Τι έμαθε ο Γιάννος στο Ναυτικό…

Ο νέος υπουργός επιθεωρεί το παρατεταγμένο προς τιμήν του άγημα κατά την τελετή παραλαβής του υπουργείου. Αρκετά από τα θέματα έχουν ωριμάσει και τώρα φθάνει η ώρα των αποφάσεων

-Είναι σίγουρα ο υπουργός; Σαν σταρ του Χόλιγουντ μου φαίνεται!

Η φράση αποδίδεται σε υψηλόβαθμη Βορειοευρωπαία αξιωματούχο της Ευρωπαϊκής
Ένωσης και ο… σταρ δεν είναι άλλος από τον ­ τότε «τσάρο» της ελληνικής
οικονομίας ­ κ. Γιάννο Παπαντωνίου. Τις προάλλες η μητέρα του κ. Ευαγγελία
Παπαντωνίου, η πρώτη Ελληνίδα γυναίκα γενική διευθύντρια στο Ελληνικό Δημόσιο,
τον καμάρωσε, εν μέσω λοφιοφόρων αξιωματικών και πάνω σε κόκκινα χαλιά, να
επιθεωρεί το τιμητικό άγημα επί τη αναλήψει των καθηκόντων του:

«Γιάννο μου, σε καμάρωσα παιδί μου στην τηλεόραση, σαν αξιωματικός
περπατούσες…».

Το σίγουρο είναι πως το παράστημα ο κ. Παπαντωνίου δεν το απέκτησε στον Στρατό
­ ο ίδιος άλλωστε υπηρέτησε τη στρατιωτική του θητεία στο Ναυτικό, ως ναύτης,
στη Διεύθυνση Υποβρυχίων του Ναυστάθμου. Εκεί, επιβεβαίωσε τρία πράγματα που
τον ακολουθούν συνεχώς και αποτελούν τον «μπούσουλά» του και στην πολιτική του
θητεία ­ ιδιαίτερα τώρα στο υπουργείο Άμυνας. Πρώτον, ο ανθρώπινος παράγων
είναι πάνω από οποιαδήποτε τεχνολογία. Δεύτερον, ότι η γρήγορη και
αποτελεσματική υλοποίηση οποιουδήποτε πράγματος έχει πίσω της έναν
«επιτελικό». Τέλος, τρίτον, ότι η απόδοση (πρέπει να) αμείβεται.

Ναύτης

Για το τελευταίο έχει ένα προσωπικό παράδειγμα: από το 1975 ως ναύτης με πολύ
καλές σπουδές επελέγη από τον διοικητή υποβρυχίων, τον μετέπειτα ναύαρχο (και
υπουργό) Θ. Ντεγιάννη, να κάνει μελέτη για τη μηχανοργάνωση του εφοδιασμού
συστήματος της μονάδας. «Το έκανα και τιμής ένεκεν πήρα 20 ημέρες άδεια»,
θυμάται τώρα. Κι όταν ο συνομιλητής του τον πείραξε λέγοντας ότι το σχέδιό του
θα έχει… πεταχθεί τώρα, 25 χρόνια μετά, στο καλάθι των αχρήστων, σοβαρεύει:
«Αυτό θα είναι καλό! Οι Ένοπλες Δυνάμεις έχουν εκσυγχρονιστεί επιχειρησιακά,
έχει γίνει άριστη δουλειά στον τομέα αυτό ­ σ’ αυτά τα θεμέλια θα πατήσουμε».

Βεβαίως ως γνήσιος εκσυγχρονιστής, όπως θεωρεί τον εαυτό του, τα περιθώρια για
δημιουργικές παρεμβάσεις δεν έχουν εξαντληθεί: θα δώσει, λένε συνεργάτες του,
έμφαση στην αξιοποίηση του ανθρώπινου δυναμικού (εκπαίδευση, αξιολόγηση,
ενίσχυση κ.λπ.) και θα επιχειρήσει τομές στον διοικητικό και οικονομικό τομέα.

«Γερό στομάχι»

Θα μπορέσει, ωστόσο, να αλλάξει νοοτροπίες και διαδικασίες σ’ ένα υπουργείο με
ισχυρή γραφειοκρατία, «δέσμιο» της πειθαρχίας και της «υπογραφής»; Ο κ.
Γιάννος Παπαντωνίου πιστεύει ότι έχει «γερό στομάχι» για να τολμήσει
καινοτομίες. Πάντα θυμάται ένα βράδυ του 1980, στο Καστρί, όταν ο τότε
πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ Ανδρέας Παπανδρέου τον ρώτησε «με τι θέλεις να ασχοληθείς».
Ο μέχρι τότε σύμβουλος του αρχηγού της αξιωματικής αντιπολίτευσης, μόλις 30
ετών, το τόλμησε.

­ Πρόεδρε, θέλω να ασχοληθώ με την πολιτική.

Όπως ήταν και οι δύο όρθιοι, ο ιδρυτής του ΠΑΣΟΚ τον «χτυπά» με τη γροθιά του
στο στομάχι και του λέει:

­ Έχεις γερό στομάχι;

­ Ναι!

­ Τότε προχώρα!

Η πορεία του ήταν συστηματική όπως και οι σπουδές του ­ συνδύαζαν και την
αγγλοσαξονική και τη γαλλική μενταλιτέ. Και αυτό καταγραφόταν πάντα ­ μαζί με
το μεσογειακό του ταμπεραμέντο.

Άνετος

Όλα αυτά ­ και κυρίως η ενασχόλησή του ως υπουργού Εθνικής Οικονομίας με
«μεγάλα θέματα», ακόμα και γεωστρατηγικής σημασίας, όπως λένε συνεργάτες του ­
του δίνουν την άνεση να «πιάνει» αμέσως τα θέματα άμυνας και ασφάλειας. Το
διαπίστωσε καλά ο Αμερικανός πρέσβης κ. Μίλερ, αλλά πρώτοι απ’ όλους οι
αρχηγοί των Γενικών Επιτελείων. Άλλωστε, στις πλούσιες σπουδές του σε ΗΠΑ,
Βρετανία και Γαλλία, περιλαμβάνεται και 6μηνο μεταπτυχιακών (στο Λονδίνο) πάνω
στις διεθνείς σχέσεις σε θέματα στρατηγικής και άμυνας και με εστίαση στον
Ψυχρό Πόλεμο.

«Το μεγάλο του ατού, λέει στενός του συνεργάτης, είναι η νοοτροπία και
πρακτική μάνατζερ που έχει. Κι εδώ στο Πεντάγωνο η δομή και η νοοτροπία που
υπάρχει βοηθάει στην ανάδειξη των διοικητικών του προσόντων. Μπορεί, ύστερα
από συλλογικές επεξεργασίες, να δώσει την κατεύθυνση και τα πάντα να «τρέξουν»
αμέσως μετά, επισημαίνει.

Μπλοκάκι α λα… Σημίτη

Στην πρακτική αυτή στηρίζει πολλά ο κ. Παπαντωνίου. Στο γραφείο του στο
Πεντάγωνο μπορεί να πήρε μαζί του, όπως γράφτηκε, μία από τις συνεργάτιδές του
που… ψήνει και καλό καφέ, όμως το πρώτο που κοίταξε ήταν αν υπήρχε…
φωριαμός όπου τοποθετεί, κατά κατηγορία, όλα τα ανοιχτά θέματα. «Είναι ένα…
μπλοκάκι α λα Σημίτη, άλλης όμως μορφής», λέει συνεργάτης του. Και εξηγεί ότι
στις καρτέλες γράφει ο ίδιος «τι και πώς» και κυρίως «πότε» περιμένει
αποτέλεσμα… Πάνω στο γραφείο του δεν βλέπεις φάκελο ­ ούτε στους υπασπιστές
του. «Ξενύχτησε δύο ημέρες και έδιωξε τα περισσότερα», λένε οι συνεργάτες του.

Έδιωξε όμως και πολλούς από τους συνεργάτες του προκατόχου του κ. Άκη
Τσοχατζόπουλου, του καταμαρτυρούν. Όταν του μεταφέρθηκαν τα σχόλια, αντέδρασε:
«Μόνο 4-5 άτομα, πολύ στενούς συνεργάτες μου έφερα κι αυτό είναι
δικαιολογημένο», είπε. Και χαρακτήρισε μύθο τη συμπεριφορά «ταύρου εν
υαλοπωλείω» που του χρεώθηκε. Και επικαλείται ότι και τον αν. γενικό διευθυντή
Εξοπλισμών κ. Α. Κάντα και την ειδική γραμματέα Πολιτικού Προσωπικού κ. Μαρία
Κυριακοπούλου, αλλά και τους υπασπιστές του διατήρησε στις θέσεις τους.
Οργίστηκε όταν ένας εκ των συμβούλων του τού μετέφερε τη φήμη που κυκλοφορούσε
στο Πεντάγωνο, ότι απαγόρευσε να διέρχονται ένστολοι από τον διάδρομο μπροστά
από το γραφείο του.

Δεν… ψήλωσε

Και τα «μεγαλεία» που πάνε «πακέτο» με τον θώκο του υπουργού Άμυνας; Ο κ. Γ.
Παπαντωνίου ούτε… ξαφνιάστηκε ούτε… ψήλωσε, διαβεβαιώνουν συνεργάτες του.
«Δεν ανακαλύψαμε την πυρίτιδα εδώ…», είπε σε συνομιλητή του θυμίζοντας ότι
ως «πρύτανης» στο ΕΚΟΦΙΝ έχει τιμηθεί πολλές φορές…

Ο μεγάλος πονοκέφαλος βέβαια για τον νέο υπουργό Άμυνας είναι οι εξοπλισμοί
και οι πόροι γι’ αυτούς, το κατά πόσον δηλαδή θα είναι ο ίδιος «θύμα» της
πολιτικής που άσκησε ως υπουργός Εθνικής Οικονομίας. Δειλά δειλά ήδη είπε ότι
είναι… φιλόδοξος ο στόχος να περιορισθούν οι αμυντικές δαπάνες στο 4% του
ΑΕΠ που ζητούσε από τον κ. Τσοχατζόπουλο και ξεκαθαρίζει ­ προφανώς για να
ακούσει ο κ. Ν. Χριστοδουλάκης ­ ότι όλες οι εγκεκριμένες από το ΚΥΣΕΑ
προμήθειες «θα υλοποιηθούν γρήγορα και αποτελεσματικά».

Η… επέλαση φαίνεται ότι θα αρχίσει από το άρμα μάχης, καθώς, όπως λένε
συνομιλητές του είναι πολύ πιθανό σύντομα να ζητήσει «τελική και βέλτιστη»
τιμή (BAFO) μαζί με τις απαντήσεις – διευκρινίσεις σε ερωτήματα που ήδη έχει
θέσει το ΚΥΣΕΑ.

Τα ερωτήματα

Οι εκκρεμότητες βέβαια στα εξοπλιστικά είναι πολλές, καθώς έχουν «ωριμάσει»
αρκετά θέματα και τα ερωτήματα φθάνουν από πολλές πλευρές:

1. Θα υπογραφεί η σύμβαση για τον εκσυγχρονισμό των C-130 ή θα υπάρξει
επαναξιολόγηση σε συνδυασμό με την αγορά των μεσαίου μεγέθους μεταγωγικών
αεροσκαφών, ώστε να υπάρξει οικονομία; Και θα ζητηθεί νέα τελική προσφορά;

2. Θα ικανοποιηθούν ή όχι οι απαιτήσεις – παρατηρήσεις της Πολεμικής
Αεροπορίας για το προτεινόμενο σύστημα αυτοπροστασίας για τα νέα F-16, για το
οποίο υπάρχει υπόγειος αμερικανο-ισραηλινός πόλεμος;

3. Θα δοθεί εγκαίρως η παραγγελία για το νέο, τέταρτο, υποβρύχιο καθώς
και ο εκσυγχρονισμός των παλαιών στα Ναυπηγεία Σκαραμαγκά;

4. Θα αξιολογηθεί η παράμετρος «ελληνοποίηση» στον διαγωνισμό για το
τηλέφωνο εκστρατείας του Στρατού;

5. Θα προωθηθούν στην ώρα τους οι διαδικασίες ανάπτυξης και παραγωγής
στην Ελλάδα των πυρομαχικών για νέα πυροβόλα των 155 χιλ. ή θα παραληφθούν
πρώτα τα πυροβόλα και θα τρέχει μετά το ΓΕΣ στο εξωτερικό;

6.Θα κατακυρώσει τον διαγωνισμό για τα μη επανδρωμένα κατασκοπευτικά
αεροσκάφη (UAV’S) στη μειοδότρια Σαζέρ ή ο κύκλος θα ξανανοίξει;

7. Θα δεχθεί ή όχι τις αιτιάσεις του Αμερικανού πρέσβη κ. Τ. Μίλερ για
τον αβάσιμο αποκλεισμό, όπως ισχυρίζεται, της αμερικανικής τορπίλης ΜΚ48 από
τον σχετικό διαγωνισμό (των νέων υποβρυχίων) όταν 4 χώρες (ΗΠΑ, Ολλανδία,
Καναδάς και Αυστραλία) ήδη τη χρησιμοποιούν;

Τα ερωτήματα δεν περιορίζονται φυσικά σ’ αυτά. Οι συνεργάτες του νέου υπουργού
λένε ότι «προς το παρόν ο κ. Παπαντωνίου ακούει» ­ οι αποφάσεις θα αρχίσουν να
«τρέχουν» σε 10-15 ημέρες.