ΔΡΟΜΟΙ

Σε έναν σκοτεινό…

… τσιμεντένιο λαβύρινθο, πίσω από έναν οχετό, ο δόκτωρ Χάρολντ Μέντφορντ
ατενίζει τα γιγάντια μυρμήγκια που ξεπροβάλλουν από τα πελώρια αυγά τους.
«Όταν ο άνθρωπος μπήκε στην ατομική εποχή, άνοιξε μια πόρτα σε έναν νέο
κόσμο», λέει συντετριμμένος. «Τι θα μας βρει κάποτε σε αυτόν τον νέο κόσμο,
κανείς δεν μπορεί να προβλέψει». Σε αυτή τη γεμάτη ένταση σκηνή από την ταινία
«Them!», ο δόκτωρ Μέντφορντ εκφράζει συμβολικά όλο εκείνο το αόριστο κύμα
αμηχανίας που ένιωθαν άξαφνα, μέσα στην αυτάρκεια και την ευμάρειά τους, οι
Αμερικανοί μπροστά στην πυρηνική απειλή.

Την επαύριο…

… των επιθέσεων της 11ης Σεπτεμβρίου, όσα περισσότερα βακτήρια άνθρακα
ξεπροβάλλουν μέσα από τα σπορίδιά τους, τόσο περισσότερο νιώθουμε σαν να ζούμε
και εμείς σε μια ταινία τρόμου. Μέσα από τέτοιες ταινίες, συχνά στο παρελθόν ο
άνθρωπος εξέφρασε τις πιο βαθιές ανησυχίες του. Ο «Δόκτωρ Καλιγκάρι» και ο
«Νοσφεράτου» βοήθησαν τη βομβαρδισμένη γενιά των χαρακωμάτων του Πρώτου
Παγκοσμίου Πολέμου να αποτυπώσει τις ανείπωτες ανησυχίες της για μια κοινωνία
που βρισκόταν σε αναβρασμό. Ο «Φρανκενστάιν» και ο «Αόρατος άνθρωπος»
εξέφρασαν την ανθρώπινη αμηχανία μπροστά στο κύμα της επιστημονικής προόδου.
Κάθε τόσο, η τυχαία αφύπνιση ενός υπερτέρατος που ήταν αποκοιμισμένο στα
έγκατα της γης και στα βάθη της προϊστορίας, ερχόταν να αναμοχλεύσει ένα ήδη
υπάρχον μαζικό τραύμα στο σώμα της κοινωνίας μπροστά σε μια υφέρπουσα απειλή.

Κάθε κρίση…

… που ενέπνεε φόβο στον άνθρωπο, αποτυπωνόταν με τρόμο στις ταινίες του,
είτε επρόκειτο για κρίση ξενοφοβίας είτε για ψυχροπολεμικές αγωνίες. Το είδος
της ταινίας τρόμου που μάλλον θα εκλείψει, όπως προβλέπει ο αρθρογράφος Ρικ
Λάιμαν στους «Τάιμς της Ν. Υόρκης», θα είναι εκείνο που αναφέρεται στις
εσωτερικές ψυχώσεις, όπως του ψυχασθενούς Μάικλ Μάγιερς στο «Halloween». Τώρα,
η «ευθύνη» δεν μπορεί πια να φορτωθεί σε ένα μονάχα άτομο. Η απειλή είναι πολύ
πιο γενική. Αφορά στο σύνολο της κοινωνίας. Τα τέρατα βγαίνουν μέσα από το
συλλογικό κεφάλι της. Μπορεί να μην είναι γιγάντια έντομα, μα σίγουρα κάποιο
άλλο σχήμα και κάποια άλλη μορφή θα βρεθεί για να εκφράσει το σύγχρονο «κακό».

Οι ταινίες…

… τρόμου του μέλλοντος θα απέχουν πολύ από τον Γκοτζίλα, που ενσάρκωσε τους
φόβους για την πυρηνική απειλή, ή από τους αρρωστημένους νέους, όπως ο Μάικλ
Μάγιερς, που εκδικούνται την κοινωνία για το κακό που τους έκανε. Οι νέες
ταινίες τρόμου θα είναι μάλλον πάνω στο μοντέλο των «Χ-Files»: ο «κακός» θα
είναι πάντα ακαθόριστος ­ ίσως κάποιος συνωμότης. Η μεγαλύτερη απειλή δεν θα
είναι τόσο το τι θα μπορούν να κάνουν τα νέα τέρατα, όσο το ότι θα είναι
ακαθόριστα. Αόρατα, θα τα βρίσκουμε ξαφνικά μπροστά μας, θα τα αναζητούμε
πάντα στον άλλον. Γιατί πώς να δούμε τα τέρατα που κάθε τόσο ξεπηδούν μέσα από
το δικό μας κεφάλι;