύσεων κ.λπ., που παρουσίαζαν δυσκολίες στη
ροή πληροφοριών, εξακολουθούν να υφίστανται.

Στο σημείο αυτό πάντως θα πρέπει να αναφερθεί ότι τα βήματα προόδου που έχουν
γίνει και επί ελληνικού εδάφους κατά τους τελευταίους κυρίως μήνες σε ό,τι
αφορά στη μείωση των επιτοκίων και τη σύγκλισή τους με τα αντίστοιχα
ευρωπαϊκά, είναι πράγματι σημαντικά. Έτσι, και με βάση τα τελευταία συγκριτικά
στοιχεία τής Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας που αφορούν στον Αύγουστο, η χώρα
μας έχει από τα φθηνότερα στεγαστικά επιτόκια, όμως εξακολουθεί να έχει ακριβά
καταναλωτικά και σε σημαντικό βαθμό, επιχειρηματικά επιτόκια.